Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem , Otwarty dostęp

6 czerwca 2019

NR 94 (Czerwiec 2019)

Awans zawodowy nauczyciela kontraktowego i konsekwencje błędnie wydanej decyzji

0 123

Decyzja w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest wydawana w formie decyzji administracyjnej.
Oznacza to, że przy jej wydaniu należy przestrzegać szeregu przepisów gwarantujących, że zostanie ona wydana poprawnie.
W przeciwnym wypadku ważność takiej decyzji może zostać zakwestionowana, co może skutkować istotnymi problemami z punktu widzenia szkoły, nauczyciela i jej dyrektora.

Nadanie stopnia awansu zawodowego jako wydanie decyzji administracyjnej


Decyzja w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela jest wydawana w formie decyzji administracyjnej. Oznacza to, że przy jej wydawaniu znajdą zastosowanie przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.
z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm.), w tym odnoszące się do składników decyzji oraz zasad jej wydawania i odwoływania się od niej. Zgodnie z art. 107 § 1 k.p.a. decyzja administracyjna powinna zawierać:

  • oznaczenie organu administracji publicznej,
  • datę wydania,
  • oznaczenie strony lub stron,
  • powołanie podstawy prawnej,
  • rozstrzygnięcie,
  • uzasadnienie faktyczne i prawne,
  • pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie oraz o prawie do zrzeczenia się odwołania i skutkach zrzeczenia się odwołania,
  • podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego pracownika organu upoważnionego do wydania decyzji, a jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego – kwalifikowany podpis elektroniczny,
  • w przypadku decyzji, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego, sprzeciw od decyzji lub skarga do sądu administracyjnego – pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa, sprzeciwu od decyzji lub skargi oraz wysokości opłaty od powództwa lub wpisu od skargi lub sprzeciwu od decyzji, jeżeli mają one charakter stały, albo podstawie do wyliczenia opłaty lub wpisu o charakterze stosunkowym, a także możliwości ubiegania się przez stronę o zwolnienie od kosztów albo przyznanie prawa pomocy. 

Przepisy szczególne mogą określać także inne składniki, które powinna zawierać decyzja. Tak jest również w przypadku aktu nadania stopnia awansu zawodowego, który zgodnie z art. 9b ust. 5 KN powinien dodatkowo zawierać:

  • nazwę komisji kwalifikacyjnej lub egzaminacyjnej, 
  • numer i datę wydania zaświadczenia o uzyskaniu akceptacji lub zdaniu egzaminu, 
  • stopień awansu zawodowego, 
  • informację o poziomie wykształcenia nauczyciela. 

W przypadku uzyskania stopnia awansu zawodowego z mocy prawa albo w sposób określony w art. 9a ust. 3, 4 lub 5 KN (awans zawodowy nauczycieli akademickich oraz nauczycieli posiadających znaczący dorobek zawodowy) akt nadania stopnia awansu zawodowego nie zawiera odpowiednio nazwy komisji kwalifikacyjnej lub egzaminacyjnej, numeru i daty wydania zaświadczenia o akceptacji lub zdaniu egzaminu.

Poza tym decyzja w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego powinna być zgodna ze wzorem ustalonym w załącznikach do rozporządzenia MEN z dnia 
26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. z 2018 r., poz. 1574).
Przy wydawaniu decyzji administracyjnej w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela (w przypadku dyrektora będą to decyzje o nadaniu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego) należy również przestrzegać przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 9b ust. 1 pkt 1 KN warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest: 

  • spełnienie wymagań kwalifikacyjnych (stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje), 
  • odbycie stażu, z zastrzeżeniem art. 9e ust. 1–3 KN, zakończonego co najmniej dobrą oceną pracy, 
  • w przypadku nauczyciela stażysty – zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną.

Szczegółowe wymagania kwalifikacyjne stawiane nauczycielom są obecnie określone w wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 KN rozporządzeniu MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz. U. z 2017 r., poz. 1575).


Nadzór nad postępowaniem w sprawie awansu zawodowego nauczycieli


Przepisy KN przewidują odrębne postępowanie mające na celu nadzorowanie czynności związanych z wydawaniem decyzji w sprawie awansu zawodowego. Zgodnie z art. 9h ust. 1 pkt 1 KN nadzór nad czynnościami podejmowanymi w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego przez dyrektorów szkół sprawuje organ nadzoru pedagogicznego. Przepis 9h ust. 2 KN przesądza natomiast o tym, że czynności podejmowane w postępowaniu o nadanie nauczycielom stopnia awansu zawodowego podjęte przez dyrektora szkoły z naruszeniem przepisów KN, przepisów o kwalifikacjach nauczycieli lub przepisów wydanych na podstawie art. 9g ust. 10 KN (aktualnie – rozporządzenie MEN z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli) są nieważne. Nieważność czynności stwierdza organ sprawujący nadzór pedagogiczny w drodze decyzji administracyjnej.

Należy jednak mieć na uwadze, że powyższe postępowanie nadzorcze będzie miało zastosowanie wyłącznie do momentu wydania przez organ decyzji dotyczącej nadania (bądź odmowy nadania) nauczycielowi stopnia awansu zawodowego, co zostało potwierdzone w wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2011 r. 
(II SAB/Wa 330/11). Postępowanie to może być wszczynane wyłącznie z urzędu, a więc nauczyciel nie może się skutecznie domagać uruchomienia tej procedury, chociaż może np. poinformować organ sprawujący nadzór pedagogiczny o dostrzeżonych uchybieniach.


Stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela


Jeżeli dyrektor wydał decyzję w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela, mało prawdopodobne jest, aby nauczyciel zdecydował się na wniesienie od tej decyzji odwołania do organu odwoławczego (którym w przypadku dyrektora szkoły jest organ prowadzący) w trybie przepisów k.p.a. Może się jednak okazać, że nawet decyzja o nadaniu kolejnego stopnia awansu zawodowego, a więc wydana na korzyść nauczyciela, posiada wady, które mogą w przyszłości doprowadzić do jej usunięcia z obrotu prawnego. Ma to istotne znaczenie zwłaszcza w sytuacji, gdy po upływie określonego czasu nauczyciel stara się o uzyskanie dalszych stopni awansu zawodowego, a w trakcie procedury wychodzi na jaw, że decyzja w sprawie nadania stopnia nauczyciela kontraktowego została wydana z naruszeniem prawa. Może to skutkować cofnięciem nauczyciela do stopnia awansu zawodowego nauczyciela stażysty.

Kiedy zatem możliwe jest stwierdzenie nieważności błędnie wydanej decyzji w sprawie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego? Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Właściwy do
stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego
stopnia, którym – zgodnie z art. 9b ust. 7 pkt 1 KN – w stosunku do dyrektora szkoły jest organ prowadzący szkołę. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (art. 158 § 1 k.p.a.).

O stwierdzeniu nieważności przesądza ustalenie przez właściwy organ administracyjny, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W takim wypadku organ jest zobowiązany wskazać w sposób wyraźny wady decyzji, które powodują jej nieważność, czyli nie tylko wskazać, jakie konkretne przepisy zostały naruszone, ale również – co zdaniem organu powoduje, że naruszenie prawa należy uznać za rażące. Konieczne jest także, by stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Rezultatem wydania decyzji stwierdzającej nieważność jest eliminacja wadliwej decyzji z obrotu prawnego. Należy w związku z tym w sposób jednoznaczny i wyczerpujący uzasadnić, na czym polegało naruszenie prawa, które stało się zdaniem organu przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji, oraz dlaczego należy tę decyzję usunąć z obrotu prawnego (z uzasadnienia wyroku WSA we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2011 r., IV SA/Wr 93/11). W orzecznictwie sądowym w ostatnich latach reprezentowany jest pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzuca...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy