Niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym to jedna z dwóch podstawowych kategorii należności dla szkół publicznych. Podstawowym ich rodzajem są te z tytułu dochodów pobieranych przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.
Dział: Pod paragrafem
W obecnym stanie prawnym stanowisko dyrektora szkoły powierzane jest kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu przeprowadzonego przez organ prowadzący. Praktyka stosowania przepisów regulujących tryb przeprowadzania konkursu na to stanowisko ujawnia jednak liczne wątpliwości interpretacyjne. Z tego względu nauczyciele zamierzający ubiegać się o stanowisko dyrektora powinni znać aktualne regulacje prawne w tym zakresie, bowiem uchybienia formalne zaistniałe w toku postępowania konkursowego mogą stanowić podstawę jego unieważnienia.
Godziny ponadwymiarowe stanowią jedno z podstawowych narzędzi organizacyjnych pozwalających dyrektorowi jednostki oświatowej na zapewnienie ciągłości realizacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w sytuacjach braków kadrowych. Pomimo ich powszechnego występowania, w praktyce nadal pojawiają się liczne problemy interpretacyjne. Z tego względu ustawodawca we wrześniu 2025 r. wprowadził istotne zmiany w tym obszarze, zapowiadając jednocześnie kolejne modyfikacje z dniem 1 stycznia 2026 r.
Wprowadzenie od 1 czerwca 2017 r. do porządku prawnego art. 54a ustawy o finansach publicznych stanowi podstawę prawną, na podstawie której jednostki sektora finansów publicznych, w tym szkoły publiczne (państwowe i samorządowe), mają możliwość zawierania ugód. Powyższe stwierdzenie nie oznacza, że przed datą wejścia w życie przepisu zawieranie tego rodzaju ugód nie było dopuszczalne. Przepis jedynie wprost wyraził zasady zawarcia ugody w sprawie spornych należności cywilnoprawnych.
Nauczyciele, w związku z wykonywaniem swojej pracy, podlegają ocenie. Dotyczy to zarówno nauczycieli zatrudnionych w publicznych, jak i niepublicznych jednostkach oświaty. Ocena ta obecnie, oprócz standardowego podsumowania efektów pracy nauczyciela za wskazany okres czasu, jest również powiązana z odbywaniem procedury awansu zawodowego na stopień nauczyciela mianowanego i dyplomowanego. Dlatego też zarówno nauczyciele, jak i dyrektorzy powinni na bieżąco zapoznawać się z aktualnie obowiązującymi przepisami w tym zakresie, bowiem w ostatnim czasie uległy one pewnym zmianom.
Bezpieczeństwo uczniów pozostaje priorytetem każdej placówki oświatowej. Weryfikacja niekaralności osób zatrudnianych lub dopuszczanych do kontaktu z dziećmi jest jednym z podstawowych mechanizmów ochrony małoletnich. W ostatnich miesiącach ustawodawstwo i praktyka stosowania przepisów w tym zakresie nadal ewoluowały – szczególnie w następstwie wejścia w życie od 15 lutego 2024 r. poszerzonych obowiązków weryfikacyjnych oraz prac nad kolejnymi zmianami legislacyjnymi w 2025 r. Poniżej przedstawione zostały obowiązujące w roku szkolnym 2025/2026 zasady dotyczące weryfikacji niekaralności w placówkach oświatowych.
Zmieniające się przepisy, złożone sytuacje kadrowe, niejasności interpretacyjne – codzienność pracy dyrektora szkoły i pracowników oświaty rodzi wiele pytań prawnych. W tym numerze na najczęściej pojawiające się wątpliwości odpowiada Michał Łyszczarz. Odpowiedzi nie tylko porządkują interpretację przepisów, ale też dostarczają praktycznych wskazówek, jak bezpiecznie i zgodnie z prawem podejmować decyzje w szkole.
Trwają prace legislacyjne nad projektem nowelizacji ustawy
Prawo oświatowe, której celem ma być uporządkowanie systemu praw i obowiązków uczniowskich. Miałoby to nastąpić przez zebranie ich w katalogi, wraz z doszczegółowieniem niektórych z nich oraz określeniem ustawowego trybu karania uczniów, jak również przez utworzenie systemu ochrony praw uczniowskich. Planowany termin wejścia w życie zmian został ustalony na 1 stycznia 2026 r.
Trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomościami przez jednostki organizacyjne, uregulowaną przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W niniejszym artykule skupię się na omówieniu kwestii stawek za najem oraz dzierżawę nieruchomości przekazanych w trwały zarząd, na przykładzie trwałych zarządów samorządowych jednostek oświatowych.
Monitoring wizyjny jest coraz bardziej popularnym środkiem zapewniania bezpieczeństwa, a kamery monitoringu instalowane są często w budynkach mieszczących instytucje publiczne. Jednostki oświatowe (m.in. szkoły i przedszkola) stanowią specyficzny rodzaj instytucji, gdzie bezpieczeństwo dzieci i młodzieży odgrywa szczególną rolę. Niekiedy sami rodzice żądają wprowadzenia monitoringu w szkołach czy przedszkolach, i to nie tylko na korytarzach czy w szatniach, ale również w salach zajęć lekcyjnych.
Początek września to tradycyjnie czas zmian w prawie oświatowym. Nie inaczej będzie w tym roku, warto zatem już teraz zapoznać się z tymi zmianami, które weszły w życie 1 września 2025 roku.
Udział uczniów w organizowanych przez szkołę wycieczkach, rajdach i zielonych szkołach wiąże się z ryzykiem doznania przez nich kontuzji. Aby je zminimalizować, ustawodawca wprowadził szereg regulacji prawnych nakładających na szkoły obowiązek zapewnienia maksymalnego poziomu bezpieczeństwa podczas takich wyjazdów. Niestety, przepisy te są rozproszone w różnych aktach prawnych, co może prowadzić do ich niewłaściwego stosowania lub braku ich znajomości.
W konsekwencji szkoła oraz jej organ prowadzący, które nie zapewnią uczniom odpowiednich warunków bezpieczeństwa, mogą ponosić odpowiedzialność za ewentualne szkody poniesione przez uczestników wyjazdu.