Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

16 marca 2020

NR 101 (Marzec 2020)

Zagrożenie epidemiologiczne w placówce oświatowej

42

Szkoła jest miejscem użyteczności publicznej, w którym choroby zakaźne mogą się z dużą łatwością rozprzestrzeniać. Z uwagi zatem na istniejące zagrożenie każda szkoła powinna dysponować procedurą postępowania na wypadek wystąpienia podejrzenia, że jeden z uczniów jest zarażony chorobą zakaźną.

Podkreślić należy, że wspomniana procedura postępowania musi być wyraźnie oparta na przepisach prawa powszechnie obowiązującego i nie może zawierać postanowień dających dyrektorowi szkoły nadmierne uprawnienia. Wynika to z tego, że podstawowym organem zajmującym się ograniczaniem rozprzestrzeniania się chorób jest Główny Inspektor Sanitarny, natomiast kompetencje dyrektora w tym zakresie są raczej ograniczone. 

Uprawnienia Głównego Inspektora Sanitarnego

Zgodnie z informacją dostępną na stronie Głównego Inspektora Sanitarnego w przypadku podejrzenia lub rozpoznania zachorowania na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną (art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi) lekarz przyjmujący do szpitala, miejsca izolacji lub odbywania kwarantanny, kierując się własną oceną stopnia zagrożenia dla zdrowia publicznego, poddaje osobę podejrzaną o zachorowanie, chorą na chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną lub osobę narażoną na zakażenie hospitalizacji, izolacji lub kwarantannie oraz badaniom.
Powiatowy lub graniczny inspektor sanitarny może ponadto wydać decyzję administracyjną o objęciu kwarantanną osoby zakażonej lub chorej na chorobę zakaźną albo osoby podejrzanej o zakażenie lub osoby, która miała kontakt z osobą zakażoną.
We wspomnianym komunikacie GIS powołuje się na podstawowy akt prawny dotyczący omawianej materii, czyli ww. ustawę o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Ustawa ta w art. 5 formułuje powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Zgodnie z tą regulacją osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się:

  • zabiegom sanitarnym,
  • szczepieniom ochronnym,
  • poekspozycyjnemu profilaktycznemu stosowaniu leków,
  • badaniom sanitarno-epidemiologicznym, w tym również postępowaniu mającemu na celu pobranie lub dostarczenie materiału do tych badań,
  • nadzorowi epidemiologicznemu,
  • kwarantannie,
  • leczeniu,
  • hospitalizacji,
  • izolacji.

Ustawa formułuje ponadto nakaz zaniechania wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby – jeżeli dane osoby są zakażonymi, chorymi na chorobę zakaźną lub nosicielami.

Stosowanie przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w placówkach oświatowych

Obowiązek ten przez analogię można odnieść do sytuacji ucznia, co do którego istnieje podejrzenie, że jest nosicielem choroby zakaźnej. Pierwszym wyraźnym wskazaniem procedury postępowania w takim przypadku mógłby być zatem zapis, że rodzice powinni mieć świadomość, iż nie wolno przyprowadzać do placówki dzieci, które są chore. Jeśli więc zauważyli jakiekolwiek odstępstwo od pełni zdrowia organizmu (dziecko ma gorączkę, kaszel, katar, wysypkę lub zmiany skórne, biegunkę, wymiotuje, nie chce spożywać pokarmów, skarży się na ból gardła), wówczas powinni pozostawić je w domu. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy objawy chorobowe wynikają z alergii.

  1. Obowiązek wezwania rodzica
    Przyjmijmy jednak, że uczeń z podejrzeniem występowania choroby zakaźnej zostanie jednak do szkoły przyprowadzony. Jak należy podstąpić w takim przypadku? Przede wszystkim szkoła nie ma prawa odmówić przyjęcia ucznia, ponieważ nie jest w stanie określić, czy dziecko jest chore. Przyjmując odpowiedzialność za dziecko potencjalnie chore, można poinformować rodzica lub opiekuna prawnego, że musi się on liczyć z wezwaniem do odebrania dziecka ze szkoły i udania się do lekarza. Oczywiście ze strony szkoły polecenie zabrania dziecka do lekarza jest dla rodzica jedynie sugestią, gdyż zarówno nauczyciele, jak i dyrektor nie mogą wydawać wiążących zaleceń w tej sprawie. Można natomiast w razie wystąpienia zagrożenia dla zdrowia i życia dziecka wezwać pogotowie ratunkowe. Zasadne wydaje się zatem również poinformowanie rodzica właśnie o tym, że w przypadku gdy nie odbierze dziecka chorego na wezwanie nauczyciela, uczeń może zostać odwieziony do szpitala przez pogotowie ratunkowe.
  2. Obowiązek powiadomienia Państwowej Inspekcji Sanitarnej
    Zwrócić tu również należy uwagę na obowiązek wynikający z art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, zgodnie z którym osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane do udzielania danych i informacji:
    • organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Wojskowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Sanitarnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Inspekcji Weterynaryjnej, Wojskowej Inspekcji Weterynaryjnej, Inspekcji Ochrony Środowiska, jednostkom, o których mowa w art. 30 ust. 1, oraz ośrodkom referencyjnym i instytutom badawczym – niezbędnych do prowadzenia nadzoru epidemiologicznego nad zakażeniami i chorobami zakaźnymi i zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych;
    • właściwym państwowym inspektorom sanitarnym –
    • niezbędnych do prowadzenia nadzoru epidemiologicznego nad niepożądanymi odczynami poszczepiennymi;
    • organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
      Zatem kolejny element procedury postępowania w przypadku wystąpienia podejrzenia choroby zakaźnej to powiadomienie przez szkołę Państwowej Inspekcji Sanitarnej. 
  3. Obowiązek odizolowania dziecka potencjalnie chorego
    Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązkowym badaniom sanitarno-epidemiologicznym podlegają:
    • podejrzani o zakażenie lub chorobę zakaźną;
    • noworodki, niemowlęta i kobiety w ciąży, podejrzane o zakażenie lub chorobę zakaźną mogącą się szerzyć z matki na płód lub dziecko;
    • nosiciele, ozdrowieńcy oraz osoby, które były narażone na zakażenie przez styczność z osobami zakażonymi, chorymi lub materiałem zakaźnym;
    • uczniowie, studenci i doktoranci kształcący się do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby;
    • osoby podejmujące lub wykonujące prace, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby, niemające aktualnego orzeczenia lekarskiego o zdolności do wykonywania prac, przy wykonywaniu których istnieje możliwość przeniesienia zakażenia lub choroby zakaźnej na inne osoby.

Z tego tytułu procedura postępowania szkoły w razie wystąpienia podejrzenia choroby zakaźnej może również przewidywać odizolowanie dziecka potencjalnie chorego od dzieci zdrowych do czasu odebrania dziecka przez rodziców. 

Gdzie szukać informacji epidemiologicznych?

Należy zwracać uwagę na komunikaty udostępniane na stronie https://gis.gov.pl. Obecnie...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy