Kiedy szkoła musi udostępnić dane osobowe? Praktyczny przewodnik dla dyrektorów

W praktyce

Telefon z komisariatu policji z prośbą o dane ucznia, pismo z sądu rodzinnego żądające dokumentacji, wniosek od kuratora sądowego o informacje na temat frekwencji i zachowania podopiecznego, zapytanie z ośrodka pomocy społecznej dotyczące sytuacji rodzinnej – to sytuacje, które mogą wywołać niepewność nawet u najbardziej doświadczonego dyrektora szkoły. Jest to moment, w którym przepisy RODO spotykają się z innymi przepisami prawa, które zobowiązują placówki oświatowe do ścisłej współpracy z organami i różnymi instytucjami w realizacji ich ustawowych zadań. Jak pogodzić ochronę danych z udostępnianiem danych innym podmiotom i nie narazić się na zarzut naruszenia przepisów?

Szkoła jako administrator danych osobowych

Zanim przejdziemy do szczegółowego omówienia zasad udostępniania danych, warto przypomnieć fundamentalną kwestię: szkoła jest administratorem danych osobowych w rozumieniu art. 4 pkt 7 RODO. Oznacza to, że dyrektor, działając w imieniu szkoły, samodzielnie decyduje o celach i sposobach przetwarzania danych osobowych uczniów, ich rodziców, a także pracowników placówki. Ta rola wiąże się z pełną odpowiedzialnością za zgodność przetwarzania z przepisami prawa.
Administrator musi przestrzegać zasad określonych w art. 5 RODO, w tym zasady zgodności z prawem, rzetelności i przejrzystości, zasady ograniczenia celu, zasady minimalizacji danych, zasady prawidłowości, zasady ograniczenia przechowywania oraz zasady integralności i poufności. Co szczególnie istotne w kontekście udostępniania danych, administrator ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie tych zasad i musi być w stanie wykazać ich przestrzeganie. To właśnie zasada rozliczalności wyrażona w art. 5 ust. 2 RODO.
Udostępnienie danych osobowych jest jedną z operacji przetwarzania wymienionych w art. 4 pkt 2 RODO obok zbierania, utrwalania, przechowywania czy usuwania. Każda taka operacja musi mieć swoją podstawę prawną określoną w art. 6 RODO. Nie istnieje więc coś takiego jak „automatyczne” czy „oczywiste” prawo jakiegokolwiek organu do uzyskania danych ze szkoły. Zawsze musi istnieć podstawa prawna, która takie uprawnienie przyznaje.

Kiedy szkoła ma obowiązek przekazać dane?

Szkoła ma obowiązek udostępnić dane osobowe wyłącznie wtedy, gdy żądanie opiera się na konkretnym przepisie prawa nakładającym taki obowiązek. Zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. c RODO przetwarzanie danych jest zgodne z prawem, gdy jest niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze. To jedna z sześciu podstaw legalności przetwarzania danych i właśnie ona najczęściej znajduje zastosowanie w przypadku żądań ze strony organów publicznych.
Ustawa Prawo oświatowe w art. 98 ust. 2 pkt 1 wprost wskazuje, że statut szkoły dla dzieci i młodzieży określa organizację współdziałania z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi oraz innymi instytucjami działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży. Przepis ten stanowi ogólną ramę prawną dla współpracy szkoły z różnymi podmiotami, jednak sam w sobie nie jest wystarczającą podstawą do udostępniania danych. Konieczne jest bowiem wskazanie konkretnego przepisu po stronie organu żądającego informacji, który jednocześnie obliguje szkołę do udostępnienia danych. Innymi słowy musi istnieć w tym kontekście obowiązek udostępnienia określonych danych. 

Policja

Policja może żądać danych osobowych przede wszystkim na podstawie art. 15 Kodeksu postępowania karnego, który w § 2 stanowi, że wszystkie instytucje państwowe i samorządowe są obowiązane w zakresie swego działania do udzielania pomocy organom prowadzącym postępowanie karne, w terminie wyznaczonym przez te organy. § 3 tego przepisu rozszerza ten obowiązek na inne podmioty, wskazując, że osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, inne niż wymienione w § 2, a także osoby fizyczne, są obowiązane do udzielania pomocy na wezwanie organów prowadzących postępowanie karne w zakresie i w terminie przez nie wyznaczonym, jeżeli bez tej pomocy przeprowadzen...

TA CZĘŚĆ SERWISU DOSTĘPNA JEST TYLKO DLA PRENUMERATORÓW.

Zaloguj się, aby uzyskać dostęp do materiałów
Zaloguj się

Dołącz do 8000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu prawa oświatowego, zarządzania placówką i nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych.

Otrzymuj co 2 miesiące gotowe rozwiązania do wdrożenia w placówce oświatowej, zgodne z wymogami MEN oraz najnowszymi trendami w edukacji.

1400 artykułów online
15 lat doświadczenia
Dostęp online i offline
143 numery archiwalne
900 dokumentów online
40 autorów – specjalistów
Monitor Dyrektora Szkoły • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy