Kiedyś zajęcia z wychowania fizycznego cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem uczniów w każdym wieku. Dzieciaki czekały na ten moment, kiedy wbiegną na salę gimnastyczną i będą mogły pokopać piłkę, pograć w dwa ognie czy pobiegać. Oczywiście pojawiały się również trudniejsze zadania, które każdy wspomina z pewnym napięciem, jak skok przez skrzynię, przewroty czy zwisy. Jednak nie było sytuacji, w której dzieci celowo unikałyby tych zajęć. Jeśli ktoś nie ćwiczył na WF-ie, to musiał być naprawdę mocno kontuzjowany. Co więc zmieniło się przez te kilkadziesiąt lat?
Dział: Nowoczesna szkoła
Gdy dziś mówimy o edukacji, bardzo łatwo wpaść w pułapkę powtarzania banałów. Wszyscy wiemy, że świat się zmienia. Wszyscy widzimy technologie, AI, cyfrową rewolucję, nowe pokolenia w klasach, ale niewielu potrafi spojrzeć głębiej i zrozumieć, że prawdziwa zmiana nie zaczyna się od narzędzi, aplikacji czy nawet modeli kształcenia. Zaczyna się od tego, co mamy w głowie, od sposobu myślenia o uczeniu, od gotowości nauczycieli i dyrektorów do wejścia w przestrzeń, która nie zawsze jest wygodna, ale zawsze jest potrzebna.
Poniedziałek, 8:30, sekretariat szkoły. Matka dziecka złożyła tydzień temu pisemny sprzeciw wobec publikowania wizerunku córki na stronie szkoły. Dziś rano pojawił się ojciec z pismem – dziecko mówi w domu, że czuje się wykluczone; ojciec domaga się, aby szkoła publikowała wszystkie zdjęcia z życia klasy, włącznie z tymi, na których jest jego córka. „To moje prawo rodzicielskie” – podkreśla. – „Żona nie może mi dyktować, co mam robić”.
Sztuczna inteligencja w edukacji to więcej niż tylko modne hasło – to technologia, która już teraz zmienia sposób nauczania i uczenia się. Przyjrzyjmy się bliżej temu, czym właściwie jest i dlaczego staje się tak istotna w szkolnych murach. Sztuczna inteligencja w kontekście edukacyjnym to zdolność narzędzi cyfrowych do wykonywania zadań wymagających ludzkiej inteligencji. Obejmuje ona szereg technologii umożliwiających maszynom myślenie, rozumienie, uczenie się i dostosowywanie do nowych sytuacji.
Praca z dziećmi w przedszkolu lub szkole nie należy do najłatwiejszych. Przed nauczycielami stoi wiele wyzwań, które w szczególności są związane z różnego rodzaju trudnościami. W klasach coraz więcej uczniów ma orzeczenia lub opinie o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Do tego wszystkiego dochodzi jeszcze problem z panowaniem nad sobą, swoimi emocjami, zachowaniem – dzieci mają trudności z dostosowaniem się do obowiązujących zasad, bywa również, że zauważa się u nich problem z reagowaniem na polecenia czy komunikaty. Rodzi się więc pytanie, z czego to wszystko wynika.
Świetlica jest miejscem, w którym spotyka się wielu uczniów przejawiających różnorodne trudności. Zazwyczaj spędzają oni tam czas przed rozpoczęciem swoich zajęć lub tuż po nich. W obu sytuacjach mogą prezentować bardzo wysoki poziom pobudzenia układu nerwowego, bowiem albo są wypoczęci i spotkanie z rówieśnikami pozwala im na zabawy ruchowe, bieganie, skakanie czy głośne werbalizowanie swoich potrzeb, albo są zmęczeni i przebodźcowani tym, co działo się na zajęciach, więc potrzebują ruchu i dużej dawki aktywności, żeby się choć w niewielkim stopniu wyciszyć. Często też towarzyszą im w tym wszystkim trudne i intensywne emocje, a co za tym idzie – mają problem z samoregulacją.
Uczniowie określani mianem „rozkojarzonych”, „nieobecnych” i „wybuchowych” już od dłuższego czasu nie stanowią jedynie marginalnej grupy w społeczności szkolnej. Pedagodzy stoją przed nowym wyzwaniem – jak utrzymać skuteczność nauczania przy wszechobecnym przebodźcowaniu oraz neuroprzeciążeniu u dzieci i młodzieży.
Metody aktywizujące zwiększają skuteczność nauczania i sprawiają, że zajęcia stają się bardziej atrakcyjne dla ucznia. To właśnie dlatego w naszej pracy dydaktycznej coraz częściej sięgamy po techniki, w których aktywność uczniów przewyższa aktywność nauczyciela. Jako nauczycielki i nauczyciele obserwujemy, że takie podejście nie tylko pogłębia zdobytą wiedzę, ale również zwiększa jej operatywność i trwałość. Co więcej, stosowanie metod aktywizujących ucznia doskonali umiejętności przydatne nie tylko podczas lekcji, ale również w codziennym życiu, jak wyciąganie wniosków czy myślenie analityczne i krytyczne.
Przestrzeń klasowa to miejsce, w którym uczniowie spędzają bardzo dużo czasu. W czasie czterdziestopięciominutowych zajęć, ale też często w czasie przerw nie opuszczają klas, zwłaszcza jeśli mówimy o dzieciach w klasach I–III. Wiedząc o tym, ale również mając na uwadze fakt, że coraz więcej uczniów mierzy się z różnego rodzaju trudnościami rozwojowymi, powinniśmy zastanowić się nad tym, w jaki sposób zaaranżować przestrzeń, żeby każde dziecko czuło się tam spokojnie i przyjemnie. Dlaczego jest to takie ważne?
W drugiej części artykułu na temat „Szkoły opartej na relacjach” kontynuujemy dyskusję o transformacji kultury szkolnej, której celem jest przejście od modelu opartego na kontroli do kultury zaufania. Omawiamy kluczowe aspekty budowania wspólnoty szkolnej, takie jak zaangażowanie uczniów w proces podejmowania decyzji oraz znaczenie rytuałów i celebracji w integrowaniu społeczności. Ponadto, analizujemy rolę dyrektora w kształtowaniu szkoły przyszłości, opartej na współpracy i zaufaniu, oraz przedstawiamy, jak technologia może wspierać te procesy, zachowując równocześnie balans z bezpośrednimi interakcjami.
Sposób, tryb i terminy opracowywania materiałów do projektu ustawy budżetowej podlegają ścisłym formalnym procedurom, które ze względu na okresowy charakter planów budżetowych są corocznie aktualizowane. Z uwagi na to, że planowanie to system dynamiczny, nad którym prace trwają cały rok, zasady opracowywania planu i zmiany planu będą również miały zastosowanie w fazie zatwierdzania planu oraz podczas jego zmiany przez kierownika jednostki – dyrektora szkoły.
Lata edukacji szkolnej to ogromna część życia, którą młodzi ludzie spędzają w murach szkolnych. To właśnie dlatego szkoła przyszłości musi być czymś więcej niż tylko miejscem przekazywania wiedzy. Badania PISA pokazują niepokojący trend – polscy uczniowie często czują się w szkole obco i źle. To jasny sygnał, że warto przemyśleć, po co jest szkoła w dzisiejszych czasach.