Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pracownia rozwoju zawodowego

10 maja 2019

NR 93 (Maj 2019)

Zrozumieć porażkę

0 40

Każdemu człowiekowi zdarzają się większe lub mniejsze porażki spotykające go w różnych momentach życia. Uczniowie i studenci przeżywają „oblane” sprawdziany, w sferę towarzyską wpisane jest popełnianie drobnych lub katastrofalnych gaf, przez własną nieudolność ludzie tracą cenne wartości (pracę, rodzinę lub spokój). Czasami są to niepowodzenia innych, bliskich osób czy grup społecznych, z którymi się identyfikujemy.

Jak wygląda porażka?

Paweł Fortuna w swojej publikacji Pozytywna psychologia porażki. Jak z cytryny zrobić lemoniadę przedstawia istotę porażki. Autor uważa, że porażka pojawia się w określonym miejscu, czasie i okolicznościach. Jest figurą, której obrys wyznaczają akceptowane i promowane w danym społeczeństwie wartości i normy. To dzięki nim wiemy, czy określone wydarzenie interpretować jako niewarte uwagi potknięcie, czy też sromotną klęskę, która stawia pod znakiem zapytania możliwość dalszego funkcjonowania w społeczeństwie na dotychczasowych warunkach. 

Społeczeństwo nastawione na sukces

Biorąc pod uwagę problematykę porażki, trzeba zauważyć, że cechą współczesnego społeczeństwa jest nastawienie na sukces. Niektórzy badacze używają określenia „społeczeństwo osiągnięć”, choć praktyka ta nie jest powszechna. Jeśli nawet kult sukcesu nie jest zjawiskiem uniwersalnym, to trzeba się zgodzić z tym, że istnieją przesiąknięte nim „środowiska osiągnięć”, jak choćby świat sportu czy biznesu, polityka, szkoły, a nawet niektóre urzędy i uczelnie. Charakterystyczną cechą tych społeczności jest postawa ofensywna i stała presja na wynik. W społeczeństwie osiągnięć wymaga się od nas sprostania wysokim wymaganiom, osiągania ambitnych celów, wygrywania w rywalizacji i kolekcjonowania sukcesów. Porażka jest czymś wstydliwym i zagrażającym życiowemu dobrostanowi. Wyidealizowany wzorzec osobowy społeczeństwa osiągnięć można określić mianem „współczesny nadczłowiek”. Dążenie do niego zakłada ciągłe nastawienie na sukces wspierane silną motywacją osiągnięć, podtrzymywanie ciała w dobrej kondycji, permanentny uśmiech, sprawność i skuteczność działania (oparte m.in. na doskonaleniu technik wywierania wpływu), szybkość reagowania i wielozadaniowość.

Oddziaływania wychowawcze prowadzone w duchu ideologii sukcesu mogą skutkować kształtowaniem lęku przed porażką oraz perfekcjonizmu. Istotną rolę pełni sposób formułowania celów przez opiekunów dzieci i wzorzec reakcji w przypadku niepowodzenia.

Korzyści płynące z porażki

Trudne wydarzenia życiowe, mimo że dla wielu osób są wystarczającym powodem do bycia nieszczęśliwym, mogą stanowić również ważny czynnik rozwojowy, impuls do doskonalenia się, po to, by w przyszłości popełniać mniej błędów i doznawać mniejszej liczby porażek, a także po to, by zastanowić się nad biegiem swojego życia i wprowadzić takie zmiany do struktury dążeń, które sprawią, że pomimo chwilowego nieszczęścia życie stanie się przyjemniejsze, zaangażowane i przepełnione sensem.

Przezwyciężenie strachu przed porażką nie jest łatwe, ale można to zrobić, zwłaszcza gdy jest się zdeterminowanym, aby przenieść swój osobisty rozwój na wyższy poziom i osiągać wymarzone cele. 

Jak postępować ze strachem przed porażką?

1. Kiedy się boisz, skup się na celu końcowym. 
Kiedy jest ci niedobrze, mdli cię, wszyscy wokoło doradzają, żebyś się skupił na nie...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy