Godziny ponadwymiarowe stanowią jedno z podstawowych narzędzi organizacyjnych pozwalających dyrektorowi jednostki oświatowej na zapewnienie ciągłości realizacji zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych w sytuacjach braków kadrowych. Pomimo ich powszechnego występowania, w praktyce nadal pojawiają się liczne problemy interpretacyjne. Z tego względu ustawodawca we wrześniu 2025 r. wprowadził istotne zmiany w tym obszarze, zapowiadając jednocześnie kolejne modyfikacje z dniem 1 stycznia 2026 r.
Dział: Pod paragrafem
Wprowadzenie od 1 czerwca 2017 r. do porządku prawnego art. 54a ustawy o finansach publicznych stanowi podstawę prawną, na podstawie której jednostki sektora finansów publicznych, w tym szkoły publiczne (państwowe i samorządowe), mają możliwość zawierania ugód. Powyższe stwierdzenie nie oznacza, że przed datą wejścia w życie przepisu zawieranie tego rodzaju ugód nie było dopuszczalne. Przepis jedynie wprost wyraził zasady zawarcia ugody w sprawie spornych należności cywilnoprawnych.
Nauczyciele, w związku z wykonywaniem swojej pracy, podlegają ocenie. Dotyczy to zarówno nauczycieli zatrudnionych w publicznych, jak i niepublicznych jednostkach oświaty. Ocena ta obecnie, oprócz standardowego podsumowania efektów pracy nauczyciela za wskazany okres czasu, jest również powiązana z odbywaniem procedury awansu zawodowego na stopień nauczyciela mianowanego i dyplomowanego. Dlatego też zarówno nauczyciele, jak i dyrektorzy powinni na bieżąco zapoznawać się z aktualnie obowiązującymi przepisami w tym zakresie, bowiem w ostatnim czasie uległy one pewnym zmianom.
Bezpieczeństwo uczniów pozostaje priorytetem każdej placówki oświatowej. Weryfikacja niekaralności osób zatrudnianych lub dopuszczanych do kontaktu z dziećmi jest jednym z podstawowych mechanizmów ochrony małoletnich. W ostatnich miesiącach ustawodawstwo i praktyka stosowania przepisów w tym zakresie nadal ewoluowały – szczególnie w następstwie wejścia w życie od 15 lutego 2024 r. poszerzonych obowiązków weryfikacyjnych oraz prac nad kolejnymi zmianami legislacyjnymi w 2025 r. Poniżej przedstawione zostały obowiązujące w roku szkolnym 2025/2026 zasady dotyczące weryfikacji niekaralności w placówkach oświatowych.
Zmieniające się przepisy, złożone sytuacje kadrowe, niejasności interpretacyjne – codzienność pracy dyrektora szkoły i pracowników oświaty rodzi wiele pytań prawnych. W tym numerze na najczęściej pojawiające się wątpliwości odpowiada Michał Łyszczarz. Odpowiedzi nie tylko porządkują interpretację przepisów, ale też dostarczają praktycznych wskazówek, jak bezpiecznie i zgodnie z prawem podejmować decyzje w szkole.
Trwają prace legislacyjne nad projektem nowelizacji ustawy
Prawo oświatowe, której celem ma być uporządkowanie systemu praw i obowiązków uczniowskich. Miałoby to nastąpić przez zebranie ich w katalogi, wraz z doszczegółowieniem niektórych z nich oraz określeniem ustawowego trybu karania uczniów, jak również przez utworzenie systemu ochrony praw uczniowskich. Planowany termin wejścia w życie zmian został ustalony na 1 stycznia 2026 r.
Trwały zarząd jest prawną formą władania nieruchomościami przez jednostki organizacyjne, uregulowaną przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W niniejszym artykule skupię się na omówieniu kwestii stawek za najem oraz dzierżawę nieruchomości przekazanych w trwały zarząd, na przykładzie trwałych zarządów samorządowych jednostek oświatowych.
Monitoring wizyjny jest coraz bardziej popularnym środkiem zapewniania bezpieczeństwa, a kamery monitoringu instalowane są często w budynkach mieszczących instytucje publiczne. Jednostki oświatowe (m.in. szkoły i przedszkola) stanowią specyficzny rodzaj instytucji, gdzie bezpieczeństwo dzieci i młodzieży odgrywa szczególną rolę. Niekiedy sami rodzice żądają wprowadzenia monitoringu w szkołach czy przedszkolach, i to nie tylko na korytarzach czy w szatniach, ale również w salach zajęć lekcyjnych.
Początek września to tradycyjnie czas zmian w prawie oświatowym. Nie inaczej będzie w tym roku, warto zatem już teraz zapoznać się z tymi zmianami, które weszły w życie 1 września 2025 roku.
Udział uczniów w organizowanych przez szkołę wycieczkach, rajdach i zielonych szkołach wiąże się z ryzykiem doznania przez nich kontuzji. Aby je zminimalizować, ustawodawca wprowadził szereg regulacji prawnych nakładających na szkoły obowiązek zapewnienia maksymalnego poziomu bezpieczeństwa podczas takich wyjazdów. Niestety, przepisy te są rozproszone w różnych aktach prawnych, co może prowadzić do ich niewłaściwego stosowania lub braku ich znajomości.
W konsekwencji szkoła oraz jej organ prowadzący, które nie zapewnią uczniom odpowiednich warunków bezpieczeństwa, mogą ponosić odpowiedzialność za ewentualne szkody poniesione przez uczestników wyjazdu.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyraźnego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Innymi słowy, zasadą jest, że aby móc opublikować zdjęcie przedstawiające wizerunek ucznia czy rodziców, szkoła powinna posiadać stosowne zgody.
Aktualnie obowiązujące przepisy nakładają na wybrane placówki oświatowe obowiązek zatrudniania nauczycieli specjalistów w określonym wymiarze godzin. Zmiana ta stanowi odpowiedź na pojawiające się coraz częściej sygnały o pogarszającej się kondycji psychofizycznej uczniów i związanymi z tym problemami.