Dołącz do czytelników
Brak wyników

W kadrze dyrektora

11 czerwca 2018

NR 69 (Styczeń 2017)

Nauczyciel zatrudniony w szkole a prawo do urlopu na żądanie

481

Nauczycielom przysługują urlopy wypoczynkowe, których wymiar zależy od tego, czy placówka, w której są zatrudnieni, ma charakter feryjny, czy też nie przewidziano w niej ferii szkolnych. Problematykę udzielania urlopów nauczycielom reguluje ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2016 r., poz. 1379 z późn. zm.). W zakresie spraw wynikających ze stosunku pracy, nieuregulowanych w powołanym akcie prawnym, zastosowanie mają przepisy Kodeksu pracy. 

Podstawowe kwestie związane z urlopem wypoczynkowym nauczycieli znajdujemy w treści art. 64 Karty Nauczyciela. Wobec nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach, w których nie są przewidziane ferie szkolne, nauczycielowi przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 35 dni roboczych w czasie ustalonym w planie urlopów, o czym stwierdza art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela. Prawo do urlopu wypoczynkowego pracownik nabywa na podstawie art. 153 Kodeksu pracy w każdym następnym roku kalendarzowym, chyba że jest to prawo do pierwszego w życiu urlopu, które powstaje z upływem każdego miesiąca pracy w wymiarze 1/12 wymiaru urlopu przysługującego mu po przepracowaniu roku. Z kolei nauczycielom zatrudnionym w szkołach i placówkach feryjnych (a więc w organizacji pracy których przewidziano ferie letnie i zimowe) przysługuje urlop wypoczynkowy w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania.

Zgodnie z uregulowaniami zawartymi w treści art. 65 Karty Nauczyciela, nauczyciel zatrudniony w szkole, w której w organizacji pracy przewidziano ferie szkolne, uzyskuje prawo do pierwszego urlopu w ostatnim dniu poprzedzającym ferie szkolne, a prawo do drugiego i dalszych urlopów – w każdym następnym roku kalendarzowym. 

W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, że w zakresie nabycia prawa do pierwszego urlopu wypoczynkowego występuje dość istotna różnica między zasadami nabywania prawa do urlopu wypoczynkowego na gruncie Karty Nauczyciela i na zasadach określonych w Kodeksie pracy.

Z treści art. 64 Karty Nauczyciela wynika bowiem, że tylko w przypadku nauczycieli szkół i placówek feryjnych przepisy Karty Nauczyciela całościowo regulują kwestie nabycia prawa i sposobu realizacji prawa do urlopu wypoczynkowego. W szczególności wyłączność dotyczy realizacji prawa do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie ferii. Konsekwencją przyjętego rozwiązania jest odejście w przypadku nauczycieli od ogólnej zasady udzielania urlopu wypoczynkowego na wniosek pracownika. W takiej sytuacji nie zachodzi więc możliwość stosowania uregulowań Kodeksu pracy dotyczących urlopów wypoczynkowych w zakresie nieuregulowanym treścią Karty Nauczyciela. W efekcie nie może mieć tu także zastosowania art. 1672 Kodeksu pracy (urlop na żądanie), który na zasadzie odesłania z art. 91c ust. 1 Karty Nauczyciela dotyczyłby prawa do urlopu na żądanie nauczycieli zatrudnionych w szkołach i placówkach feryjnych.

Urlop na żądanie w placówkach feryjnych i nieferyjnych

Przyjąć należy, że regulacja art. 64 ust. 1 Karty Nauczyciela w zakresie wymiaru i sposobu udzielania urlopów wypoczynkowych nauczycieli zatrudnionych w szkołach feryjnych ma charakter kompletny. Wskazuje bowiem na ogólny wymiar urlopu oraz czas jego wykorzystania, całkowicie zdeterminowany organizacją roku szkolnego i terminami ferii szkolnych (zimowych i letnich). W związku z tym korzystanie z urlopu na żądanie w szkołach (lub placówkach) feryjnych jest niemożliwe ze względu na sprzeczność tego urlopu z organizacją pracy szkoły i celami wyrażonymi w jej statucie.

Zgodnie z treścią art. 1672 Kodeksu pracy, „pracodawca jest obowiązany udzielić na żądanie pracownika i w terminie przez niego wskazanym nie więcej niż 4 dni urlopu w każdym roku kalendarzowym”. Sąd Najwyższy

Na podstawie przepisów ustawy Karta Nauczyciela stwierdzić należy, iż wymiar urlopu wypoczynkowego, w tym urlopu na żądanie, i sposób jego udzielania zależy od typu szkoły lub placówki, w której nauczyciel jest zatrudniony (feryjna, nieferyjna). 

w wyroku z dnia 16 września 2008 r. (sygn. akt: II PK 26/08) stwierdził, że urlop na żądanie stanowi część urlopu wypoczynkowego przysługującego pracownikowi, wobec czego ma identyczny do urlopu wypoczynkowego charakter prawny i poza wyjątkami przewidzianymi wyraźnie w ustawie, jak również wynikającymi z charakteru tego uprawnienia, stosuje się do niego wynikające z Kodeksu pracy regulacje urlopowe. Prawo do urlopu na żądanie realizowane jest na gruncie i w ramach uprawnienia do urlopu wypoczynkowego określonego przepisami Kodeksu pracy. W związku z powyższym, zastosowanie tych przepisów jest możliwe jedynie w odniesieniu do nauczycieli, których uprawnienia dotyczące urlopu wypoczynkowego regulowane są na tej zasadzie. Tak więc nauczyciele szkół i placówek feryjnych także z tego powodu nie mogą korzystać z uprawnienia do urlopu na żądanie, ponieważ kwestie związane z ich urlopem wypoczynkowym nie są regulowane na zasadzie odesłania do norm Kodeksu pracy.

Ważne! Wymiar 4 dni urlopu wypoczynkowego na żądanie nie stanowi urlopu dodatkowego ani uzupełniającego, ale mieści się w ogólnym wymiarze dni urlopowych, jakie przysługują pracownikowi w danym roku kalendarzowym. Należy jednak pamiętać, że w przypadku nauczycieli szkół i placówek feryjnych wymiar urlopu wypoczynkowego określany jest na podstawie art. 64 ust. 3 Karty Nauczyciela, a nie na zasadach ogólnych, o których mowa w art. 154 § 1 Kodeksu pracy.

Co więcej, urlopu na żądanie udziela się w takich samych dniach, jakie dotyczą udzielania urlopu wypoczynkowego. Treść art. 1672 Kodeksu pracy stwierdza bowiem, że mają to być 4 dni urlopu, a nie 4 dni kalendarzowe. Obowiązuje zatem zasada, że urlopu udziela się w dni, które są dla pracownika dniami pracy zgodnie z obowiązującym go rozkładem czasu pracy. Urlop...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy