W ramach sprawowanego nad szkołami nadzoru pedagogicznego kuratorzy oświaty mogą przeprowadzać w nich czynności kontrolne – w celu oceny stanu przestrzegania przepisów prawa dotyczących działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej oraz innej działalności statutowej. W rezultacie przeprowadzonej kontroli mogą wydać stosowne zalecenia, których realizacja pozwoliłaby na usunięcie stwierdzonych uchybień. W artykule wskazano najważniejsze kwestie związane z przeprowadzaniem przez kuratorów oświaty czynności kontrolnych z uwzględnieniem planowanych w tym zakresie zmian prawnych.
Autor: Marcin Majchrzak
W miarę upływu czasu Polska staje się coraz bardziej atrakcyjnym miejscem do życia dla cudzoziemców. Osoby przybywające do naszego kraju w poszukiwaniu pracy często przenoszą się wraz z całą rodziną, w związku z czym pojawia się konieczność zorganizowania nauczania dzieci cudzoziemskich. Dotyczy to również dzieci polskich emigrantów, którzy, po okresie pobierania nauki w zagranicznych szkołach, powracają do ojczyzny. Warto zatem przedstawić kilka podstawowych informacji dotyczących zasad organizowania kształcenia tych uczniów.
Począwszy od 31 maja 2021 r. istnieje możliwość organizowania w szkołach tzw. zajęć wspomagających, które mają pozwolić uczniom na nadrobienie zaległości programowych spowodowanych dezorganizacją procesu nauczania w okresie pandemii COVID-19. Zajęcia można było organizować od 31 maja do 24 czerwca,
a dla tych, którzy nie wdrożyli ich w pierwszej turze, przewidziano realizację od 2 września do 22 grudnia bieżącego roku. Na jakich zasadach powinny być prowadzone zajęcia wspomagające?
Trwają prace nad projektem dotyczącym zmian w prawie oświatowym, którego celem byłoby m.in. istotne wzmocnienie roli kuratorów oświaty kosztem dyrektorów oraz organów prowadzących. Oprócz tego projekt zakłada wprowadzenie szeregu innych istotnych zmian. Projekt ten jest obecnie na etapie opiniowania, co oznacza, że jego wersja, która trafi ostatecznie do sejmu, może odbiegać w swej treści od przedstawionej poniżej wersji.
W celu zwiększenia światopoglądowej neutralności placówek oświatowych przepisy przewidują pewne ograniczenia w zakresie prowadzenia w nich działalności politycznej. Czy jednak oznacza to, że uczniowie i nauczyciele w żaden sposób nie mogą manifestować w szkole swoich poglądów ani o nich rozmawiać?
Główną regulacją prawną dotyczącą stosunku pracy nauczycieli jest oczywiście Karta Nauczyciela. Jednak w sprawach, które nie zostały w niej uregulowane, zastosowanie znajdują ogólne regulacje prawa pracy określone w Kodeksie pracy. Chodzi m.in. o przepisy dotyczące ochrony wynagrodzenia pracownika i przypadków, kiedy możliwe jest dokonywanie z niego potrąceń.
Problematyka czasu pracy nauczycieli powoduje w praktyce wiele wątpliwości. Wynika to z faktu, że w przeważającej mierze zastosowanie znajdą tu, w miejsce ogólnych przepisów prawa pracy, szczególne regulacje przeznaczone wyłącznie dla nauczycieli. Co więcej, czas pracy nauczycieli, z wyjątkiem pensum, nie podlega ewidencjonowaniu.
Jednym z obowiązków nałożonych na szkołę oraz jej pracowników jest konieczność zapewnienia bezpieczeństwa będącym pod jej opieką uczniom. Z reguły jego wypełnienie nie stanowi żadnego problemu i zagwarantowanie uczniom bezpiecznych warunków nauki jest
czymś naturalnym. Niekiedy może jednak dojść do sytuacji nadzwyczajnych, które mogą stanowić realne zagrożenie dla zdrowia,
a nawet życia uczniów oraz nauczycieli. Jaka powinna być rola szkoły oraz jej pracowników w takich sytuacjach?
Przepisy prawne dotyczące postępowania dyscyplinarnego wobec nauczycieli ulegały zmianom w ostatnich latach. Wystarczy wspomnieć dużą nowelizację przepisów z maja 2016 r. czy zmiany z września 2019 r., które zostały zainicjowane przez Rzecznika Praw Dziecka. Nie wszystkie z wprowadzonych wówczas rozwiązań spotkały się z aprobatą środowiska oświatowego, w efekcie czego resort edukacji przygotował kolejne zmiany, które miałyby usprawnić sposób prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.
kontrola organów prowadzących jednostki powinna przede wszystkim dotyczyć spraw finansowych i administracyjnych. zdarza się jednak, że organy prowadzące próbują wkraczać w kompetencje innych podmiotów, w tym zwłaszcza organów sprawujących nadzór pedagogiczny. W jakim zakresie i w jakim trybie organy prowadzące mogą przeprowadzać kontrole w jednostkach oświatowych?
W związku z trwającą obecnie epidemią koronawirusa wywołującego chorobę COVID-19 jednostki systemu oświaty działają w zmienionym trybie. Podstawą ich funkcjonowania są nowe przepisy wydane w ostatnich dniach.
Jednym z postępowań kontrolnych, jakim może być poddany pracodawca, w tym szkoła, jest postępowanie kontrolne ze strony Państwowej Inspekcji Pracy, mające na celu ustalenie, czy przestrzegane są przepisy prawa pracy.