Dołącz do czytelników
Brak wyników

W kadrze dyrektora

8 lutego 2019

NR 90 (Luty 2019)

Doskonalenie nauczycieli w 2019 r.

0 1025

W związku z szeregiem zmian w polskim systemie edukacyjnym pojawiają się również zmiany dotyczące doskonalenia nauczycieli.

 

POLECAMY

Dotychczas kwestie dotyczące doskonalenia nauczycieli były w zasadzie regulowane przez rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli1, wydane na podstawie art. 78 ust. 1 ustawy o systemie oświaty2.

Obowiązuje ono na mocy art. 365 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe3 do czasu wydania rozporządzenia na mocy art. 188 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe4. Natomiast nowe rozporządzenie dotyczące tej kwestii uwzględnia zmienione regulacje prawne dotyczące placówek doskonalenia nauczycieli zawarte w:

  • przepisach art. 184–186 ustawy Prawo oświatowe – zobowiązujących publiczne i niepubliczne placówki doskonalenia nauczycieli do posiadania akredytacji, a w przypadku nowo tworzonych placówek doskonalenia nauczycieli – wstępnej akredytacji;
  • przepisach art. 70a ust. 4–6 ustawy Karta Nauczyciela5, ale już w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r., będącym efektem wprowadzenia przepisów art. 7 ustawy z o finansowaniu zadań oświatowych6 oraz przepisów art. 143 ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe i ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw7 – dotyczących zmiany sposobu organizacji i finansowania doradztwa metodycznego dla nauczycieli;
  • przepisach art. 8 ust. 14 ustawy Prawo oświatowe – umożliwiających prowadzenie przez ministra właściwego do spraw zdrowia publicznej placówki doskonalenia nauczycieli;
  • przepisach art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe w związku z art. 321 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo oświatowe i przepisów art. 184–186  ustawy Prawo oświatowe – stanowiących o zadaniach i kompetencjach kuratora oświaty.

Co się zmieni?

W nowej regulacji doprecyzowane zostały podstawowe kwestie dotyczące warunków oraz zasad funkcjonowania i organizacji placówek doskonalenia nauczycieli. Jednak, z uwagi na swoją aktualność, zachowane zostały dotychczas funkcjonujące rozwiązania w zakresie:

  • obowiązków organu prowadzącego placówkę doskonalenia nauczycieli, w tym nadawania statutu i zapewniania środków finansowych na jej utrzymanie oraz organizacyjne i kadrowe warunki do realizacji zadań statutowych, a także zatwierdzania planów pracy placówek doskonalenia nauczycieli,
  • kwalifikacji nauczycieli-konsultantów i specjalistów niebędących nauczycielami, zatrudnionych w publicznych placówkach doskonalenia nauczycieli, 
  • zadań obowiązkowych publicznej placówki doskonalenia nauczycieli prowadzonej przez ministra właściwego do spraw kultury i dziedzictwa narodowego oraz ministra właściwego do spraw rolnictwa,
  • prowadzenia kursów kwalifikacyjnych dla nauczycieli, które mogą być realizowane wyłącznie przez akredytowane placówki doskonalenia nauczycieli, w tym ich zakresu,
  • zadań nauczycieli-konsultantów i nauczycieli-doradców metodycznych,
  • obowiązków dyrektora placówki doskonalenia nauczycieli, w tym przygotowania planu pracy placówki na dany rok szkolny i sprawozdań z jego realizacji, a także terminów ich sporządzania i przekazywania do opinii i zatwierdzania określonym w rozporządzeniu podmiotom,
  • obowiązków kuratora oświaty dotyczących opiniowania planów pracy publicznych placówek doskonalenia nauczycieli,
  • obowiązków samorządu województwa dotyczących wpisywania do ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli. 

Natomiast na nowo, zupełnie inaczej niż dotychczas, uregulowane zostały następujące kwestie: 

  • warunki tworzenia i likwidacji placówek doskonalenia nauczycieli,
  • warunki i tryb powierzania zadań doradcy metodycznego,
  • zadania obowiązkowe publicznej placówki doskonalenia nauczycieli prowadzonej przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, a także zadania obowiązkowych publicznych placówek dos-
  • konalenia nauczycieli prowadzonych przez samorząd województwa, powiat i gminę, 
  • wymagania niezbędne do zajmowania stanowiska dyrektora publicznej placówki doskonalenia nauczycieli oraz składu komisji konkursowej,
  • zakres kursów kwalifikacyjnych, które mogą być realizowane przez placówkę doskonalenia prowadzoną przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. 

Wprowadzono również zmiany w składzie komisji konkursowej na dyrektora publicznej placówki doskonalenia nauczycieli prowadzonej przez jednostki samorządu terytorialnego, dostosowując przepisy rozporządzenia w tym zakresie do regulacji zawartych w ustawie o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw8

Bardzo ważną kwestią jest powrót jednolitych zasad doradztwa metodycznego, które nie jest uzależnione od decyzji gminy, ale finansowane przez państwo za pośrednictwem kuratora oświaty, który teraz będzie odpowiadał za funkcjonowanie doradztwa metodycznego na terenie województwa. 

Warunki tworzenia i likwidacji placówek doskonalenia nauczycieli

Wprowadzone zostają bardzo istotne zmiany w warunkach tworzenia i likwidacji placówek doskonalenia nauczycieli. Otóż obecnie, zgodnie z art. 185 ustawy Prawo oświatowe, utworzenie placówki doskonalenia nauczycieli wymaga uzyskania wstępnej akredytacji. Wymóg wstępnej akredytacji9 nie dotyczy publicznych placówek doskonalenia nauczycieli, o których mowa w art. 8 ust. 5 pkt 1 lit. b, ust. 6, ust. 7 pkt 2 i ust. 14 ustawy Prawo oświatowe, tj. publicznych placówek doskonalenia nauczycieli prowadzonych przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz ministra właściwego do spraw zdrowia. Do wymienionych placówek nie ma także zastosowania przepis art. 184 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe dotyczący wymogu posiadania akredytacji, stosownie do art. 184 ust. 2 ww. ustawy. Tak jak dotychczas, organ prowadzący ma obowiązek zawiadomić kuratora oświaty o zamiarze i przyczynach likwidacji placówki doskonalenia na co najmniej 6 miesięcy przed terminem jej likwidacji10. Obowiązek ten nie jest wymagany w przypadku cofnięcia przez kuratora oświaty akredytacji, w sposób określony przepisami art. 186 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe, bowiem likwidacja placówki następuje z mocy prawa11. Zgodnie z przepisami art. 185 ustawy Prawo oświatowe każda nowo tworzona placówka doskonalenia nauczycieli (publiczna i niepubliczna) musi uzyskać wstępną akredytację będącą niezbędnym warunkiem jej funkcjonowania. W związku z tak istotnymi zmianami zostają wprowadzone przepisy przejściowe dotyczące wniosków o wpis do ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli złożonych i nierozpatrzonych przed dniem wejścia w życie projektowanego rozporządzenia. Do wniosków tych będzie się stosować przepisy projektowanego rozporządzenia. Wnioski niezawierające decyzji kuratora oświaty o przyznaniu wstępnej akredytacji należy uzupełnić o tę decyzję w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie projektowanego rozporządzenia12. W przypadku cofnięcia akredytacji placówce doskonalenia nauczycieli przez kuratora oświaty13 będzie następowała likwidacja placówki i wykreślenie jej z ewidencji niepublicznych placówek doskonalenia nauczycieli14.

Zasady doradztwa metodycznego

Bardzo ważną kwestią jest powrót jednolitych zasad doradztwa metodycznego, które nie będzie już uzależnione od decyzji gminy, ale finansowane przez państwo za pośrednictwem kuratora oświaty, który teraz będzie odpowiadał za funkcjonowanie doradztwa metodycznego15 na terenie województwa. Nowe regulacje stanowią konsekwencję zmian dokonanych w art. 70a ustawy Karta Nauczyciela, wprowadzonych zapisami art. 76 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych. W konsekwencji zupełnie inaczej niż dotychczas regulowane są kwestie dotyczące warunków i trybu powierzania nauczycielom zadań doradcy metodycznego. Otóż zgodnie z przepisami art. 70a ust. 4–6 ustawy Karta Nauczyciela, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2019 r., w budżetach wojewodów wyodrębnia się środki na wspieranie organizacji doradztwa metodycznego na obszarze danego województwa, w łącznej wysokości 12 400 średnich wynagrodzeń nauczyciela dyplomowanego – są to więc znaczne środki. Będą one w drodze stosownej dotacji przekazywane jednostkom samorządu terytorialnego prowadzącym placówki doskonalenia zatrudniające nauczycieli-doradców metodycznych w celu sfinansowania wydatków wynikających z ich zatrudnienia. Bardzo ważnym elementem nowych regulacji jest zmiana organu powierzającego zadania doradcy metodycznego. Organem tym będzie teraz kurator oświaty, który na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe wykonuje w imieniu wojewody zadania i kompetencje w zakresie oświaty. Dotychczas organem powierzającym zadania doradcy metodycznego był organ prowadzący szkołę. Obecnie powierzenie nauczycielowi zadań doradcy metodycznego będzie odbywało się w porozumieniu z dyrektorem publicznej placówki doskonalenia nauczycieli, w której doradca ma być zatrudniony, oraz po uzgodnieniu z dyrektorem szkoły lub placówki, w której nauczyciel jest zatrudniony. Zadania doradcy metodycznego będą mogły być powierzone czynnemu nauczycielowi, który posiada kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w placówce doskonalenia określone w przepisach w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli16 oraz posiada stopień nauczyciela mianowanego lub dyplomowanego, a ponadto bardzo dobrą lub wyróżniającą ocenę pracy, udokumentowane osiągnięcia zawodowe, kompetencje społeczne oraz interpersonalne i komunikacyjne, a także kompetencje z zakresu technologii informacyjno-komunikacyjnej. W nowej formule swoje zadania doradca metodyczny będzie wykonywał wyłącznie w ramach dodatkowej umowy o pracę w publicznej placówce doskonalenia nauczycieli prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, w wymiarze stanowiącym nie więcej niż ½ tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych, określonego na podstawie art. 42 ustawy Karta Nauczyciela dla stanowiska zgodnego ze specjalnością nauczyciela-doradcy metodycznego. Funkcjonujące dotychczas regulacje umożliwiały doradcy metodycznemu realizację zadań również w ramach stosunku pracy w publicznej szkole lub placówce, w której nauczyciel był zatrudniony, z jednoczesnym obniżeniem wysokości obowiązkowego wymiaru godzin zajęć dydaktycznych. Przy powierzaniu określonemu nauczycielowi zadań doradcy metodycznego to kurator oświaty będzie teraz wskazywał publiczną placówkę doskonalenia nauczycieli, w której nauczyciel-doradca metodyczny będzie zatrudniony oraz to on będzie określał szczegółowy zakres jego zadań i warunki ich wykonywania.

Każda nowo tworzona placówka doskonalenia nauczycieli (publiczna i niepubliczna) musi uzyskać wstępną akredytację będącą niezbędnym warunkiem jej funkcjonowania. 

Szczegółowe zadania doradcy metodycznego będą powierzane (tak jak dotychczas) na okres nie krótszy niż rok i nie dłuższy niż trzy lata, z możliwością przedłużenia powierzenia na kolejny okres również nie krótszy niż rok. Przed przedłużeniem powierzenia zadań doradcy metodycznego właściwy kurator oświaty będzie zobowiązany do zasięgnięcia opinii o pracy i funkcjonowaniu doradcy metodycznego u dyrektora placówki doskonalenia, w której ten nauczyciel-doradca metodyczny jest zatrudniony. Z kolei właściwy nadzór pedagogiczny nad realizacją zadań przez nauczyciela-doradcę metodycznego będzie sprawował dyrektor placówki doskonalenia, w której nauczyciel jest zatrudniony. Oceniając pracę takiego nauczyciela, dyrektor placówki doskonalenia będzie obowiązany uwzględniać opinie nauczycieli korzystających z pomocy nauczyciela-doradcy metodycznego. Tak jak dotychczas, samo powierzenie zadań doradcy metodycznego będzie można cofnąć w przypadku niewywiązywania się nauczyciela z powierzonych zada...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy