Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

28 czerwca 2018

NR 81 (Marzec 2018)

Ogólnopolska Sieć Edukacyjna

501

Większość z nas nie wyobraża sobie codziennego funkcjonowania bez swobodnego dostępu do internetu. Przyzwyczailiśmy się do wysokiej jakości szybkich połączeń, które jeszcze kilkanaście lat temu nie były normą w naszym kraju. Teraz o jednolity standard dostępu do sieci w szkołach zadba Ministerstwo Edukacji Narodowej.

Kompetencje informatyczne rozumiane jako umiejętne i krytyczne wykorzystywanie Technologii Społeczeństwa Informacyjnego (TSI) zarówno do celów zawodowych, edukacyjnych, rozrywkowych, jak i związanych z komunikowaniem się, opisane zostały już w 2006 r. w zaleceniach1 Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej dla krajów członkowskich. Opierają się one na podstawowych umiejętnościach w zakresie korzystania z komputera i internetu do pozyskiwania wiedzy, przechowywania jej oraz tworzenia i wymiany informacji. Korzystanie z TSI wymaga krytycznej i refleksyjnej postawy w stosunku do dostępnych informacji oraz odpowiedzialnego wykorzystywania mediów interaktywnych.

POLECAMY

Cyfryzacja edukacji daje możliwość rozwijania kompetencji informatycznych. Obejmuje ona m.in. rozwój technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK), modernizację infrastruktury oraz wzbogacanie treści i zasobów edukacyjnych. W ciągu ostatnich kilku lat podjęto wiele inicjatyw mających na celu rozwijanie kompetencji informatycznych uczniów i nauczycieli.

Mając na uwadze fakt, że istotną barierą ograniczającą cyfryzację edukacji jest brak swobodnego dostępu do Internetu, w dniu 22 grudnia 2015 r. Ministrowie: Edukacji Narodowej, Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Cyfryzacji przedstawili plan podłączenia wszystkich jednostek oświatowych w Polsce do szybkiego internetu oraz włączenia nauczania programowania komputerowego do podstawy programowej kształcenia informatycznego na każdym etapie edukacyjnym. Powszechne nauczanie programowania w szkołach (obowiązuje od 1 września 2017 r.) ma służyć m.in. budowaniu kompetencji cyfrowych, wyrównywaniu szans dzieci i młodzieży z małych miejscowości, rozwijaniu kreatywności oraz kształceniu przyszłych programistów. 

Program pilotażowy

Na zlecenie Ministerstwa Cyfryzacji w 2016 r. Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Instytut Badawczy przeprowadziła pilotaż ogólnopolskiego projektu polegającego na doprowadzeniu łączy o przepustowości do 1 Gb/s do 36 szkół podstawowych i ponadpodstawowych z 7 województw. Celem projektu było: 

  • opracowanie i wdrożenie technicznego modelu dostępu do bezpiecznego szerokopasmowego internetu w szkołach podstawowych, gimnazjalnych i ponadgimnazjalnych, 
  • uzyskanie danych kosztowych oraz ruchowych do prawidłowego opracowania projektu budowy ogólnopolskiej sieci łączącej szkoły podstawowe i ponadpodstawowe, 
  • udostępnienie multimedialnych aplikacji i serwisów o charakterze dydaktycznym. 

W pilotażu wzięły udział szkoły zróżnicowane pod względem wielkości i otoczenia infrastrukturalnego, w tym najmniejsze placówki szkolne o mniej rozwiniętej infrastrukturze i oddalone od sieci szkieletowych. Dziesięć z 36 szkół podłączono do sieci w technologii radiowej. Taki dobór placówek do projektu umożliwił przeprowadzenie efektywnej oceny warunków do zaprojektowania sieci ogólnopolskiej, opartej na rzeczywistych uwarunkowaniach. W ramach przeprowadzonych działań dokonano optymalizacji kosztów oraz przeprowadzono analizę efektywności rozwiązań alternatywnych, takich jak np. łącze satelitarne. Na podstawie wyników pilotażu ustalono, że priorytetowym zadaniem jest podłączenie szkół i placówek do internetu o przepustowości co najmniej 100 Mb/s, a podłączenie to odbędzie się głównie w ramach realizacji projektów budowy sieci szerokopasmowych, dofinansowanych ze środków I osi priorytetowej Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014–2020.

W ramach przygotowań do realizacji tego zadania została przeprowadzona inwentaryzacja stanu dostępności internetu w jednostkach oświatowych. MEN wraz z Ministerstwem Cyfryzacji przeprowadziły badanie ankietowe wśród 30,5 tys. szkół i placówek ujętych w SIO (odpowiedzi przesłało około 27 tys. podmiotów). Ponadto Ministerstwo Cyfryzacji przeprowadziło otwarte konsultacje społeczne, w ramach których przedsiębiorcy telekomunikacyjni mogli zgłaszać plany inwestycyjne m.in. w zakresie podłączenia jednostek oświatowych do szybkiego Internetu. Natomiast Urząd Komunikacji Elektronicznej dokonał analizy informacji o dostępie jednostek oświatowych do infrastruktury szerokopasmowej. Przeprowadzone badania pozwoliły ustalić, że tylko ok. 5,3 tys. szkół i placówek jest w zasięgu sieci dostępu do Internetu o przepustowości co najmniej 100 Mb/s. Około 10 tys. szkół zostanie podłączonych do szybkiego Internetu w wyniku komercyjnych inwestycji przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Pozostałe 15,2 tys. jednostek oświatowych zostało objętych działaniami Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa i powinno uzyskać dostęp do internetu o założonej przepustowości do końca 2018 roku. 

„100 Mega na 100-lecie”

13 czerwca 2017 r. rząd RP podjął uchwałę w sprawie realizacji Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE) „100 Mega na 100-lecie”. Z uchwały wynika, że jednym z priorytetów rządu jest zapewnienie do 2020 r. wszystkim szkołom w Polsce możliwości bezpłatnego dostępu do szybkiego internetu oraz dostępu do usług i zasobów cyfrowych dedykowanych podmiotom edukacyjnym. Koszty utworzenia oraz funkcjonowania OSE (w tym dostarczania usług szkołom) zostaną pokryte z budżetu państwa oraz Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. Inicjatywa rządu ma wpłynąć na wyrównanie szans edukacyjnych wszystkich uczniów w Polsce, w szczególności zamieszkujących tereny o niskiej gęstości zaludnienia i uczących się w szkołach o małej liczbie uczniów, dla których dostęp do wiedzy i nowoczesnych technologii jest podstawowym elementem podnoszenia ich potencjału edukacyjnego. 

Nabywaniu technicznych umiejętności nauczycielskich związanych z wykorzystaniem tablic interaktywnych, laptopów, tabletów itp. musi towarzyszyć kształtowanie wśród nauczycieli świadomości celowości wykorzystania technologii  w nauczaniu szkolnym. Zadaniem szkoły powinno być promowanie modelu uczenia się poprzez TIK, a nie tylko  z jego wykorzystaniem. 

Założono, że wdrożenie OSE pozwoli na: 

  • zmianę w sposobie kształcenia uczniów poprzez rozszerzenie go o edukację cyfrową, rozumianą jako włączenie i wykorzystanie zasobów edukacyjnych dostępnych z użyciem sieci, 
  • wprowadzenie nowych form kształcenia dla
  • przedmiotów obecnie nauczanych oraz no-
  • wych programów nauczania kompetencji i umie-
  • jętności cyfrowych (m.in. powszechna nauka programowania), 
  • wyrównanie szans edukacyjnych wszystkich uczniów w Polsce, w szczególności uczniów zamieszkujących tereny o niskiej gęstości zaludnienia i uczących się w szkołach o małej liczbie uczniów, dla których dostęp do wiedzy i nowoczesnych technologii jest podstawowym elementem podnoszenia ich kapitały edukacyjnego,
  • przekazywanie wiedzy i doświadczeń pomiędzy jednostkami edukacyjnymi z wykorzystaniem nowoczesnych technologii,
  • zabezpieczenie użytkowników przed zagrożeniami w sieci w sposób i w skali niemożliwej do zrealizowania przez operatorów telekomunikacyjnych działających wyłącznie na zasadach rynkowych2.

Od 10 listopada 2017 r. obowiązuje ustawa z dnia 27 października 2017 r. o Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (Dz. U. z 2017 r., poz. 2184). Ustawa określa cele i źródła finansowania OSE, operatora OSE oraz jego zadania. Ogólnopolska Sieć Edukacyjna jest publiczną siecią telekomunikacyjną służącą świadczeniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w szkołach:

  1. podstawowych i ponadpodstawowych, w tym: specjalnych, integracyjnych, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowych i mistrzostwa sportowego,
  2. ponadpodstawowych rolniczych, leśnych, morskich, żeglugi śródlądowej oraz rybołówstwa,
  3. artystycznych,

z wyjątkiem szkół dla dorosłych.

Taki katalog szkół wynika z podstawowego założenia OSE, jako programu skierowanego w pierwszej kolejności do szkół, w których realizowany jest powszechny obowiązek szkolny lub obowiązek nauki. OSE działa w celu:

  1. umożliwienia szkole szerokopasmowego dostępu do internetu,
  2. podnoszenia poziomu kompetencji cyfrowych uczniów (zgodnie z podstawą programową) i nauczycieli
  3. w ramach doskonalenia zawodowego nauczycieli,
  4. umożliwienia wspomagania procesu kształcenia w szkole.

Operatorem OSE jest Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa – Państwowy Instytut Badawczy. Do zadań operatora OSE należy:

  • przygotowanie OSE w sposób umożliwiający świadczenie z jej wykorzystaniem usług, o których mowa w ustawie, jej eksploatację, utrzymanie, usuwanie awarii, modernizację oraz nadzór nad jej funkcjonowaniem,
  • świadczenie szkole usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu o symetrycznej przepustowości co najmniej 100 Mb/s,
  • świadczenie szkole usług bezpieczeństwa teleinformatycznego, obejmujących ochronę przed szkodliwym oprogramowaniem oraz monitorowanie zagrożeń i bezpieczeństwa sieciowego,
  • promowanie zasad bezpiecznego korzystania z technologii cyfrowych,
  • tworzenie i udostępnianie usług ułatwiających użytkownikom OSE dostęp do technologii cyfrowych.

Korzystanie przez szkoły:

  1. z usługi szerokopasmowego dostępu do internetu o symetrycznej przepustowości 100 Mb/s lub usługi o niższych parametrach, świadczonej przez operatora OSE,
  2. z usług bezpieczeństwa teleinformatycznego świadczonych przez operatora OSE,
  3. z usług umożliwiających dostęp do technologii cyfrowych – jest nieodpłatne.

Koszty utworzenia oraz funkcjonowania OSE (w tym dostarczania usług szkołom) zostaną pokryte z budżetu państwa oraz Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa. 

Ustawodawca przewidział natomiast możliwość pobierania opłaty przez operatora OSE za świadczenie szkole usługi szerokopasmowego dostępu do Internetu o przepustowości przekraczającej 
100 Mb/s, jeżeli organ prowadzący szkołę albo dyrektor szkoły, za zgodą tego organu, wystąpi z wnioskiem o świadczenie takiej usługi. Usługa dostępu do internetu świadczona szkołom przez operatora OSE musi spełniać parametr symetrycznej przepustowości wynoszącej co najmniej 100 Mb/s. Jednocześnie przewidziano możliwość świadczenia usługi niespełniającej tych parametrów, o ile będzie to szczególnie uzasadnione w obliczu zastanych warunków technicznych w zakresie istniejącej infrastruktury telekomunikacyjnej w szkole lub infrastruktury operatorów trzecich. Usługa o obniżonych parametrach będzie mogła być świadczona wyłącznie za zgodą ministra właściwego do spraw informatyzacji i nie dłużej niż przez 12 miesięcy, co nakłada na operatora OSE...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy