Dołącz do czytelników
Brak wyników

W kadrze dyrektora

13 czerwca 2018

NR 67 (Listopad 2016)

Stosowanie używek przez pracowników na terenie szkoły

0 268

Szkoła jest miejscem szczególnym, w którym pracownicy podlegają ograniczeniom, jeśli chodzi o możliwość korzystania z używek w miejscu pracy. Ich prywatne upodobania i nawyki nie powinny negatywnie wpływać na uczniów.

Tytoń i e-papierosy

Od dnia 8 września 2016 r. obowiązują zaostrzone regulacje ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 298), które m.in. mają zapewnić prawo osób niepalących do życia w środowisku wolnym od dymu tytoniowego, pary z papierosów elektronicznych i substancji uwalnianych za pomocą nowatorskich wyrobów tytoniowych. Ustawa w art. 2 pkt 19 i 20 definiuje m.in. pojęcie papierosa (zrolowany tytoń, który może być spożywany w drodze procesu spalania, w tym tytoń zrolowany, który w drodze prostej, nieprzemysłowej obróbki jest owijany w bibułę papierosową), papierosa elektronicznego (wyrób, który może być wykorzystywany do spożycia pary zawierającej nikotynę za pomocą ustnika, lub wszystkie elementy tego wyrobu, w tym kartridże, zbiorniki i urządzenia bez kartridża lub zbiornika, zarówno jednorazowego użytku albo wielokrotnego napełniania) oraz nowatorskiego wyrobu tytoniowego (wyrób tytoniowy inny niż papieros, tytoń do samodzielnego skręcania papierosów, tytoń fajkowy, tytoń do fajki wodnej, cygaro, cygaretka, tytoń do żucia, tytoń do nosa lub tytoń do stosowania doustnego).

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy na terenie jednostek organizacyjnych systemu oświaty zabronione jest palenie wyrobów tytoniowych, w tym nowatorskich wyrobów tytoniowych, oraz palenie papierosów elektronicznych. Zakaz dotyczy wszystkich osób przebywających na terenie szkoły – pracowników, uczniów, rodziców i innych osób, zarówno w budynku, jak i na zewnątrz w obrębie terenu jednostki oświatowej. 

Dyrektor szkoły ma obowiązek zadbania o to, aby w widocznych miejscach zostały zamieszczone odpowiednie oznaczenia słowne i graficzne informujące o zakazie palenia wyrobów tytoniowych i e-papierosów na terenie należącym do szkoły (art. 5 ust. 1a ustawy). Za brak tabliczki informującej o zakazie palenia grozi grzywna do 2000 zł (art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy).

Wyjątkowo dyrektor, jeśli wykonuje obowiązki właściciela lub zarządcy budynku szkolnego, może wyznaczyć palarnię dla pracowników w pomieszczeniach zakładu pracy (art. 5a ust. 3 pkt 5 ustawy). Dyrektor nie ma takiego obowiązku, nawet na wyraźne życzenie pracowników. Natomiast nie jest upoważniony do wyznaczenia palarni w tych przypadkach, w których szkoła korzysta z wynajętych lub użyczonych pomieszczeń. Wówczas o wydzieleniu palarni decyduje właściciel budynku.

Jeśli w szkole została wydzielona palarnia, tylko tam nauczyciele i pracownicy niepedagogiczni mogą palić wyroby tytoniowe i e-papierosy. Stosowanie takich wyrobów jest zakazane w innych miejscach, nawet za przyzwoleniem pozostałych pracowników (np. w pokoju nauczycielskim, w toaletach czy pomieszczeniach socjalnych). Za palenie poza palarnią grozi mandat za wykroczenie w wysokości do 500 zł, nakładany przez Państwową Inspekcję Sanitarną (art. 13 ust. 2 ustawy).

Alkohol

Na terenie szkół oraz zakładów pracy zabroniona jest sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych − art. 14 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 487). Zakazane jest także samo wnoszenie napojów alkoholowych na teren miejsca pracy. Osoby posiadające przy sobie napoje alkoholowe mają obowiązek przekazania ich do depozytu pod rygorem niewpuszczenia bądź usunięcia z terenu szkoły (art. 16 ust. 1 i 2 ww. ustawy). Dyrektor powinien poinformować pracowników (oraz

Odpowiedzialność za popełnienie wykroczenia grozi również dyrektorowi, który nie reaguje na znane mu przypadki podawania lub spożywania alkoholu lub sam dopuszcza do sprzedawania, podawania lub spożywania napojów alkoholowych na terenie jednostki oświatowej (art. 44 ustawy).

uczniów) o zakazie wnoszenia napojów alkoholowych oraz rygorach w razie niezastosowania się do tego zakazu. Dyrektor lub wyznaczona osoba (np. woźny) mają obowiązek odmówienia wpuszczenia na teren szkolny osób, w stosunku do których powzięły uzasadnione podejrzenie, że wbrew zakazowi wnoszą napoje alkoholowe. Pracownik w takiej sytuacji może zażądać przeprowadzenia kontroli, która − jeśli okaże się, że podejrzenia o wnoszenie alkoholu były bezzasadne − skutkuje obowiązkiem wpuszczenia pracownika do szkoły (§ 1 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 11 maja 1983 r. w sprawie zasad i trybu postępowania w razie wnoszenia napojów alkoholowych na tereny objęte zakazem ich wnoszenia − Dz. U. z 1983 r. Nr 25, poz. 105).

Za alkohol przyjęty w depozyt wydaje się pokwitowanie, które określa ilość, rodzaj i gatunek alkoholu, uiszczoną opłatę oraz pouczenie o terminie odebrania depozytu i skutkach niedotrzymania tego terminu. Pokwitowanie stanowi druk ścisłego zarachowania oraz jest oznaczone kolejnym numerem, który jednocześnie umieszcza się na naczyniu. Pokwitowanie sporządza się w dwóch egzemplarzach; drugi egzemplarz stanowi dowód przyjęcia i przechowywania napoju alkoholowego w depozycie. Opłata za przechowywanie w depozycie wynosi 1 gr za jedno naczynie oraz jest opłacana przy przyjmowaniu napoju alkoholowego do depozytu. Wpływy z tytułu opłat przeznacza się na cele związane z organizowaniem warunków przechowywania napojów alkoholowych w depozycie oraz na cele związane z przeciwdziałaniem alkoholizmowi.

Za przechowywanie napojów alkoholowych w depozycie przez okres dłuższy niż określony w pouczeniu zawartym w pokwitowaniu pobiera się dodatkową opłatę w wysokości 1 gr w pierwszym dniu i 2 gr za każdy następny dzień przechowywania. Pracownik, który odbiera alkohol z depozytu, zwraca pokwitowanie. W razie nieodebrania napoju alkoholowego z depozytu w terminie 5 dni od daty oddania na przechowanie składający może domagać się jedynie zwrotu pieniędzy w kwocie odpowiadającej wartości przechowywanego napoju alkoholowego pomniejszonej o kwotę stanowiącą należność przechowawcy z tytułu opłat za przechowanie. Nieodebrane z depozytu w ciągu 5 dni napoje alkoholowe podlegają niezwłocznemu komisyjnemu zniszczeniu. Z czynności tej sporządza się protokół. Dyrektor ma obowiązek prowadzenia ewidencji depozytów i opłat za przechowywanie napojów alkoholowych oraz protokołów zniszczenia  (§§ 2–5 rozporządzenia).

W razie uzasadnionego podejrzenia, że pracownik przyszedł do pracy w stanie po użyciu alkoholu albo spożywał alkohol w czasie pracy, dyrektor lub inna upoważniona osoba mają obowiązek niedopuszczenia lub odsunięcia takiego pracownika od pracy. Pracownikowi należy zakomunikować tę decyzję oraz okoliczności stanowiące podstawę jej wydania (art. 17 ust. 1 ustawy). Przepisy nie określają formy polecenia dotyczącego zaprzestania lub niepodejmowania pracy, stąd wystarczające jest ustne polecenie. Zarówno dyrektor, inny przełożony lub sam pracownik mogą przeprowadzić badanie stanu trzeźwości pracownika. Zabiegu pobrania krwi może dokonać wyłącznie fachowy pracownik służby zdrowia, a zbadanie próbki krwi jest zastrzeżone dla instytucji zdrowotnych (art. 17 ust. 3 ustawy). Natomiast na terenie szkoły możliwe jest zbadanie zawartości alkoholu w wydychanym powietrzu, jednak metodami nieinwazyjnymi oraz bez stosowania przymusu wobec pracownika, na zasadach określonych w przepisach rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 grudnia 2015 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie (Dz. U. z 2015 r., poz. 2153). Badanie bez zgody pracownika może przeprowadzić np. policja. Badanie tzw. alkomatem powinno być wykonywane przy użyciu jednorazowego ustnika wyjętego z opakowania otwartego w obecności badanego. W razie stwierdzenia alkoholu w wydychanym powietrzu udokumentowanie faktu, terminu i wyniku badania powinno nastąpić protokolarnie, natomiast pracownik ma prawo zgłosić również żądanie sporządzenia protokołu, gdy wynik wynosi 0,00 mg/l. W protokole w szczególności należy wymienić: dane osoby badanej, personalia osoby przeprowadzającej badanie oraz obecnej przy badaniu, datę, godzinę i minutę oraz miejsce badania; nazwę, model i numer fabryczny analizatora wydechu, którym przeprowadzono badanie; informację o żądaniu przez osobę badaną przeprowadzenia badania krwi; ewentualne uwagi osoby badanej co do sposobu przeprowadzenia badania, jeżeli zostały zgłoszone. Pracownik może zakwestionować wynik badania oraz rzetelność zastosowanego urządzenia. W takich przypadkach pracodawca powinien poinformować o możliwości poddania się badaniu krwi.

Pracownik szkoły, który na jej terenie spożywa napoje alkoholowe, zarówno przyniesione przez siebie, jak i uzyskane od innych osób, popełnia wykroczenie zagrożone karą grzywny do 5000 zł (art. 431 § ust. 1 ustawy). Odpowiedzialność za popełnienie wykroczenia grozi również dyrektorowi, który nie reaguje na znane mu prz...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy