Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

8 listopada 2021

NR 115 (Listopad 2021)

6 aspektów prowadzenia indywidualnego nauczania w szkole

0 28

Uczniowie, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły, mogą zostać objęci indywidualnym nauczaniem. W takiej sytuacji na szkole oraz jej dyrektorze spoczywać będzie szereg dodatkowych obowiązków związanych z organizacją tej formy nauczania. Na co w związku z tym należy zwrócić szczególną uwagę?

Na podstawie art. 127 ust. 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe indywidualnym nauczaniem obejmuje się dzieci i młodzież, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły. Szczegółowe kwestie związane z realizowaniem omawianego obowiązku zostały zamieszczone w rozporządzeniu MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego dzieci i indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży.

POLECAMY

W jaki sposób inicjowane jest nauczanie indywidualne?

Rozporządzenie MEN z 9 sierpnia 2019 r. wskazuje, że indywidualne nauczanie organizuje się na czas określony wskazany w orzeczeniu o potrzebie indy-
widualnego nauczania. Orzeczenia te wydawane są na podstawie i w trybie określonym w rozporządzeniu MEN z 7 września 2017 r. w sprawie orzeczeń i opinii wydawanych przez zespoły orzekające działające w publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych. 

Zgodnie z § 15 rozporządzenia MEN z 7 września 2017 r. orzeczenia o potrzebie indywidualnego nauczania wydaje się dla uczniów, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do szkoły. W orzeczeniu zespół specjalistów poradni psychologiczno-pedagogicznej powinien określić:

  • ograniczenia w funkcjonowaniu ucznia wynikające z przebiegu choroby lub procesu terapeutycznego,
  • okres, w jakim zachodzi potrzeba indywidualnego nauczania,
  • zalecane warunki i formy wsparcia umożliwiające realizację indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia, w tym warunki rozwijania jego możliwości i mocnych stron,
  • zalecane działania sprzyjające integracji ucznia ze środowiskiem szkolnym oraz ułatwiające powrót ucznia do szkoły,
  • zalecane, w zależności od potrzeb, cele rozwojowe i terapeutyczne do realizacji podczas zajęć indywidualnego nauczania oraz w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej udzielanej uczniowi i, w zależności od potrzeb, jego rodzicom przez szkołę oraz poradnię, wraz ze wskazaniem zalecanych form pomocy psychologiczno-pedagogicznej,
  • w przypadku ucznia szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – także możliwość dalszego kształcenia w zawodzie, w tym warunki realizacji praktycznej nauki zawodu.

Orzeczenie takie jest wydawane na okres nie krótszy niż 30 dni i nie dłuższy niż jeden rok szkolny.

Dyrektor szkoły powinien mieć na uwadze, aby indywidualne nauczanie było organizowane w sposób zapewniający wykonanie zaleceń określonych w orzeczeniu wydanym przez poradnię psychologiczno-pedagogiczną. 

Oznacza to, że biorąc pod uwagę tryb pracy szkoły, dyrektor powinien – w uzgodnieniu z organem prowadzącym – określić zakres i czas prowadzenia zajęć. Określając zakres czasu, dyrektor powinien również zasięgnąć opinii rodziców ucznia albo pełnoletniego ucznia.

Kto może prowadzić zajęcia w ramach nauczania indywidualnego?

Przepisy rozporządzenia MEN z 9 sierpnia 2017 r. wskazują, że zajęcia indywidualnego nauczania powinny być prowadzone z uczniem przez nauczycieli, którym dyrektor szkoły powierzy ich prowadzenie, z tym że prowadzenie zajęć z uczniami klas I–III szkoły podstawowej powinno zostać powierzone jednemu nauczycielowi lub dwóm nauczycielom.

W uzasadnionych przypadkach (chociaż przepisy, niestety, nie wskazują, o jakie przypadki dokładnie chodzi, co oznacza, że decyzję w tym zakresie podejmuje dyrektor, uwzględniając konieczność realizacji zaleceń wskazanych w orzeczeniu) dyrektor może powierzyć prowadzenie zajęć indywidualnego nauczania nauczycielowi zatrudnionemu w innej szkole. Dzięki temu „awaryjnemu” rozwiązaniu istnieje możliwość zapewnienia uczniowi objętemu zajęciami indywidualnymi należytej opieki, pozwalającej na realizację zaleceń określonych w orzeczeniu, np. w sytuacji, gdy w danej szkole takie osoby nie są na stałe zatrudnione. 

W jaki sposób należy prowadzić zajęcia nauczania indywidualnego?

Niezależnie od tego, czy zajęcia będą realizowane przez nauczyciela zatrudnionego w macierzystej szkole, czy też w innej jednostce oświatowej, powinny być prowadzone w indywidualnym i bezpośrednim kontakcie z uczniem. Przepisy wskazują, że zajęcia należy prowadzić w miejscu pobytu ucznia, w szczególności w domu rodzinnym, placówkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 upo, u rodziny zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Warto zaznaczyć, że 1 września 2021 r. przedłużona została – na cały rok szkolny 2021/2022 – możliwość prowadzenia zajęć indywidualnego nauczania bez konieczności bezpośredniego kontaktu ucznia z nauczycielem lub nauczycielami, o ile z wnioskiem w tej sprawie wystąpią do dyrektora szkoły rodzice ucznia albo pełnoletni uczeń. Takie rozwiązanie obowiązywało już w roku szkolnym 2020/2021 i miało oczywiście na celu zapewnienie uczestnikom zajęć zwiększonego bezpieczeństwa w związku z trwającą epidemią COVID-19.

W trakcie prowadzenia indywidualnego nauczania, należy realizować wszystkie obowiązkowe zajęcia edukacyjne wynikające z ramowego planu nauczania danego typu i rodzaju szkoły, dostosowane do potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych ucznia. Natomiast w przypadku ucznia szkoły ponadpodstawowej prowadzącej kształcenie zawodowe dyrektor szkoły powinien dodatkowo określić sposób realizacji zajęć prowadzonych w ramach praktycznej nauki zawodu.

Również w tym przypadku – na wniosek nauczyciela prowadzącego zajęcia indywidualnego nauczania, po zasięgnięciu opinii rodziców ucznia albo pełnoletniego ucznia – dyrektor szkoły może zezwolić na odstąpienie od realizacji niektórych treści nauczania objętych obowiązkowymi zajęciami edukacyjnymi, stosownie do możliwości psychofizycznych ucznia oraz warunków w miejscu, w którym zajęcia te są organizowane. Stosowny wniosek wraz z uzasadnieniem nauczyciel może złożyć w postaci papierowej lub elektronicznej.

Na wniosek rodziców ucznia albo pełnoletniego ucznia możliwe jest również zawieszenie organizacji indywidualnego nauczania na podstawie załączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego, z którego wynika, że stan zdrowia ucznia uległ czasowej poprawie i umożliwia mu uczęszczanie do szkoły. 

Jaki jest wymiar zajęć prowadzonych w ramach nauczania indywidualnego?

W przypadku nauczania indywidualnego w szkołach wymiar zajęć realizowanych z uczniem powinien wynosić:

  • dla uczniów klas I–III szkoły podstawowej – od 6 do 8 godzin,
  • dla uczniów klas IV–VI szkoły podstawowej – od 8 do 10 godzin,
  • dla uczniów klas VII i VIII szkoły podstawowej – od 10 do 12 godzin,
  • dla uczniów szkół ponadpodstawowych – od 12 do 16 godzin.

Warto pamiętać, że w przypadku uczniów klas I–III zajęcia w tym wymiarze godzin powinny być realizowane w ciągu co najmniej 2 dni, a w przypadku pozostałych uczniów –
w ciągu co najmniej 3 dni. Nie powinno się ich realizować np. w ciągu jednego dnia. Wyjątkowo natomiast, za zgodą organu prowadzącego, dyrektor może ustalić wyższy tygodniowy wymiar godzin zajęć indywidualnego nauczania, niż wskazano.

W przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia ucznia możliwe jest także ustalenie przez dyrektora, na wniosek rodziców ucznia albo pełnoletniego ucznia, tygodniowego wymiaru godzin zajęć indywidualnego nauczania niższego niż określony minimalny wymiar....

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy