Właśnie rozpoczęliśmy kalendarzowy Nowy Rok 2025. Tym samym przekroczyliśmy półmetek bieżącego roku szkolnego. Jest to doskonała okazja, aby dokonać stosownych analiz, na podstawie których skorygujemy i zaplanujemy niezbędne działania w drugim półroczu. Rok szkolny w oświacie wyznacza rytm pracy szkoły i to on kreuje zadania dla kadry zarządzającej w oświacie. Należy starannie przemyśleć, które obszary funkcjonowania szkoły należy podsumować, na które aspekty szczególnie powinien zwrócić uwagę dyrektor (ale i sami nauczyciele również), jakie wnioski i wynikające z nich rekomendacje należy sformułować, aby zoptymalizować proces dydaktyczny i wychowawczo-opiekuńczy szkoły w dalszej części bieżącego roku szkolnego.
Autor: Jan Lewandowski
W drugiej części naszego artykułu przyglądamy się bliżej wymaganiom i procedurom związanym z postępowaniem egzaminacyjnym na stopień nauczyciela mianowanego i dyplomowanego. W ostatnich latach zmiany w ścieżce awansu budzą wiele emocji – sprawdźmy więc, jakie kryteria i wyniki decydują dziś o sukcesie na kolejnych etapach kariery.
Uzyskiwanie kolejnych stopni awansu zawodowego przez nauczyciela to dla każdego z nich sytuacja i ważna, i sterująca. Awans zawodowy wiąże się z prestiżem zawodowym oraz (a może zwłaszcza) z określoną pozycją w „tabeli wynagrodzeń”, czyli ma wymierny wpływ na uzyskiwane wynagrodzenie zasadnicze. Dlatego awansujący nauczyciel potrzebuje w tej sytuacji realnego wsparcia w swojej szkole lub placówce i to bez względu na stopień awansu, o który się ubiega. Nie chodzi tutaj tylko o mentora (ta rola przypisana jest tylko pierwszemu etapowi awansu zawodowego), a raczej o wsparcie proceduralno-merytoryczne. To jednak wymaga doskonałej znajomości aktualnie obowiązującego w tym zakresie prawa.
W aktualnej sytuacji formalno-prawnej polskiej oświaty niezwykle ważnym działaniem, które wynika zarówno ze sprawowania funkcji kierowniczej w szkole lub placówce, jak i z racji sprawowania nadzoru pedagogicznego w obecnej formule, jest KONTROLA. Znaczenia i wartości prawidłowo oraz celowo realizowanej kontroli praktycznie nie da się przecenić. Jej wyniki mogą doskonale służyć zarówno do poprawy funkcjonowania szkoły lub placówki, jak i mieć istotny wpływ na progres jakości jej pracy.
Nowa Minister Edukacji Narodowej pismem z dnia 12 czerwca 2024 r. nr DKOTC-WNP.4092.3.2024.AMA oficjalnie ogłosiła obowiązujące w roku szkolnym 2024/2025 kierunki realizacji polityki oświatowej państwa1. Pismo tego typu sensu stricte nie ma charakteru obowiązującego aktu prawnego, jednak expressis verbis zawiera ono istotne wytyczne stanowiące podstawę do planowania dydaktycznego, opracowywania planów nadzoru pedagogicznego, planów pracy oraz innych dokumentów szkolnych, a zwłaszcza działań nauczycieli oraz dyrektorów szkół i placówek w ramach sprawowanej funkcji kierowniczej.
Jak każdego roku wrzesień jest miesiącem nie tylko rozpoczynającym nowy rok szkolny, ale również miesiącem, w którym dyrektorzy przystępują do finalizowania planowania działań zwłaszcza w obszarze nadzoru pedagogicznego, gdyż do dnia 15 września, zgodnie z obowiązującym prawem, są zobowiązani do przedstawienia radzie pedagogicznej planu nadzoru pedagogicznego na bieżący rok szkolny. Niejednokrotnie pojawia się pytanie, dlaczego każdy dyrektor osobno. Dlatego, że w każdym roku szkolnym formułowane są inne cele nadzoru pedagogicznego wynikające z aktualnej sytuacji panującej w placówce albo ze zmienionych warunków formalno-prawnych obowiązujących w systemie oświaty, a także innych założeń rozwojowych przyjmowanych w różnych i placówkach.
Zmierzający nieuchronnie do końca bieżący rok szkolny to doskonały czas na dokonanie rzetelnych podsumowań i analiz, na podstawie których należy zaplanować działania niezbędne do zrealizowania w nowym roku szkolnym. Rok szkolny w oświacie to specyficzny czas, który wyznacza rytm pracy szkoły i ma istotne znaczenie dla poszczególnych działań kadry zarządzającej i wszystkich pozostałych pracowników szkoły. Jest to również czas, w którym podejmowane są próby wyznaczania kierunków działań w nadchodzącym roku szkolnym, oczywiście na podstawie wyników wcześniej dokonanych sumiennych podsumowań.
Wraz ze zbliżającym się zakończeniem zajęć dydaktycznych dyrektorzy już teraz powinni pomyśleć o przygotowaniu do przeanalizowania realizacji nadzoru pedagogicznego w mijającym roku szkolnym, tak aby czas ten został maksymalnie wykorzystany. Przygotowane właściwie analizy realizacji nadzoru pedagogicznego będą optymalnym materiałem do budowania planu nadzoru pedagogicznego na kolejny rok szkolny. Jednak problem leży w odpowiednim podejściu do zagadnienia nadzoru pedagogicznego. Wydawałoby się, że sprawa jest oczywista dla osób zarządzających szkołami i placówkami oświatowymi, ale ilość błędów (niestety niejednokrotnie powielanych również w publikatorach) wskazuje, że nadzór pedagogiczny jest niewłaściwie rozumiany i to w zupełnej sprzeczności nie tylko z jego istotą, ale również z obowiązującym prawem oświatowym.
Można łatwo zauważyć, że kwestie dyscyplinarne – ze względu na wagę problemu oraz znaczenie tak zawodowe, jak i etyczno-moralne – zawsze wzbudzały i nadal wzbudzają duże emocje, zwłaszcza że potencjalne konsekwencje postępowania dyscyplinarnego mogą być dla nauczyciela bardzo dokuczliwe i niestety długotrwałe. Ich natura jest wyjątkowo delikatna i dlatego interpretacja pewnych sytuacji, do jakich dochodzi w szkole, przedszkolu lub placówce oświatowo-wychowawczej, musi być szczególnie ostrożna i wyważona.