Dołącz do czytelników
Brak wyników

W kadrze dyrektora

23 sierpnia 2018

NR 85 (Wrzesień 2018)

Czas pracy niepełnosprawnych nauczycieli według nowych zasad

0 3116

Od roku szkolnego 2018/2019 nauczyciele z co najmniej umiarkowanym stopniem niepełnosprawności korzystają ze zniżki pensum, ale w zamian za to nie mogą mieć przydzielonych godzin ponadwymiarowych. Po spełnieniu określonych warunków mogą jednak realizować dodatkowe godziny.

Sposób obliczania zniżki pensum

W poprzednich latach legitymowanie się orzeczeniem o przynajmniej umiarkowanym stopniu niepełnosprawności nie gwarantowało nauczycielowi realizacji mniejszej liczby godzin pracy z dziećmi niż wynikająca z pensum. Przewidywane przez ustawodawcę obniżenie norm czasu pracy mogło się odbywać poprzez zmniejszenie wymiaru obowiązków wykonywanych w pozostałym czasie pracy. Od dnia 1 września 2018 r. art. 42a ust. 1a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2018 r., poz. 967) wprost stanowi, że nauczycielowi niepełnosprawnemu zaliczonemu do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, dla którego maksymalny tygodniowy wymiar czasu pracy jest ustalany zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511), obniża się tygodniowy obowiązkowy wymiar godzin zajęć proporcjonalnie do obniżenia maksymalnego tygodniowego wymiaru czasu pracy, z zaokrągleniem do pełnych godzin w ten sposób, że czas zajęć do pół godziny pomija się, a powyżej pół godziny liczy się za pełną godzinę. Z kolei z powołanego przepisu UoRZiSZON wynika, że czas pracy osoby niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego lub umiarkowanego stopnia niepełnosprawności nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo.
Podsumowując, zasadą jest, że czas pracy nauczyciela z orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, który jest zatrudniony na pełen etat, nie może przekraczać 7 godzin na dobę i 35 godzin tygodniowo, a nauczyciel korzysta ze zniżki pensum. W porównaniu do 40-godzinnego tygodnia pracy (art. 42 ust. 1 KN), norma czasu pracy jest obniżona o 1/8 (7/8 × 40 h = 35 h). W związku z tym również o 1/8 ulega obniżeniu wymiar pensum nauczycieli z takimi orzeczeniami.

POLECAMY

Przykład 1. 
Nauczyciel z pensum 25-godzinnym z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, zatrudniony w pełnym wymiarze zajęć, tygodniowo ma do zrealizowania bezpośrednio z uczniami 22 godziny, czyli o 3 godziny mniej: 7/8 × 25 h = 21,9 h zaokrąglonych w górę.

Przykład 2. 
Nauczyciel z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, pracujący z sześciolatkami (pensum 22 godziny), zatrudniony na 22/22 etatu ma do zrealizowania z dziećmi 19 godzin: 7/8 × 22 = 19,25 h zaokrąglonych w dół.
W przypadku nauczyciela zatrudnionego w niepełnym wymiarze zajęć, który legitymuje się co najmniej umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, wyliczeń obowiązującej go normy czasu pracy oraz pensum dokonuje się proporcjonalnie do części etatu.

Przykład 3. 
Nauczyciel wspomagający z niepełnosprawnością co najmniej w stopniu umiarkowanym i z pensum 20-godzinnym, zatrudniony na 10/20 (czyli na pół etatu), od dnia 1 września 2018 r. będzie miał do przepracowania 17,5 godzin w ramach obniżonego wymiaru czasu pracy (10/20 × 7/8 = 40 h), w tym w ramach obniżonego pensum będzie realizował 9 godzin: 10/20 × 7/8 × 20 h = 8,75 h zaokrąglonych w górę.
Obniżenie tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nie może spowodować zmniejszenia wynagrodzenia oraz ograniczenia innych uprawnień nauczyciela (art. 42 a ust. 2 KN). W praktyce oznacza to w szczególności, że nauczyciel otrzymuje wynagrodzenie zasadnicze w wysokości adekwatnej do wymiaru zatrudnienia wymienionego w umowie o pracę lub akcie mianowania, a nie w odniesieniu do rzeczywiście realizowanego obniżonego czasu pracy.
Z obniżenia normy czasu pracy oraz zniżki pensum nie korzysta natomiast nauczyciel, który posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności. Taki nauczyciel, w zależności od zajmowanego stanowiska, na pełnym etacie ma do przepracowania tygodniowo 40 godzin, w tym realizuje pensum w wymiarze określonym w tabeli z art. 42 ust. 3 KN albo ustalonym przez organ prowadzący dla specjalistów na podstawie art. 42 ust. 7 pkt 3 lit. b KN na poziomie nie wyższym niż 22 godziny, czyli w takiej samej liczbie godzin co pełnosprawni nauczyciele.

Godziny ponadwymiarowe i doraźnych zastępstw

Nauczycielowi korzystającemu z obniżonego tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć nie przydziela się godzin ponadwymiarowych (art. 42 ust. 3 KN).
W związku z tym nauczyciel z umiarkowanym lub znacznym stopniem niepełnosprawności, który korzysta z zagwarantowanego przez ustawodawcę przywileju wypracowywania mniejszej liczby godzin, nie może liczyć na dodatkowo płatne godziny (art. 35 ust. 3 KN). Jeśli złoży wniosek o ich przydzielenie, sama gotowość do świadczenia pracy jest niewystarczająca do podjęcia przez dyrektora decyzji o dodatkowych zajęciach. Godzin ponadwymiarowych nie przydziela się również nauczycielom z lekkim stopniem niepełnosprawności, choć okoliczność ta nie wynika wprost z regulacji KN. Na podstawie art. 15 ust. 1 UoRZiSZON czas pracy osoby niepełnosprawnej nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo, w ramach których nauczyciel realizuje pensum, wykonuje zadania statutowe oraz związane z przygotowywaniem się do
zajęć i doskonaleniem zawodowym (art. 42 ust. 2 KN), zaś dodatkowe godziny z uczniami musiałyby zostać przydzielone w dodatkowym czasie pracy.
Z kolei Karta Nauczyciela nie reguluje zagadnienia przydzielania nauczycielowi z orzeczonym stopniem niepełnosprawności dodatkowo płatnych godzin doraźnych zastępstw. Z uwagi na obowiązujące nauczycieli ogólne tygodniowe normy czasu pracy – 40 godzin odnośnie do nauczycieli z lekkim stopniem niepełnosprawności i 35 godzin pracy nauczycieli z pozostałymi stopniami niepełnosprawności – jeśli zaistnieje pilna potrzeba zastąpienia innego nieobecnego nauczyciela, należałoby uznać możliwość przydzielenia takich godzin nauczycielowi w ramach obowiązującej go normy czasu pracy, co wiązałoby się z koniecznością jednoczesnego zmniejszenia wymiaru innych zadań i czynności służbowych wykonywanych na podstawie art. 42 ust. 2 pkt 2 i 3 KN.

Czy nauczyciel musi przedłożyć orzeczenie o niepełnosprawności?

Żaden przepis nie zobowiązuje nauczyciela do ujawnienia pracodawcy orzeczenia dotyczącego niepełnosprawności, a dyrektor nie jest upoważniony do żądania jego okazania. Obowiązujące przepisy nie regulują zagadnienia wycofania z akt osobowych orzeczenia o niepełnosprawności. Na żądanie nauczyciela należałoby wykonać taką operację, jednak wiedza pracodawcy o istnieniu takiego orzeczenia oraz okresie jego obowiązywania nie uprawnia do wcześniejszego odstąpienia od stosowania przepisów art. 42a KN i art. 15 ust. 1 UoRZiSZON. Nauczyciel musiałby wykazać poprawę stanu zdrowia polegającą na zaprzestaniu zaliczenia do stopnia niepełnosprawności. W sytuacji gdy zaliczenie do stopnia niepełnosprawności nastąpiło na czas określony, który upłynął, zaś nauczyciel nie przedkłada kolejnego albo w ogóle żadnego...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy