Konkurs na stanowisko dyrektora szkoły – analiza prawna

Konkurs jako podstawa wyboru kandydata na stanowisko dyrektora

W prawie oświatowym obowiązuje zasada, zgodnie z którą wybór kandydata na stanowisko dyrektora szkoły następuje w drodze konkursu. Postępowanie konkursowe przeprowadza organ prowadzący szkołę, przy czym skład komisji konkursowej nie ogranicza się wyłącznie do jego przedstawicieli. Zgodnie z art. 63 ust. 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1043 z późn. zm.) w skład komisji konkursowej powoływanej przez organ prowadzący wchodzą:
1) po trzech przedstawicieli:

• organu prowadzącego szkołę,
• organu sprawującego nadzór pedagogiczny;

2) po dwóch przedstawicieli:

• rady pedagogicznej,
• rady rodziców;

3) po jednym przedstawicielu reprezentatywnych organizacji związkowych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, wyłonionym spośród członków ich jednostek organizacyjnych albo jednostek organizacyjnych organizacji związkowych wchodzących w skład organizacji reprezentatywnych zrzeszających nauczycieli i obejmujących swoim zakresem działania przedszkole lub szkołę, w której przeprowadzany jest konkurs.

Jednocześnie ustawodawca wprowadził zasadę równowagi składu komisji konkursowej, zgodnie z którą łączna liczba przedstawicieli organu prowadzącego oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny nie może być mniejsza niż liczba przedstawicieli rady pedagogicznej, rady rodziców oraz organizacji związkowych (art. 63 ust. 15 ustawy Prawo oświatowe). W przypadku naruszenia tej proporcji liczba przedstawicieli poszczególnych podmiotów ulega proporcjonalnemu zwiększeniu, na zasadach określonych w art. 63 ust. 16 ustawy Prawo oświatowe.
Z wyroku NSA z dnia 17 kwietnia 2024 r. (III OSK 4242/21) wynika, że zgodnie z art. 63 ust. 15 ustawy Prawo oświatowe łączna liczba przedstawicieli rady pedagogicznej, rady rodziców i reprezentatywnych organizacji związkowych nie może być większa niż łączny skład przedstawicieli wójta i kuratora oświaty. W razie potrzeby liczbę przedstawicieli ww. organów zwiększa się proporcjonalnie tak, aby ich łączna liczba nie była mniejsza niż sumaryczna liczba przedstawicieli rady pedagogicznej, rady rodziców i organizacji związkowych. Zwiększenie proporcjonalne oznacza, że zarówno wójt, jak i kurator oświaty zwiększają o taką samą liczbę swoich przedstawicieli. Celem ww. regulacji jest zapewnienie ochrony reprezentacji tych organów i zapewnienie przez to decydującego wpływu „czynnika samorządowo-rządowego” na wynik konkursu na stanowisko dyrektora szkoły.
Na marginesie rozważań dotyczących składu komisji konkursowej należy wskazać, że z dniem 6 września 2023 r. do ustawy Prawo oświatowe wprowadzono art. 63 ust. 14a. Zgodnie z tym prz...