Dołącz do czytelników
Brak wyników

Z życia szkoły

28 czerwca 2018

NR 81 (Marzec 2018)

Koncepcja Joyce Epstein, czyli partnerstwo w edukacji

431

Partnerstwo w edukacji to najlepszy sposób na wspólne działanie rodziców, nauczycieli, uczniów i lokalnego środowiska. Dzięki niemu wszystkie strony mają możliwość rozmowy na temat własnych punktów widzenia dotyczących danej sprawy oraz wypracowania wspólnego dla wszystkich stanowiska.

„Rodzice w szkole nie są u siebie, szkoła nawet w znikomej części nie należy do nich, choć pracują na jej rzecz, utrzymują ją i na co dzień przyczyniają się do jej dobra”1.

POLECAMY

Dlaczego zatem nie stworzyć miejsca, w którym rodzice będą czuli się jak pełnoprawni członkowie szkolnej społeczności. Wzajemne zaufanie, poważne traktowanie się, pomimo różnych uprawnień partnerów (rodziców i nauczycieli), mają fundamentalne znaczenie dla życia szkoły. Partnerstwo prowadzi do dialogu, czyli wzajemnego słuchania się, co z kolei wpływa na odpowiedni poziom podejmowania decyzji i działań.

Mimo, że partnerstwo jest jednym z trudniejszych do wypracowania obszarów w szkole, warto podjąć próbę i wysiłek z tym związany, ponieważ korzyści płynące z partnerstwa mogą być ogromne.

Doskonałym sposobem na zaplanowanie i wdrożenie idei partnerstwa jest koncepcja Joyce L. Epstein (doktor socjologii na Uniwersytecie John Hopkins, Baltimore, USA) – dyrektor centrum zajmującego się partnerstwem rodziny, szkoły i środowiska (Center on School, Family and Community Partnerships). Autorka zainteresowała się tym obszarem badawczym, twierdząc, że rodzina jest bardzo ważna, dlatego szkoła powinna pomóc jej w realizowaniu kwestii, które są ważne w osiąganiu sukcesów i pozytywnej postawy wobec szkoły. Koncepcja Joyce Epstein oparta jest na założeniu, że relacje rodzina – szkoła – środowisko są niezwykle istotne i pomocne w osiągnięciu szkolnego sukcesu. Warto pamiętać o tym, że rodzice są najważniejszymi osobami w życiu dziecka, które w naturalny sposób stara się realizować ich oczekiwania. Joyce L. Epstein wykorzystała matematyczny diagram Venne’a dotyczący relacji pomiędzy zbiorami do stworzenia modelu ukazującego zachodzące na siebie sfery wpływów rodziców i szkoły. Proces ten zachodzi w czasie wszelkich przejawów komunikacji oraz współdziałania i przynosi wiele korzyści zarówno w zakresie edukacji, jak i rozwoju społecznego. Im więcej jest takich zgodnych działań, tym strefy zachodzą na siebie coraz bardziej, aż stają się nierozerwalne. W centrum tych działań znajduje się dziecko, motywując tym samym rodziców, nauczycieli i środowisko do współpracy na rzecz jego szeroko rozumianego dobra. Tak więc dziecko jest nie tylko uczestnikiem powstałego partnerstwa, ale również jego beneficjentem.

Koncepcja Joyce Epstein wyróżnia sześć typów partnerskiego współdziałania rodziny, szkoły i społeczności lokalnej (przedstawione ujęcie tabelaryczne można wykorzystać w trakcie tworzenia planu współpracy z rodzicami)2.

Niezwykle istotnym elementem jest również budowanie atmosfery przyjaznej rodzicom, tak aby poczuli, że są w szkole osobami pożądanymi, partnerami. Najlepszym sposobem na realizację tego działania jest stworzenie specjalnego, odpowiedniego miejsca dla rodziców (pokój, sala).

Chcąc tworzyć odpowiednie relacje z rodzicami, warto zapoznać się z wytycznymi opracowanymi przez Irenę Dzierzgowską zawartymi w Kodeksie szkoły przyjaznej rodzicom, które powinny stać się naszym mottem3:

  1. Rodzice z ufnością oddają szkole swój największy skarb. My – dyrekcja, nauczyciele i cały personel szkoły – wyrażamy wolę współpracy z rodzicami, tak aby wspólnie tworzyć najlepsze warunki rozwoju dzieci. 
  2. Będziemy starali się poznać oczekiwania rodziców. Są one dla nas wskazówką, jak organizować pracę naszej szkoły. Zadowolenie rodziców jest miarą jakości naszej pracy. 
  3. Będziemy uważnie słuchali informacji rodziców o potrzebach ich dzieci i o warunkach, które najlepiej będą sprzyjały rozwojowi naszych uczniów. 
  4. Rodzice są pierwszymi wychowawcami swoich dzieci. Będziemy się starali realizować program wychowawczy zgodny z wartościami uznawanymi w rodzinach naszych uczniów i akceptowany przez rodziców. 
  5.  W trakcie pracy lepiej poznajemy naszych uczniów. Będziemy rzetelnie i obiektywnie informować rodziców o postępach dzieci. Będziemy przekazywali rodzicom informacje o sukcesach ich dzieci. Nie ukrywamy żadnych problemów, omawiamy je z rodzicami po to, aby wspólnie lepiej je rozwiązywać. 
  6.  Będziemy uprzejmi, życzliwi i delikatni. Wiemy, jak rodzice głęboko przeżywają zarówno sukcesy, jak i porażki swych dzieci. 
  7.  Widzimy bardzo wiele miejsca dla współpracy z rodzicami. Chcemy, aby rodzice dobrze się czuli w szkole, znaleźli tu swoje miejsce, tworzyli grupę ludzi, którzy mają podobne problemy i mogą się wzajemnie wspierać. 
  8.  Rodzice mają prawo wypowiadania opinii na temat wszystkich spraw dotyczących ich dzieci. Uwagi rodziców staną się dla nas wskazówką do stałej poprawy jakości naszej pracy. 
  9.  Rodzice powinni znać i rozumieć program nauczania. Ich pomoc w nauce szkolnej i w odrabianiu pracy domowej przyczynia się do lepszych efektów uzyskiwanych przez dzieci. 
  10.  Rodzice i nauczyciele mają wspólny cel: tworzenie warunków do jak najlepszego rozwoju uczniów. Współpraca jest warunkiem i drogą do sukcesu dzieci.
     
Typ współdziałania Charakterystyka
Rodzicielstwo Polega na tworzeniu domowego środowiska wspierającego uczące się dzieci. Ma na celu zmiany w warunkach domowych, dzięki którym możliwe będzie wspieranie edukacji dziecka. Do tego typu działań zalicza się: kursy, warsztaty, grupy wsparcia, kasety wideo, konsultacje dla rodziców prezentujące możliwości wspierania rozwoju dziecka. Ważnym aspektem jest również realizacja programów wspierania rodziny w zakresie ochrony zdrowia, odżywiania, informacja o szkołach i możliwościach dziecka stojącego u progu kolejnego poziomu edukacji szkolnej.
W realizacji tych działań mogą pomóc:
  • przedstawiciele służby zdrowia,
  • pracownicy poradni psychologiczno-pedagogicznej,
  • pracownicy ośrodka pomocy społecznej, 
  • asystenci rodziny
Komunikacja

Opiera się na poszukiwaniu efektywnego komunikowania się między szkołą a domem w zakresie programu szkoły i postępów w rozwoju dzieci. Jako formy realizacji można wprowadzić: indywidualne spotkania z rodzicami, których inicjatorem jest nauczyciel niezrażający się niepowodzeniami, cotygodniowe lub comiesięczne informacje pisemne o postępach dziecka i ustaleniach podejmowanych po konsultacji z nauczycielem, pełne informacje na temat oferty szkoły, polityki edukacyjnej, programu, perspektyw rozwoju, dzienniki elektroniczne, podanie do wiadomości rodziców adresu e-mail nauczyciela lub numeru telefonu, spotkania klasowe (rodzice i nauczyciel) mające mniej formalny od zebrań charakter

Wolontariat

Chodzi tu o organizowanie pomocy i wsparcia ze strony rodziców. Można realizować wolontariat poprzez: dyżury rodziców podczas wyjść, wycieczek, pomoc w pracach administracyjnych i w obsłudze szkoły, rodzicielskie patrole ukierunkowane na bezpieczeństwo dzieci, prakt...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy