Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

13 stycznia 2020

NR 99 (Styczeń 2020)

Urlop dyrektorów szkół publicznych

0 17

Z początkiem 2018 r. zmianie uległy przepisy dotyczące urlopów wypoczynkowych dyrektorów szkół. W rezultacie ich sytuacja urlopowa przypomina obecnie sytuację nauczycieli zatrudnionych w placówkach, w których organizacji pracy nie zostały przewidziane ferie szkolne. Na jakich zasadach nauczyciele sprawujący funkcję dyrektora szkoły mogą obecnie korzystać z urlopów wypoczynkowych?

Przepisy regulujące sposób wykorzystania przez dyrektorów urlopu wypoczynkowego

Dyrektorzy szkół, podobnie jak wszyscy pracownicy, mają prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego (art. 152 k.p.). Należy jednak zauważyć, że w przypadku szkoły oraz zatrudnionych w niej nauczycieli (w tym pełniących funkcję dyrektora) zastosowanie znajdują przepisy szczególne zamieszczone w Karcie Nauczyciela. W stosunku do dyrektorów szkół należy zatem w pierwszej kolejności stosować przepisy zawarte w art. 64–67 KN, a dopiero w kwestiach nieuregulowanych w KN zastosowanie znajdą ogólne przepisy dotyczące urlopów wypoczynkowych zawarte w dziale VII k.p. – urlopy pracownicze.

Wymiar urlopu wypoczynkowego

Wymiar urlopu wypoczynkowego przysługującego dyrektorowi szkoły określa art. 64 KN. Jeszcze do końca 2017 r. wynosił on tyle samo co w przypadku wszystkich innych nauczycieli zatrudnionych w placówkach feryjnych i odpowiadał swoim wymiarem okresowi ferii. Począwszy od 1 stycznia 2018 r., brzmienie art. 64 KN
uległo zmianie w ten sposób, że wyodrębniony został ust. 2a skierowany specjalnie do osób zarządzających szkołami. Zgodnie z tym przepisem:

  • dyrektorowi szkoły, 
  • wicedyrektorowi szkoły, 
  • nauczycielowi pełniącemu inne stanowisko kierownicze w szkole, 
  • nauczycielowi, który przez okres co najmniej 10 miesięcy pełni obowiązki kierownicze w zastępstwie nauczyciela, któremu powierzono stanowisko kierownicze, 
    – przysługuje prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze 35 dni roboczych w czasie ustalonym w planie urlopów.

Tym samym wymiar urlopu dyrektorów szkół został skrócony, zamiast tego otrzymali oni jednak większą swobodę w planowaniu terminu jego wykorzystania. Była to jedna z przesłanek przyświecających twórcom zmian w przepisach. Dotychczasowa praktyka wskazywała, że dyrektorzy szkół okres ferii często spędzali nie na urlopach wypoczynkowych, lecz w pracy, nadzorując istotne zadania organizacyjne. W celu umożliwienia prawidłowego wykorzystania przysługującego im prawa do urlopu wypoczynkowego ustawodawca stworzył możliwość swobodniejszego doboru terminu jego wykorzystania, w zamian ograniczając wymiar tego urlopu do 35 dni w roku.

Urlop w wymiarze proporcjonalnym

W stosunku do dyrektora szkoły oraz ww. nauczycieli odpowiednie zastosowanie znajduje przepis art. 64 ust. 5a KN, zgodnie z którym w przypadku nawiązania lub ustania stosunku pracy w trakcie roku kalendarzowego mają oni prawo do urlopu wypoczynkowego w wymiarze proporcjonalnym do przepracowanego okresu, zgodnie z odrębnymi przepisami (art. 64 ust. 5b KN obowiązuje od 15 grudnia 2018 r.).
 

Przykład

Dyrektor szkoły kończy kadencję z końcem roku szkolnego i od 1 września pozostaje w zatrudnieniu jako nauczyciel. W tym przypadku należy zastosować przepisy art. 64 ust. 5b KN i obliczyć wymiar urlopu dyrektora, który kończy kadencję, w sposób proporcjonalny do okresu zajmowania stanowiska dyrektora. W podanym przykładzie dyrektorowi, który kończy kadencję, będą przysługiwały 24 dni urlopu (8/12 roku kalendarzowego x 35 dni urlopu za cały rok = w zaokrągleniu 24 dni). Przy obliczeniach należy uwzględnić urlop już wykorzystany. Prawo do kolejnego urlopu, już jako nauczyciel, który nie sprawuje funkcji kierowniczej, nabędzie 1 stycznia kolejnego roku – w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii.


Pewne wątpliwości wzbudzają również sytuacje, gdy pracujący w szkole nauczyciel zaczyna pełnić funkcję dyrektora w trakcie roku kalendarzowego.
 

Przykład

Nauczyciel zatrudniony w szkole z dniem 1 września otrzymał funkcję dyrektora szkoły. Ponieważ jednak w dniu 1 stycznia tego roku, a więc w dniu, w którym uzyskał on prawo do urlopu wypoczynkowego na podstawie art. 65 KN, nie pełnił jeszcze funkcji dyrektora, lecz pełnił wyłącznie obowiązki nauczyciela, nabył prawo do urlopu wypoczynkowego na ten rok kalendarzowy na zasadach określonych w art. 64 ust. 1 KN, a więc w wymiarze odpowiadającym okresowi ferii i w czasie ich trwania. Dopiero na początku kolejnego roku kalendarzowego uzyska prawo do 35 dni urlopu, który będzie mógł wykorzystać zgodnie z planem urlopów (a więc na zasadach określonych w art. 64 ust. 2a KN).


Kolejna wątpliwość może dotyczyć dyrektorów, którzy obejmują swoją funkcję i zostają zatrudnieni w szkołach, w których dotychczas nie wykonywali obowiązków nauczycielskich.
 

Przykład

Z dniem 1 września nauczyciel, który nie był dotychczas zatrudniony w szkole, obejmuje w niej funkcję dyrektora. W tym przypadku zastosowanie znajdzie przepis art. 64 ust. 5b KN. W związku z tym nowy dyrektor będzie miał prawo do urlopu w wymiarze proporcjonalnym za okres od 1 września do 31 grudnia.


Termin udzielenia urlopu wypoczynkowego dyrektorowi szkoły

W aktualnym stanie prawnym dyrektorzy szkół i ww. grupa nauczycieli powinna wykorzystać urlop w czasie ustalonym w planie urlopów. Szczegółowe regulacje dotyczące planów urlopowych zostały określone w art. 163 k.p. Zgodnie z tymi przepisami urlopy powinny być udzielane zgodnie z planem urlopów. Plan urlopów ustala pracodawca, biorąc pod uwagę wnioski pracowników i konieczność zapewnienia normalnego toku pracy. Planem urlopów nie obejmuje się części urlopu udzielanego pracownikowi zgodnie z art. 1672 (w trybie „na żądanie”), co oznacza, że w planie urlopowym należy zaznaczyć 31 z 35 dni urlopu przysługujących obecnie dyrektorowi szkoły. Pracodawca nie ustala planu urlopów, jeżeli zakładowa organizacja związkowa wyraziła na to zgodę. Dotyczy to także pracodawcy, u którego nie działa zakładowa organizacja związkowa. W takich przypadkach pracodawca ustala termin urlopu po porozumieniu z pracownikiem. Plan urlopów podaje się do wiadomości pracowników w sposób przyjęty u danego pracodawcy. W realiach organizacji pracy szkoły należy jednak zwrócić uwagę na specyficzną sytuację prawną dyrektora, który pełni jednocześnie funkcję kierownika zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. Z drugiej strony, zgodnie z art. 10 ust. 1pkt 6 ustawy Prawo oświatowe, wykonywanie czynności w sprawach z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektorów szkół jest zadaniem organu prowadzącego. Tym samym rolą organu prowadzącego szkołę będzie ustalenie planu urlopów dyrektora szkoły.

Urlop dyrektora szkoły a współpraca z organem prowadzącym

Jak już wspomniano, czynności z zakresu prawa pracy w stosunku do dyrektora szkoły wykonuje organ prowadzący. Oznacza to konieczność ścisłej współpracy z organem prowadzącym w zakresie sposobu wykorzystywania przez dyrektora należnego mu urlopu.
 

Przykład

Planujący urlop dyrektor szkoły powinien:

  • uzyskać zgodę organu prowadzącego na skorzystanie z urlopu w danym terminie (dyrektor powinien złożyć do organu stosowny wniosek urlopowy),
  • uzyskać zgodę organu prowadzącego na przesunięcie terminu urlopu (dyrektor powinien złożyć w tym celu umotywowany ważnymi przyczynami wniosek – art. 164 § 1 k.p.),
  • mieć świadomość tego, że termin jego urlopu może zostać przesunięty przez organ prowadzący z powodu szczególnych potrzeb szkoły, jeżeli jego nieobecność spowodowałaby poważne zakłócenia w toku pracy – art. 164 § 2 k.p.,
  • pamiętać o tym, że może zostać od...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy