Dołącz do czytelników
Brak wyników

W kadrze dyrektora

12 czerwca 2018

NR 68 (Grudzień 2016)

Obowiązki dyrektora szkoły jako pracodawcy w zakresie bhp

0 195

Zgodnie z art. 36 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.) szkołą kieruje nauczyciel, któremu powierzono stanowisko dyrektora, albo osoba niebędąca nauczycielem, powołana na stanowisko dyrektora przez organ prowadzący za zgodą kuratora oświaty. Dyrektor jest więc przede wszystkim pracodawcą i przełożonym dla zatrudnionych w szkole pracowników: nauczycieli i pracowników niepedagogicznych. Jednym z jego głównych zadań jest odpowiedzialność za funkcjonowanie szkoły, w tym także pod względem bezpieczeństwa i higieny pracy. 

Karta Nauczyciela nie reguluje kwestii związanych z bhp, wobec czego zastosowanie znajdują w tym przypadku przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z późn. zm.) oraz innych ustaw i rozporządzeń, w tym rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy  (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 169, poz. 1650 z późn. zm.).

Zgodnie z tymi przepisami obowiązkiem dyrektora szkoły jest zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy wszystkim pracownikom szkoły.

W ramach tych obowiązków dyrektor powinien:

  • zaznajamiać pracowników podejmujących pracę z zakresem ich obowiązków, sposobem wykonywania pracy na wyznaczonych stanowiskach oraz z ich podstawowymi uprawnieniami, 
  • organizować pracę w sposób zapewniający pełne wykorzystanie czasu pracy, zmniejszanie jej uciążliwości, 
  • przeciwdziałać dyskryminacji w zatrudnieniu, 
  • zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
  • prowadzić systematyczne szkolenie pracowników w zakresie bhp, 
  • ułatwiać pracownikom podnoszenie kwalifikacji zawodowych, 
  • stosować obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny pracowników oraz wyników ich pracy, 
  • nie zatrudniać kobiet w ciąży oraz osób opiekujących się dzieckiem do 4. roku życia w godzinach ponadwymiarowych i nadliczbowych.

Obowiązkiem dyrektora jest także ocenianie i dokumentowanie ryzyka zawodowego, informowanie pracowników o wynikach tej oceny, informowanie pracowników o zasadach ochrony przed zagrożeniami. Ponadto dyrektor ma nie dopuszczać do stosowania w szkole niebezpiecznych substancji chemicznych, nieoznakowanych w sposób widoczny i umożliwiający ich identyfikację, nieposiadających kart charakterystyki oraz opakowań zabezpieczających przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.

Przepisy Kodeksu pracy w art. 226 zawierają ogólną regulację dotyczącą oceny ryzyka zawodowego, wskazując, że pracodawca:

  • ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
  • informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.

Ryzyko zawodowe oznacza prawdopodobieństwo, z jakim ktoś może zostać poszkodowany w związku z istniejącym zagrożeniem:

  • mało prawdopodobne następstwa zagrożeń − to takie, które nie powinny wystąpić podczas całego okresu aktywności zawodowej pracownika,
  • prawdopodobne następstwa zagrożeń − to takie, które mogą wystąpić nie częściej niż kilkakrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika,
  • wysoce prawdopodobne następstwa zagrożeń − to takie, które mogą wystąpić wielokrotnie podczas okresu aktywności zawodowej pracownika.

W zależności od wielkości prawdopodobieństwa i stopnia utraty zdrowia przez osobę poszkodowaną ryzyko zawodowe może być:

  • małe lub średnie – takie ryzyko można uznać za dopuszczalne,
  • duże – takie ryzyko jest niedopuszczalne.

Do obowiązków dyrektora w zakresie bhp należy także:

  • umożliwienie pracownikom, w razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla ich zdrowia lub życia, podjęcia działań w celu uniknięcia niebezpieczeństwa; 
  • wstrzymanie pracy w razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia i wydanie polecenia oddalenia się w miejsce bezpieczne;
  • zapewnienie środków niezbędnych do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników; 
  • wyznaczenie pracowników do: 
    − udzielania pierwszej pomocy, 
    − wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników, 
    − zapewniania łączności ze służbami zewnętrznymi (ratownictwo medyczne, straż pożarna); 
  • stosowanie środków zapobiegających chorobom zawodowym i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą; 
  • zapewnienie pracownikom lekarskich badań profilaktycznych.

Wśród obowiązków związanych z bezpieczeństwem i higieną pracy wymienić także można wszelkie działania związane z wypadkami w szkole. W sytuacji gdy pracownik uległ wypadkowi w pracy dyrektor jako jego pracodawca ma obowiązek sporządzić statystyczną kartę wypadku pracy i wysłać ją do urzędu statystycznego. Dodatkowo dyrektor powinien ustalić okoliczności i przyczyny wypadku w celu sporządzenia karty wypadku przekazywanej potem do ZUS. Obowiązkiem pracodawcy jest także prowadzenie rejestru wypadków przy pracy.

Także w kwestii chorób zawodowych na dyrektorze jako pracodawcy spoczywa wiele obowiązków. Pierwszym z nich jest zgłoszenie właściwym organom − państwowemu inspektorowi sanitarnemu i okręgowemu inspektorowi pracy − każdego przypadku podejrzenia choroby zawodowej pracownika.

Jeśli dojdzie do rozpoznania choroby zawodowej, dyrektor powinien:

  • działając w porozumieniu z właściwym państwowym inspektorem sanitarnym, ustalić przyczyny powstania tej choroby oraz charakter i rozmiar zagrożenia tą chorobą, 
  • przystąpić niezwłocznie do usunięcia czynników powodujących powstanie tej choroby i zastosować inne niezbędne środki zapobiegawcze, 
  • zapewnić realizację zaleceń lekarskich.

Dodatkowo dyrektor zobowiązany jest prowadzić rejestr stwierdzonych przypadków chorób zawodowych i podejrzeń o takie choroby, a także systematycznie analizować przyczyny wypadków przy pracy, chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze. 
Zgodnie z art. 2373 k.p pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy. W celu zapewnienia pracownikowi odpowiedniej wiedzy pracodawca jest...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy