Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pomoc psychologiczna-pedagogiczna

18 marca 2021

NR 110 (Marzec 2021)

Pomoc psychologiczno-pedagogiczna w arkuszu organizacyjnym na rok szkolny 2021/2022

29

Dyrektorzy publicznych szkół mają obowiązek opracować projekt arkusza organizacji pracy na następny rok szkolny i przekazać go organowi prowadzącemu do 21 kwietnia 2021 r.

Po raz pierwszy zadaniu opracowania projektu arkusza organizacji pracy na kolejny rok szkolny musi sprostać Anna, nowa dyrektorka szkoły podstawowej. Wymóg ten, wraz z procedurą przygotowania i zatwierdzania arkuszy, określony jest przepisami prawa oświatowego. Dlatego powinna się w pierwszej kolejności zapoznać z następującymi przepisami:

POLECAMY

  1. Artykuł 110 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, gdzie określono, czym jest arkusz i co określa, kto go opracowuje, kto opiniuje, a kto zatwierdza.
  2. § 17 rozporządzenia MEN z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli mówiący, że: 
  • Arkusz organizacji szkoły określa: ogólną liczbę godzin pracy finansowanych ze środków przydzielonych przez organ prowadzący szkołę, w tym liczbę godzin zajęć edukacyjnych i opiekuńczych, zajęć rewalidacyjnych, zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz innych zajęć wspomagających proces kształcenia, realizowanych w szczególności przez pedagoga, psychologa, logopedę i innych nauczycieli (ust. 4 pkt 4).
  • Dyrektor szkoły przekazuje arkusz organizacji szkoły, zaopiniowany przez zakładowe organizacje związkowe, w terminie do 21 kwietnia danego roku organowi prowadzącemu szkołę (ust. 7).
  • Opinia zakładowych organizacji związkowych jest wydawana w terminie 10 dni roboczych od daty otrzymania arkusza organizacji szkoły, nie później niż do 19 kwietnia danego roku (ust. 8).
  • Organ prowadzący szkołę, po uzyskaniu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny, zatwierdza arkusz organizacji szkoły w terminie do 29 maja danego roku (ust. 9).
  • Opinia organu sprawującego nadzór pedagogiczny jest wydawana w terminie 10 dni roboczych od daty otrzymania od organu prowadzącego szkołę arkusza organizacji szkoły, nie później niż do 20 maja danego roku (ust. 10).
  • W przypadku wprowadzenia zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły do 30 września: 
  • opinie, o których mowa w ust. 7 i 9, są wydawane w terminie 4 dni roboczych od daty otrzymania zmian,
  • organ prowadzący szkołę zatwierdza zmiany w terminie 7 dni roboczych od daty ich otrzymania (ust. 11).
  • W przypadku wprowadzenia zmian do zatwierdzonego arkusza organizacji szkoły po 30 września organ prowadzący zatwierdza te zmiany w terminie 7 dni roboczych od daty ich otrzymania (ust. 12).

Ponieważ zakres opinii kuratora oświaty dotyczy kwestii merytorycznych, czyli zgodności arkusza organizacyjnego szkoły z przepisami prawa, Anna musi mieć na uwadze również rozporządzenia MEN wpływające na organizację pracy szkół, m.in. w kwestii: szkolnych planów nauczania oraz tygodniowych rozkładów zajęć dla poszczególnych klas, przestrzegania zasad obowiązkowego podziału na grupy, organizacji kształcenia specjalnego, udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej czy zatrudniania nauczycieli zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami.

O czym jeszcze musi pamiętać dyrektor?

Przystępując do opracowania projektu arkusza organizacyjnego szkoły, Anna musi uwzględnić następujące kwestie:

  1. Opracowując projekt organizacji pracy szkoły, dyrektor szkoły ma obowiązek nie tylko przestrzegać prawa oświatowego, zapewniając realizację zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych szkoły, ale również dostosować wielkość tych zadań do planu finansowego prowadzonej przez siebie placówki.
  2. Projekt arkusza organizacyjnego musi być zgodny z aktualnym statutem szkoły. To, czego nie ma w statucie, również w kwestii organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej, np. stanowisko psychologa, pedagoga, terapeuty pedagogicznego, nie może znaleźć się w projekcie.
  3. Niektóre samorządowe organy prowadzące wydają zarządzenia zawierające uszczegółowienie katalogu elementów, które mają znaleźć się w arkuszu, oraz wytyczne, jakimi powinien kierować się dyrektor, np. przy ustalaniu podziału godzin dydaktycznych dla nauczycieli czy zatrudnianiu specjalistów szkolnych. W tej kwestii wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, jednoznacznie wskazując, że wydawanie takich wytycznych co do treści i zasad opracowania arkusza organizacji szkół/placówek jest niezgodne z prawem, wkracza bowiem w zakres ustawowych zadań realizowanych przez kierujących nimi dyrektorów. Nie oznacza to jednak wykluczenia możliwości jakiegokolwiek wyrażenia swojego zdania przez organ prowadzący już na pierwszym etapie, kiedy dokument jest przygotowywany przez dyrektora. 

    Zadaniem Anny jest wcześniejsze inicjowanie z organem prowadzącym rozmów o sprawach dotyczących szkoły. Tylko w ten sposób może osiągnąć kompromis między potrzebami jej placówki a możliwościami finansowymi organu prowadzącego. Aby go osiągnąć, Anna musi odważnie, profesjonalnie i w pełni merytorycznie dążyć do porozumienia, którego wymaga interes obu zainteresowanych stron.
     
  4. Wśród ekspertów prawa oświatowego nie ma zgodności w kwestii opiniowania projektu arkusza organizacji przez radę pedagogiczną. Wprawdzie przepisy dotyczące zatwierdzania i opiniowania nie wymagają takiej opinii, ale zgodnie z kompetencjami opiniującymi rady pedagogicznej określonymi w art. 70 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe rada opiniuje w szczególności organizację pracy szkoły/placówki, w tym tygodniowy rozkład zajęć edukacyjnych. Eksperci wskazują jednak, że projekt arkusza organizacyjnego to nie to samo co organizacja pracy szkoły, rada pedagogiczna nie musi więc być z nim zapoznawana, a skoro ma zaopiniować przydział czynności nauczycielskich, może to zrobić w późniejszym terminie. Inne stanowisko prezentuje ZNP, twierdząc, że opinia rady pedagogicznej jest obligatoryjna, choć ma tylko charakter pomocniczy i nie jest wiążąca dla organu prowadzącego szkołę.

    Decyzja w tej sprawie należy do Anny. Praktyka wskazuje jednak, że dyrektorzy szkół i placówek oraz kuratorzy oświaty skłonni są podzielać stanowisko związkowców.
     
  5. Zgodnie z art. 109 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe zajęcia z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej stanowią jedną z podstawowych form działalności dydaktyczno-wychowawczej szkoły. Dlatego Anna musi w projekcie arkusza określić ogólną liczbę godzin pracy finansowanych ze środków przydzielonych przez organ prowadzący. Musi zatem ująć w arkuszu planowane formy, rodzaje i liczbę godzin przeznaczonych na realizację zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz innych zajęć wspomagających proces kształcenia realizowanych w szczególności przez pedagoga, psychologa, innych nauczycieli i specjalistów (§ 17 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli). Aby prawidłowo wykonać to zadanie, powinna więc odnieść się do zapisów aktualnie obowiązujących aktów prawnych regulujących ten obszar działalności placówki, w tym rozporządzenia MEN z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej wskazującego m.in. realizowane w szkole formy tej pomocy, jakimi są: 
  • klasy terapeutyczne (do 15 uczniów),
  • zajęcia rozwijające uzdolnienia (do 8 uczniów w grupie),
  • zajęcia rozwijające umiejętności uczenia się (nie ma limitu uczniów w grupie),
  • zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze (do 8 uczniów w grupie),
  • zajęcia specjalistyczne, takie jak: korekcyjno-kompensacyjne (do 5 uczniów), logopedyczne (do 4 uczniów), rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne (do 10 uczniów, chyba że zwiększenie tej liczby jest uzasadnione potrzebami uczniów) oraz inne zajęcia o charakterze terapeutycznym (do 10 uczniów),
  • zajęcia związane z wyborem kierunku kształcenia i zawodu,
  • zindywidualizowana ścieżka kształcenia;
  • do rzeczywistych zasobów, możliwości i potrzeb szkoły, w tym w zakresie: liczby uczniów, wobec których kontynuowane będzie udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej w przyszłym roku szkolnym, form, w jakich będzie ona udzielana, wymiaru godzin potrzebnych na ich realizację oraz wykazu nauczycieli i specjalistów, którzy są niezbędni do prowadzenia poszczególnych zajęć, pamiętając również, że:
  • wymiar godzin realizacji ww. form pomocy psychologiczno-pedagogicznej należy zaplanować stosownie do rozpoznanych potrzeb uczniów, zgodnie z treścią orzeczeń i opinii wydanych przez PPP; dla organu prowadzącego wiążące jest tylko orzeczenie poradni, a w innych przypadkach, tj. opinia poradni, wskazania nauczycieli itd., jest to zadanie fakultatywne, dlatego tak ważną kwestią w zakresie planowania organizacji zajęć specjalistycznych jest liczba uczniów biorących udział w określonych ich formach;
  • nauczyciele muszą posiadać odpowiednie kwalifikacje do prowadzenia poszczególnych form zajęć, zgodne z wytycznymi rozporządzenia MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli;
  • pensum szkolnych pedagogów, psychologów, logopedów, terapeutów pedagogicznych, doradców zawodowych wynosi nie więcej niż 22 godziny tygodniowo, zgodnie z wytycznymi ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, natomiast konkretne okreś...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy