Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kadry i finanse

19 kwietnia 2019

NR 92 (Kwiecień 2019)

Wynagrodzenie w oświacie i nagroda jubileuszowa

333

Ze zrozumiałych względów sprawy wynagrodzeń budzą i duże zainteresowanie, i nie mniejsze emocje. W dniu 8 lutego 2019 r. zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej określające poziom wynagrodzeń nauczycieli w roku 20191.

Zgodnie z załącznikiem do tego aktu prawnego, który stanowi sedno całej regulacji, wynagrodzenia zasadnicze nauczycieli od dnia 1 stycznia 2019 r. kształtują się  w sposób przedstawiony w tabeli 1.
 

Tab. 1. Wynagrodzenia zasadnicze nauczycieli od dnia 1 stycznia 2019 r.
Poziom wykształcenia Stopnie awansu zawodowego nauczyciela
Nauczyciel
stażysta
Nauczyciel
kontraktowy
Nauczyciel
mianowany
Nauczyciel
dyplomowany
1. Tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym 2538 2611 2965 3483
2. Tytuł zawodowy magistra bez przygotowania pedagogicznego, tytuł zawodowy licencjata (inżyniera) z przygotowaniem pedagogicznym 2250 2289 2584 3033
3. Tytuł zawodowy licencjata (inżyniera) bez przygotowania pedagogicznego, dyplom ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych, pozostałe wykształcenie 2230 2250 2268 2651


Analizując „nowe” stawki, można zauważyć, że są to te stawki, które mogliśmy poznać już z zapisów zawartych w projekcie tej regulacji, a to oznacza, że usilne starania związków zawodowych praktycznie nic nie dały. Stawki wynagrodzenia zasadniczego, które weszły niedawno w życie, są oczywiście stawkami brutto.

Analizując powyższe kwoty w odniesieniu do tych, które obowiązywały do tej pory na mocy rozporządzenia z dnia 26 marca 2018 r.2, można dokonać wyliczenia pokazującego, że w poszczególnych grupach zaszeregowania pensja zasadnicza nauczycieli wzrasta średnio o kilkaset złotych, ale w każdej grupie wielkość ta jest inna. Również w tabeli poniżej przedstawione zostały obliczone kwoty wzrostu wynagrodzeń zasadniczych nauczycieli z uwzględnieniem poziomu wykształcenia i posiadanego stopnia awansu zawodowego. Należy przy tym mieć na względzie, że resort edukacji od dnia 1 września 2019 r. zapowiada koleją regulację płac nauczycieli. Czytając treść tego krótkiego aktu prawnego nigdzie nie znajdujemy zapisu świadczącego o tym,że opisane stawki obowiązują od 1 stycznia. Jedyny jednoznaczny zapis istniejący w § 2 stanowi, że rozporządzenie wchodzi w życie w dniu następnym po dniu ogłoszenia, a to oznacza, że regulacja ta stała się obowiązująca z dniem 9 lutego 2019 r. I w tym momencie, kolejny raz, zwracam uwagę na kontekstualne analizowanie i interpretowanie prawa. Bardzo często nie jesteśmy w stanie zinterpretować regulacji prawnej tylko w oparciu o jeden akt prawny. Tak też jest i w tym przypadku. Przy prawidłowym rozumieniu zapisów tego aktu prawnego dominujące znaczenie ma jednak zapis art. 30 ust. 11 Karty Nauczyciela3, który stanowi, że „Podwyższenie wynagrodzeń dla nauczycieli następuje nie później niż w ciągu 3 miesięcy po ogłoszeniu ustawy budżetowej, z wyrównaniem od dnia 1 stycznia danego roku”. Ponieważ zapis ustawowy jest nadrzędny i nie ma potrzeby powtarzania go w akcie wykonawczym niższego stopnia, to mamy już jasność zaistniałej sytuacji i śmiało możemy powiedzieć, że nasze pensje musiały zostać zwaloryzowane do końca marca z wyrównaniem od 1 stycznia 2019 r. 

Wyliczone wartości wzrostu wynagrodzeń zasadniczych nauczycieli w złotych przedstawiono w tabeli 2.
 

Tab. 2. Wyliczone wartości wzrostu wynagrodzeń zasadniczych nauczycieli w złotych przedstawiono w tabeli 2.
Poziom wykształcenia Stopnie awansu zawodowego nauczyciela
Nauczyciel
stażysta
Nauczyciel
kontraktowy
Nauczyciel
mianowany
Nauczyciel
dyplomowany
1. Tytuł zawodowy magistra z przygotowaniem pedagogicznym wzrost o:
121
wzrost o:
124
wzrost o:
141
wzrost o:
166
2. Tytuł zawodowy magistra bez przygotowania pedagogicznego, tytuł zawodowy licencjata (inżyniera) z przygotowaniem pedagogicznym wzrost o:
123
wzrost o:
109
wzrost o:
123
wzrost o:
144
3. Tytuł zawodowy licencjata (inżyniera) bez przygotowania pedagogicznego, dyplom ukończenia kolegium nauczycielskiego lub nauczycielskiego kolegium języków obcych, pozostałe wykształcenie wzrost o:
353
wzrost o:
327
wzrost o:
108
wzrost o:
126



Pozostałe, wprowadzane omawianym aktem prawnym zmiany, mają charakter dostosowujący. Otóż zmiana w § 5 w pkt 1 rozporządzenia jest konieczna ze względu na uchylenie w art. 1 ustawy Karta Nauczyciela ust. 1a. Ponadto w § 8 rozporządzenia należy uchylić pkt 18, gdyż zgodnie z obecnym brzmieniem art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy Karty Nauczyciela pracownicy pedagogiczni byłych rodzinnych ośrodków diagnostyczno-konsultacyjnych nie podlegają już przepisom Karty Nauczyciela. 

Dodatkowe składniki pensji nauczycieli

Zwracam szczególną uwagę na wielokrotnie powtarzany zwrot „wynagrodzenie zasadnicze”. Stanowi ono podstawę do obliczania wszelkich pochodnych od tego wynagrodzenia stanowiących rożne dodatkowe składniki pensji nauczycieli, i nie tylko. Takimi dodatkami do pensji są dla przykładu: dodatki stażowe, dodatki motywacyjne itp. 

Nagrody jubileuszowe

Innym rodzajem świadczenia pieniężnego, którego wartość oblicza się poprzez mnożenie wynagrodzenia zasadniczego przez określony wskaźnik, są nagrody jubileuszowe. Chociaż w przypadku nagrody jubileuszowej bezpośrednim odnośnikiem jest wynagrodzenie miesięczne, to jego wielkość jest uzależniona od wynagrodzenia zasadniczego. Wynika to z faktu, że na wynagrodzenie miesięczne składa się właśnie wynagrodzenie zasadnicze i różne dodatki do niego. Nagroda jubileuszowa ma charakter obligatoryjny, a nie uznaniowy, jak inne rodzaje nagród. Jest ona również swego rodzaju premią przyznawaną nauczycielom, ale i nie tylko nauczycielom. A skoro premia, to należy się ona po spełnieniu określonego kryterium. W przypadku nagrody jubileuszowej tym kryterium jest staż pracy. Wymiar stażu pracy, który uprawnia do otrzymania takiej nagrody, został precyzyjnie określony w Karcie Nauczyciela. Otóż zgodnie z zapisami art. 47 ust. 1 Karty Nauczyciela za wieloletnią pracę nauczyciel otrzymuje nagrodę jubileuszową w wysokości:

  1. za 20 lat pracy – 75% wynagrodzenia miesięcznego,
  2. za 25 lat pracy – 100% wynagrodzenia miesięcznego,
  3. za 30 lat pracy – 150% wynagrodzenia miesięcznego,
  4. za 35 lat pracy – 200% wynagrodzenia miesięcznego,
  5. za 40 lat pracy – 250% wynagrodzenia miesięcznego.

Z powyższego zapisu wynika, że pierwszą nagrodę jubileuszową można otrzymać po przepracowaniu co najmniej 20 lat. Natomiast ostatnią – po przepracowaniu aż 40 lat. Taki zapis oznacza, że nie można już wypłacić nauczycielowi kolejnej nagrody jubileuszowej, np. po przepracowaniu 45 lat. Obowiązujące od lat odpowiednie w tym względzie przepisy absolutnie na to nie pozwalają. Konkludując, warunkiem pozwalającym na wypłacenie odpowiedniej nagrody jubileuszowej jest przepracowanie określonego wymiaru czasu pracy. Jest to zasada, a od każdej zasady istnieją wyjątki – od tej również. Otóż w obowiązującym prawie istnieją zapisy, które pozwalają na wcześniejsze wypłacenie nagrody jubileuszowej niż dopiero po nabyciu do niej pełnych praw (po przepracowaniu wymaganego okresu) tylko w jednej konkretnej sytuacji. Jest to sytuacja rozwiązania stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy, gdy do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej brakuje mniej niż 12 miesięcy, licząc od dnia rozwiązania stosunku pracy. Wówczas nagrodę taką w pełnej wysokości wypłaca się nauczycielowi w dniu rozwiązania stosunku pracy4. Należy zauważyć, że zasada ta nie ma jednak zastosowania w przypadku przejścia nauczyciela na nauczycielskie świadczenie kompensacyjne. Przy omawianiu zagadnienia nagrody jubileuszowej istotną kwestią jest określenie „okres zatrudnienia”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wykonywanie określonej pracy w ramach trwającego stosunku pracy. Najczęściej stosunek pracy jest nawiązywany w formie umowy o pracę. Ale ponadto jako zatrudnienie należy traktować takie formy pracy, jak: powołanie, mianowanie, oddelegowanie czy też spółdzielcza umowa o pracę. Z tego też względu do okresu pracy uprawniającego nauczyciela do nagrody jubileuszowej zalicza się wszystkie zakończone okresy zatrudnienia oraz inne okresy, jeżeli na mocy odrębnych przepisów podlegają one zaliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Należy zwrócić uwagę na to, że w przypadku równoczesnego pozostawania więcej niż w jednym stosunku pracy do okresu pracy uprawniającego do nagrody zalicza się tylko jeden z tych okresów. 
 

Najczęściej stosunek pracy jest nawiązywany w formie umowy o pracę. Ale ponadto jako zatrudnienie należy traktować takie formy pracy, jak: powołanie, mianowanie, oddelegowanie czy też spółdzielcza umowa o pracę.


Najczęściej do okresu zatrudnienia uprawniającego do nagrody jubileuszowej wliczane są okresy pracy w gospodarstwie rolnym. Kwestie te są uregulowane ustawą z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy5. Drugim takim okresem jest czas pobierania zasiłku dla bezrobotnych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy6. 

Zgodnie z zapisami § 2 rozporządzenia7 nauczyciel nabywa prawo do nagrody jubileuszowej dokładnie w dniu, w którym upływa okres uprawniający do nagrody. Ale to nauczyciel...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy