Zgodnie z aktualnym brzmieniem nowego art. 6 pkt 3a ustawy Karta Nauczyciela1 nauczyciel jest obowiązany doskonalić się zawodowo zgodnie z potrzebami szkoły. Zapis ten nakłada na nauczycieli wszystkich typów szkół i placówek oświatowych obowiązek systematycznego doskonalenia zawodowego. Jest on skorelowany z zapisami art. 42 ust. 2 pkt 3 Karty Nauczyciela. Jak należy rozumieć tak ujęte sformułowanie?
Dział: Pod paragrafem
Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. Dz. U. z dnia 22 maja 2018 r., poz. 967), dalej: Karta Nauczyciela, przewiduje różnego rodzaju dodatki do wynagrodzenia nauczycieli. Zgodnie z art. 34 ust. 1 Karty Nauczyciela nauczycielom pracującym w trudnych lub uciążliwych warunkach przysługuje z tego tytułu dodatek za warunki pracy. To jedyny artykuł z Karty Nauczyciela, który dotyczy trudnych lub uciążliwych warunków pracy nauczycieli. Gdzie zatem szukać definicji tych pojęć i co oznaczają one w praktyce?
12 września 2019 r. weszła w życie nowa ustawa z dnia 12 kwietnia 2019 r. o opiece zdrowotnej nad uczniami (Dz. U. z dnia 11 czerwca 2019 r., poz. 1078). Głównym celem nowej ustawy ma być zapewnienie uczniom równego dostępu do opieki zdrowotnej w szkole bez względu na miejsce ich zamieszkania i typ szkoły. Nowe przepisy mają także zapewnić zintegrowane działania osób sprawujących w szkołach opiekę zdrowotną oraz umożliwić podjęcie współpracy z rodzicami uczniów w tym zakresie. Ustawa nakłada również dodatkowe obowiązki na dyrektora, o których mowa poniżej.
Urlop dla poratowania zdrowia i związane z nim świadczenie jest szczególnego rodzaju prawem, które ustawodawca przyznał między innymi nauczycielom. Praca nauczyciela i związane z nią warunki mogą być przyczyną pogorszenia stanu zdrowia, stanowią wysokie ryzyko zapadalności tej grupy zawodowej na choroby stricte związane ze świadczeniem pracy. Szczególny nacisk w tej kwestii kładziony jest na prewencję chorób zawodowych.
Począwszy od 1 lipca 2009 r., nauczyciele, którzy nie mieli okazji skorzystać z uprawnień emerytalnych przewidzianych w art. 88 Karty Nauczyciela (nauczycielska emerytura bez względu na wiek), uzyskali pewnego rodzaju „rekompensatę” w postaci możliwości wcześniejszego zakończenia kariery zawodowej oraz uzyskiwania świadczenia analogicznego do świadczeń uzyskiwanych przez inne grupy zawodowe w ramach emerytur pomostowych. Chodzi o prawo do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.
Na stronach Rządowego Centrum Legislacji (legislacja.rcl.gov.pl) dostępny jest projekt ustawy o nieletnich z dnia 8 marca 2019 r. Projekt ten znajduje się obecnie na etapie uzgodnień i zgodnie z założeniami ma wejść w życie po upływie 9 miesięcy od dnia ogłoszenia. Poniżej zamieszczamy najważniejsze założenia nowej ustawy, która z czasem zastąpi ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich.
Wprowadzane od 1 września 2019 r. zmiany w kształceniu zawodowym mają na celu umożliwienie absolwentom zdobycia pełnych kwalifikacji zawodowych, potwierdzonych wynikami egzaminów i odpowiednimi dokumentami. Co więcej, jeszcze w trakcie nauki uczniowie mają zdobywać dodatkowe umiejętności i uprawnienia potrzebne na rynku pracy i wymagane przez pracodawców. Wprowadzane zmiany dotyczą zarówno sfery organizacyjnej, jak i programowej oraz nauczycieli zawodu.
Wymagania stawiane kadrze kierowniczej, a dokładnie kandydatom na stanowiska kierownicze, są obecnie sformułowane w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce[1]. Tymczasem od dnia 1 września 2018 r. na mocy ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych[2] wprowadzone zostały w Karcie Nauczyciela[3] zmiany dotyczące awansu zawodowego nauczycieli oraz oceny pracy nauczycieli, w tym nauczycieli zajmujących stanowiska kierownicze w szkole.
Na początku roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (Dz. U. z 2018 r., poz. 2369). Wskazane rozporządzenie uregulowało nie tylko sposób prowadzenia akt osobowych, ale także pozostałej dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy, do której zalicza się także ewidencję czasu pracy.
Decyzja w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest wydawana w formie decyzji administracyjnej.
Oznacza to, że przy jej wydaniu należy przestrzegać szeregu przepisów gwarantujących, że zostanie ona wydana poprawnie.
W przeciwnym wypadku ważność takiej decyzji może zostać zakwestionowana, co może skutkować istotnymi problemami z punktu widzenia szkoły, nauczyciela i jej dyrektora.
Pokłosiem postulatów nauczycielskich jest ostatni projekt nowelizacji Karty Nauczyciela* i niektórych innych ustaw, którego proces legislacyjny jest już zaawansowany. Projekt ten stanowi jednocześnie spełnienie wcześniejszych obietnic składanych pedagogom przez MEN.
* Ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z dnia 22 maja 2018 r., poz. 967 z późn. zm.).
Ukazał się projekt rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół w związku z wprowadzeniem nowego ustroju szkolnego.