Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem , Otwarty dostęp

7 września 2020

NR 104 (Wrzesień 2020)

Nowe kierunki polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2020/2021 i ich konsekwencje

105

Podobnie jak w poprzednich latach Ministerstwo Edukacji Narodowej 3 lipca 2020 r. oficjalnie ogłosiło obowiązujące w roku szkolnym 2020/2021 kierunki realizacji polityki oświatowej państwa1.

W zasadzie pismo tego rodzaju nie ma charakteru obowiązującego aktu prawnego w dosłownym rozumieniu, jednak zawiera istotne wytyczne stanowiące podstawę do planowania dydaktycznego, opracowania planów nadzoru pedagogicznego, planów pracy oraz innych działań nauczycieli, a zwłaszcza dyrektorów szkół i placówek w ramach sprawowanej funkcji kierowniczej. W roku szkolnym 2020/2021 priorytetem w polskiej edukacji będzie pięć podstawowych zagadnień: 

POLECAMY

  1. Wdrażanie nowej podstawy programowej w szkołach ponadpodstawowych, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji przyrodniczej i matematycznej. Rozwijanie samodzielności, innowacyjności i kreatywności uczniów. 
     
  2. Wdrażanie zmian w kształceniu zawodowym, ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia osób dorosłych.
     
  3. Zapewnienie wysokiej jakości kształcenia oraz wsparcia psychologiczno-pedagogicznego wszystkim uczniom, z uwzględnieniem zróżnicowania ich potrzeb rozwojowych i edukacyjnych.
     
  4. Wykorzystanie w procesach edukacyjnych narzędzi i zasobów cyfrowych oraz metod kształcenia na odległość. Bezpieczne i efektywne korzystanie z technologii cyfrowych.
     
  5. Działania wychowawcze szkoły. Wychowanie do wartości, kształtowanie postaw i respektowanie norm społecznych.

Jednocześnie zostały też wyznaczone główne kierunki realizacji zadań z zakresu nadzoru pedagogicznego. Kierunki te stanowią istotny wyznacznik do planowania przez dyrektorów działań tego typu w szkołach i placówkach oświatowych. Główne obszary działań w zakresie kontroli będą wyznaczane w zależności od rodzaju placówki oświatowej.

  • W szkołach podstawowych i ponadpodstawowych: „Zgodność z przepisami prawa funkcjonowania monitoringu wizyjnego w szkołach”.
  • W szkołach ogólnodostępnych i integracyjnych: „Zgodność z przepisami prawa organizowania zajęć w grupie do pięciu uczniów lub w formie indywidualnej oraz udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formie zindywidualizowanej ścieżki kształcenia”.
  • W publicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych: „Zgodność z przepisami prawa wydawania orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego w zakresie dotyczącym organizacji zajęć w grupie do pięciu uczniów lub w formie indywidualnej oraz opinii w sprawie objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną w formie zindywidualizowanej ścieżki kształcenia”.
  • W szkołach ponadpodstawowych: „Zgodność z przepisami prawa funkcjonowania oddziałów międzynarodowych”.
  • W niepublicznych szkołach policealnych prowadzących kształcenie w zawodach z branży opieki zdrowotnej: „Zgodność z przepisami prawa organizacji kształcenia zawodowego w branży opieki zdrowotnej”.
  • W szkołach i placówkach prowadzących kształcenie na kwalifikacyjnych kursach zawodowych i kursach umiejętności zawodowych: „Zgodność z przepisami prawa kształcenia na kwalifikacyjnych kursach zawodowych i kursach umiejętności zawodowych”.

Kolejną formą sprawowania nadzoru pedagogicznego (zgodnie z odpowiednim rozporządzeniem MEN2) jest ewaluacja. W nowym roku szkolnym 2020/2021 ministerialnym priorytetem ewaluacji problemowej będą niżej wymienione wymagania3.

  • W przedszkolach, innych formach wychowania przedszkolnego oraz oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych – w zakresie wymagań:
  • „Przedszkole współpracuje ze środowiskiem lokalnym na rzecz wzajemnego rozwoju”,
  • „Zarządzanie przedszkolem służy jego rozwojowi”.
  • W szkołach podstawowych i ponadpodstawowych – w zakresie wymagań:
  • „Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający uczeniu się”,
  • „Uczniowie nabywają wiadomości i umiejętności określone w podstawie programowej”.
  • W poradniach psychologiczno-pedagogicznych – w zakresie wymagań:
  • „Procesy edukacyjne są zorganizowane w sposób sprzyjający rozwojowi osób, instytucji i organizacji korzystających z oferty placówki”,
  • „Placówka w planowaniu pracy uwzględnia wnioski z analizy badań zewnętrznych i wewnętrznych”.
  • W specjalnych ośrodkach wychowawczych oraz placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania – w zakresie wymagań:
  • „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”,
  • „Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi”.
  • W szkołach specjalnych przysposabiających do pracy, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych, młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych i ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych – w zakresie wymagań:
  • „Kształtowane są postawy i respektowane normy społeczne”,
  • „Zarządzanie placówką służy jej rozwojowi”.

Ponadto, zgodnie z obowiązującymi zasadami prawnymi, każde kuratorium oświaty przeprowadza ewaluacje problemowe w zakresie wybranym przez właściwego kuratora oświaty. Wybór ten powinien wynikać z wniosków wyprowadzonych na podstawie wyników sprawowanego nadzoru pedagogicznego w minionym roku szkolnym i może być zupełnie różny w poszczególnych województwach (rejonach kraju). Proporcje procentowe między ministerialnymi a typowo kuratoryjnymi (lokalnymi) zagadnieniami ewaluacjami zostały utrzymane w sposób podobny jak w ubiegłych latach – problemowe ewaluacje ministerialne będą stanowiły 60%, a tzw. problemowe ewaluacje w obszarach wyznaczonych przez poszczególnych kuratorów oświaty będą stanowiły 40% wszystkich ewaluacji w roku szkolnym. 
Pozostała jeszcze jedna forma sprawowania nadzoru pedagogicznego w szkołach i placówkach oświatowych, a jest nią monitorowanie. Do prowadzenia monitorowania pracy szkoły są zobowiązani również dyrektorzy szkół i placówek oświatowych. W tym zakresie Ministerstwo Edukacji wyznaczyło jako priorytet następujące obszary:

  • We wszystkich typach szkół:
  • „Uwzględnianie zróżnicowanych potrzeb edukacyjnych uczniów w procesie kształcenia”,
  • „Kształcenie u uczniów kompetencji kluczowych”. 
  • W młodzieżowych ośrodkach wychowawczych: 
  • „Zapewnienie wychowankom bezpieczeństwa i odpowiednich warunków pobytu w placówce”.
  • W przedszkolach:
  • „Wykorzystywanie technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz realizacja zapisów podstawy programowej w zakresie rozwijania kompetencji cyfrowych w przedszkolach”.
  • W branżowej szkole II stopnia:
  • „Organizacja kształcenia w branżowej szkole II stopnia”.

Komentarz do kierunków polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2020/2021

Dokładniejsze zapoznanie się z wyznaczonymi przez MEN kierunkami polityki oświatowej państwa pozwala stwierdzić, że takich kierunków należało się spodziewać. Widoczna jest konsekwencja i logika wyznaczanych działań w realizacji założeń wdrażanej reformy systemu edukacji. W jaki sposób zatem nowe zapisy MEN będą determinowały pracę szkół i placówek?

1. Priorytet
Wdrażanie nowej podstawy programowej w szkołach ponadpodstawowych ze szczególnym uwzględnieniem edukacji przyrodniczej i matematycznej. 
W pierwszej kolejności należy przyjrzeć się znajomości podstawy programowej przez wszystkich nauczycieli szkoły. Powinni oni również doskonale orientować się w podstawie programowej realizowanej w klasach niższych i wyższych 
Następnie należy przeanalizować całość programów nauczania opracowanych przez poszczególnych nauczycieli lub zespoły nauczycielskie. W tym obszarze w pierwszej kolejności należy sprawdzić prawidłowość procedury dopuszczania programu do użytku w danej szkole (w oparciu o art. 22 a ustawy o systemie oświaty4) a następnie zawartość merytoryczną treści programowych i dalej strukturę samego programu. Jeżeli zasięgano opinii o programie, to kontroli powinna podlegać struktura przedłożonej opinii. 
Prawidłowa procedura dopuszczenia programu do użytku w danej szkole może mieć następującą strukturę:

  1. Nauczyciel przedstawia dyrektorowi szkoły program nauczania (wniosek...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy