Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kontrola w placówce

28 listopada 2018

NR 59 (Styczeń 2016)

Przed i po kontroli sanepidu

297

Każda jednostka oświatowa musi się spodziewać kontroli przestrzegania warunków higienicznych, zdrowotnych i żywienia zbiorowego, a także musi usunąć ewentualne stwierdzone uchybienia.

Uprawnienia kontrolerów i przygotowania do kontroli

Państwowa Inspekcja Sanitarna ma szerokie kompetencje, które uprawniają ją do zbadania w jednostce oświatowej m.in. higieny pracy, procesów nauczania, warunków zdrowotnych, żywności i żywienia oraz przedmiotów użytku − art. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1412), dalej: UoPIS.
Kontrola może zostać zaplanowana, zainicjowana wydarzeniami świadczącymi o konieczności jej przeprowadzenia (np. w okresie zachorowalności na choroby zakaźne) lub na podstawie niepokojących zgłoszeń o możliwości naruszenia obowiązujących przepisów. Inspektor sanitarny nie ma obowiązku uprzedzania o zamiarze przeprowadzenia kontroli − może wejść bez zapowiedzi na teren szkoły, żądać informacji w formie ustnej lub pisemnej, przesłuchać dyrektora i pracowników, dokonać oględzin oraz pobrać próbki do badań laboratoryjnych, a także żądać udostępnienia do wglądu dokumentów i danych zgromadzonych w innych formach. Dlatego warto, aby jednostka oświatowa na bieżąco monitorowała obszary objęte potencjalną kontrolą i prowadziła wymaganą dokumentację. Szkoła musi liczyć się z tym, że w szczególności mogą zostać skontrolowane:

  • stan budynku,
  • kuchnia,
  • stołówka,
  • sklepik,
  • automaty vendingowe,
  • toalety,
  • szatnie,
  • sale gimnastyczne,
  • sale lekcyjne,
  • korytarze i klatki schodowe,
  • boiska i ogrody,
  • meble i sprzęty,
  • ciężar plecków uczniów,
  • dokumentacja dotycząca higieny, zdrowia i żywienia,
  • przestrzeganie przepisów dotyczących higieny, zdrowia i żywienia zbiorowego.

Ogólna ocena stanu technicznego i czystości

Warto zacząć przygotowania do ewentualnej kontroli od dokonania sprawdzenia ogólnego stanu technicznego, sprawności i czystości otoczenia, budynku, pomieszczeń, instalacji i wyposażenia szkoły. Inspektor w szczególności może chcieć sprawdzić, czy ogrodzenie jest w dobrym stanie technicznym; jaki jest stan dróg i przejść; czy są zabezpieczone studzienki i otwory; w jaki sposób i w jakiej odległości od budynku są gromadzone odpady i czy są systematycznie usuwane; czy na bieżąco są przeprowadzane konserwacje, remonty i przeglądy; jakie jest położenie, rozmieszczenie i przeznaczenie budynku i pomieszczeń; czy budynki, pomieszczenia, instalacje i otoczenie są utrzymane w czystości, ładzie i porządku oraz czy uzyskanie takiego efektu jest w miarę możliwości ułatwione; czy wszystkie pomieszczenia są odpowiednio zabezpieczone przed insektami i gryzoniami; czy w jednostce jest odpowiednia ilość pomieszczeń z przeznaczeniem adekwatnym do potrzeb uczniów i pracowników oraz obowiązującego rozkładu zajęć i obowiązków pracowników; 
jaki jest stan ścian, podłóg, sufitów, drzwi i okien, czy nie są wykonane z materiałów niebezpiecznych, łatwopalnych lub śliskich; czy meble, sprzęty, wyposażenie i inne elementy, w tym wiszące, są wykonane z bezpiecznych materiałów, stabilne, zabezpieczone przed dostępem nieupoważnionych osób; czy szkoła posiada dostęp do mediów, jaki jest stan instalacji i sanitariatów, czy ich ilość i wielkość są dostosowane do potrzeb zarówno pracowników, jak i uczniów; jaka jest jakość wody, czy uczniowie mają zapewniony dostęp do wody pitnej bez ograniczeń; czy w pomieszczeniach jest zapewnione odpowiednie oświetlenie sztuczne lub dzienne, temperatura/ogrzewanie i wentylacja; czy w pomieszczeniach istnieje możliwość wietrzenia i czy wentylacja jest odpowiednio często wykorzystywana, a także czy sale nie są przepełnione. Inspektora może również interesować wyposażenie jednostki w apteczkę pierwszej pomocy oraz jej zawartość.
 

Zarówno uczniowie, jak i pracownicy (w szczególności niepedagogiczni pracujący w kuchni, stołówce lub przy pracach porządkowych), muszą mieć moliwość zmiany ubrania i obuwia oraz ich przechowywania w bezpiecznych, czystych i higienicznych warunkach. Obiekty sportowe i rekreacyjne także muszą spełniać te wymogi. 

Bardziej szczegółowa analiza

Po dokonaniu ogólnej oceny warto się przyjrzeć każdemu z pomieszczeń i wyposażeniu pod kątem braku zagrożenia dla życia i zdrowia użytkowników. W szczególności należy zwrócić uwagę na to, czy nigdzie nie ma zbędnych lub uszkodzonych mebli i sprzętów; czy nie zabierają niepotrzebnie przestrzeni lub nie blokują dróg i wyjść ewakuacyjnych; czy klatki schodowe mają równe schody i są wyposażone w poręcze uniemożliwiające uczniom „zjeżdżanie”; czy na drzwiach danego pomieszczenia jest informacja o zakazie wstępu osobom nieupoważnionym lub o jego przeznaczeniu oraz w miarę potrzeby wewnątrz (np. na meblach) znajdują się oznaczenia informujące o niebezpiecznych dla zdrowia sprzętach i substancjach, a także w jaki sposób jest sprawowany nadzór nad substancjami chemicznymi. Po dokonaniu przeglądu należy sprawdzić czystość i sposób konserwacji wyposażenia i sprzętu, czy posiada wymagane instrukcje obsługi, oznaczenia i ostrzeżenia.
Szczególnej analizie warto poddać sprawność, ilość, bezpieczeństwo i funkcjonalność mebli, z których korzystają pracownicy i uczniowie. Sprawdzeniu podlegają: wytrzymałość, stabilność konstrukcji, odpowiednie zabezpieczenie metalowych i ostrych elementów, sprawność elementów przeznaczonych do regulacji wysokości, wykonanie z materiałów pozbawionych toksycznych substancji, zastosowanie powierzchni i kolorystyki, które są odporne na ścieranie, uderzenia, wodę i tłuszcz, nie są zbyt kolorowe i jaskrawe, są pozbawione ostrych punktów i krawędzi. Meble dla uczniów muszą posiadać widoczne i prawidłowe oznaczenia pozwalające na zidentyfikowanie ich wymiarów oraz na bieżące sprawdzanie, czy meble są dostosowane do wzrostu uczniów i spełniają wymogi obowiązujących Polskich Norm. Dotyczy to również szafek, szuflad lub półek, które mogą być przeznaczone dla uczniów do pozostawiania części podręczników lub przyborów szkolnych. Również one nie są zwolnione z obowiązku spełniania wymogów bezpieczeństwa. Przy okazji inspektor może skontrolować, czy pracownicy szkoły prawidłowo wykonują pomiary uczniów i odpowiednio dobierają dla nich meble, czy meble i wyposażenie nie powodują narażenia na otarcia i zranienia. Może także skontrolować wagę plecaków uczniów i skonfrontować ją z rozkładem zajęć.
Nie można pomijać także miejsc, w których przebierają się uczniowie i pracownicy, a także pomieszczeń i przestrzeni o charakterze sportowym czy rekreacyjnym. Zarówno uczniowie, jak i pracownicy (w szczególności niepedagogiczni pracujący w kuchni, stołówce lub przy pracach porządkowych), muszą mieć możliwość zmiany ubrania i obuwia oraz ich przechowywania w bezpiecznych, czystych i higienicznych warunkach. Obiekty sportowe i rekreacyjne także muszą spełniać te wymogi. Sprzęty sportowe muszą posiadać odpowiednie certyfikaty gwarantujące bezpieczne użytkowanie oraz być sprawne i niewyeksploatowane. Sale gimnastyczne nie mogą być przepełnione; muszą być wietrzone. Szkoły, które nie posiadają odpowiednich pomieszczeń i infrastruktury do prowadzenia zajęć wychowania fizycznego, są zmuszone organizować zajęcia w obiektach sportowych poza swoim terenem. Boiska i ogrody − oprócz tego, że muszą być utrzymywane w odpowiednim porządku i czystości, co wymaga dbałości m.in. o podłoże i roślinność, a także prawidłowe zamknięcie i oznakowanie − muszą być zabezpieczone przed dostępem nieupoważnionych osób oraz zwierząt, zaś infrastruktura musi być bezpieczna, sprawna i z odpowiednimi certyfikatami.

Miejsca newralgiczne

Kolejnym obszarem wymagającym dodatkowej uwagi ze względu na ryzyko skrupulatnej kontroli sanpidu są łazienki, kuchnie i stołówki. Nie może w nich brakować bieżącej...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy