Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

11 maja 2018

NR 79 (Styczeń 2018)

Karta Nauczyciela w nowej odsłonie

0 112

W ostatnim roku znacznym modyfikacjom uległy podstawy prawne funkcjonowania systemu oświatowego w Polsce. Z uwagi na ilość dokonywanych zmian oraz ich wagę merytoryczną należało precyzyjnie uregulować metodologię wdrażania poszczególnych regulacji prawnych.

 

Wspomnianą formułę metodologiczną dotyczącą wprowadzania zmian systemowych stanowi ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r., przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe1. Natomiast funkcjonowanie samego systemu reguluje dosyć precyzyjnie ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe2 oraz funkcjonująca od wielu lat, wielokrotnie zmieniana ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty3. Nawet najlepszy i najdoskonalszy system nie może jednak sprawnie funkcjonować bez dobrej pracy konkretnych ludzi. W przypadku systemu oświaty należy więc bardzo precyzyjnie uregulować wszelkie kwestie dotyczące zatrudniania, wymagań, praw i obowiązków nauczycieli. Te i inne kwestie dotyczące ich pragmatyki zawodowej są szczegółowo doprecyzowane w ustawie z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela4 – wielokrotnie już nowelizowanej, podobnie jak ustawa o systemie oświaty. Sama Karta Nauczyciela z praktycznego punktu widzenia jest najważniejszym aktem prawnym regulującym wszelkie sprawy nauczycieli. Jej poszczególne zapisy wywołują daleko idące konsekwencje dla funkcjonowania nauczycieli w całym systemie edukacyjnym. Dlatego właśnie staramy się dokładnie analizować wszelkie zmiany dokonywane w jej zapisach. Były one przewidywane wraz z wdrożeniem reformy systemowej w oświacie, a w zasadzie stanowią jej logiczną konsekwencję.

Trzeba zwracać uwagę na to, co, gdzie i jak ulega zmianie. Otóż w dniu 27 października 2017 r. została uchwalona ustawa o finansowaniu zadań oświatowych5. Zwracam uwagę na to, aby nie sugerować się samym tytułem nowej regulacji ustawowej, gdyż poza typowymi zmianami w kwestiach finansowania różnej aktywności oświatowej wprowadza ona cały szereg zmian w innych ustawach, a zwłaszcza w samej ustawie Karta Nauczyciela, gdzie tych zmian jest najwięcej i mają one bardzo poważny charakter.

Cała ustawa została podzielona na 12 rozdziałów. Zasadą usystematyzowania regulacji merytorycznych w rozdziałach jest przedstawienie ich w sposób zwarty i jasny, aby łatwiej można było odnaleźć przepis dotyczący konkretnych rozwiązań lub zagadnień. I tak:

  • Rozdział 1 zawiera słownik pojęć ustawowych odnoszących się do przepisów związanych z finansowaniem zadań oświatowych oraz ogólne normy prawne dotyczące finansowania zadań oświatowych i gospodarki finansowej.

  • Rozdział 2 przedstawia regulacje dotyczące kwestii związanych z częścią oświatową subwencji ogólnej.

  • Rozdział 3 obejmuje zagadnienia dotyczące finansowania niepublicznych placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek oraz publicznych placówek wychowania przedszkolnego, szkół i placówek prowadzonych przez ministrów, osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego oraz osoby fizyczne.

  • Rozdział 4 reguluje kwestie dotyczące rozliczeń finansowych pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego.

  • Rozdział 5 obejmuje regulacje dotyczące kwestii dotyczących opłat za korzystanie z wychowania przedszkolnego.

  • Rozdział 6 obejmuje kwestie dotyczące dotacji celowej na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego

  • Rozdział 7 porusza zagadnienia związane z wyposażeniem szkół oraz szkolnych punktów konsultacyjnych w podręczniki, materiały edukacyjne i materiały ćwiczeniowe.

  • Rozdział 8 zawiera regulacje związane z finansowaniem świadczeń pomocy materialnej.

  • Rozdział 9 reguluje kwestie związane z programami regionalnymi, lokalnymi i rządowymi, o których mowa w ustawie o systemie oświaty.

  • Rozdział 10 obejmuje kwestie dotyczące innych dotacji udzielanych z budżetu państwa na zadania oświatowe.

  • Rozdział 11 ujmuje wszelkie zmiany wprowadzane w przepisach aktualnie obowiązujących, w tym zwłaszcza w karcie nauczyciela.

  • Rozdział 12 (zgodnie z zasadami legislacji) zawiera przepisy przejściowe i końcowe. Zwracam na nie uwagę, gdyż nie wszystkie zmiany wchodzą od razu z dniem 1 stycznia 2018 roku. Dla przykładu zmiany w systemie awansu zawodowego i oceny pracy nauczycieli wejdą w życie dopiero od dnia 1 września 2018 roku, czyli z początkiem kolejnego roku szkolnego.

Ponieważ zmianami w obszarze finansowania oświaty zajmujemy się w innym artykule naszego pisma, tutaj skupimy się nad częścią zmian przewidzianych w Karcie Nauczyciela. Analizę modyfikacji w tak ważnym z punktu widzenia placówek oświatowych dokumencie będziemy także kontynuować w następnym numerze Monitora Dyrektora Szkoły.

Zmiany w zakresie awansu zawodowego nauczycieli, oceny pracy oraz obowiązków nauczycieli (art. 6, art. 6a, art. 9b–9i, art. 10 ustawy Karta Nauczyciela)

Wprowadzane zmiany zakładają jednoznaczne i bardzo ścisłe powiązanie ścieżki awansu zawodowego z oceną pracy nauczycieli oraz uzależnienie długości tej ścieżki od jakości pracy nauczyciela. Zakłada się, że owa zmiana pozwoli na premiowanie w procesie awansu zawodowego nauczycieli wyróżniających się jakością swojej pracy. Między innymi z tego względu obecnie obowiązującą ocenę dorobku zawodowego za okres stażu zastępuje się oceną pracy uwzględniającą m.in. dorobek zawodowy nauczyciela za okres stażu. Rozszerzeniu ulega również dotychczasowa skala oceny pracy z dzisiejszej trzystopniowej docelowo do czterostopniowej. Obowiązywać teraz będą następujące rodzaje ocen pracy nauczyciela:

  1. ocena wyróżniająca,
  2. ocena bardzo dobra
  3. ocena dobra,
  4. ocena negatywna.

W ramach zmian ustawowych zostały określone ogólne kryteria dokonywania oceny pracy nauczycieli oraz dyrektorów szkół. Natomiast szczegółowe kryteria oraz tryb dokonywania oceny pracy, zakres informacji zawartych w karcie oceny pracy, tryb postępowania odwoławczego oraz skład i sposób powoływania zespołu oceniającego zostaną określone w drodze nowych rozporządzeń wykonawczych przez Ministra Edukacji Narodowej, a w stosunku do nauczycieli szkół artystycznych, zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich – odpowiednio przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz Ministra Sprawiedliwości, w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej.

Teraz to własnie dyrektorzy szkół będą ustalali w drodze regulaminu, po zasięgnięciu opinii rady pedagogicznej oraz działających w szkole zakładowych organizacji związkowych zrzeszających nauczycieli, wskaźniki oceny pracy nauczycieli odnoszące się do poziomu spełniania poszczególnych kryteriów oceny pracy nauczycieli na poszczególnych stopniach awansu zawodowego określonych w rozporządzeniu oraz uwzględniające specyfikę pracy w danej konkretnej szkole.

Regulamin określający wskaźniki oceny pracy dyrektorów szkół, nauczycieli, którym czasowo powierzono pełnienie obowiązków dyrektora szkoły, oraz nauczycieli pełniących w zastępstwie obowiązki dyrektora szkoły przez okres co najmniej sześciu miesięcy, odnoszące się do poziomu spełniania poszczególnych kryteriów oceny pracy na poszczególnych stopniach awansu zawodowego oraz uwzględniające specyfikę pracy w szkołach, w których dany organ sprawuje nadzór, będzie ustalał organ sprawujący nadzór pedagogiczny w porozumieniu z organami prowadzącymi szkoły, a w przypadku gdy organ prowadzący szkołę jest jednocześnie organem sprawującym nadzór pedagogiczny – ten organ, po zasięgnięciu opinii organizacji związkowych zrzeszających nauczycieli, reprezentatywnych w rozumieniu ustawy o Radzie Dialogu Społecznego, oraz...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy