Dyscyplina finansów publicznych to pożądany stan związany z przestrzeganiem zespołu norm prawnych dotyczących szeroko rozumianej gospodarki finansowej, których naruszenie skutkować może pociągnięciem do odpowiedzialności prawnej właściwych osób.
Gospodarka finansowa w sektorze publicznym obejmuje m.in.: rachunkowość, planowanie, sprawozdawczość, zamówienia publiczne, płatności i kontrolę zarządczą. Wszystkie wymienione elementy systemu odznaczają się swoistą specyfiką, zbiorem cech, norm prawnych, technicznych, a nawet etycznych, właściwych dla danej jednostki sektora finansów publicznych.
Na wstępie trzeba jednak wskazać, że specyfika sektora finansów publicznych może być rozpatrywana w odniesieniu do procesów gromadzenia i rozdysponowania środków publicznych; w szczególności za ustawą o finansach publicznych (art. 41 ust. 5) zakres przedmiotowy finansów publicznych tworzą:
- gromadzenie dochodów i przychodów publicznych,
- wydatkowanie środków publicznych,
- finansowanie potrzeb pożyczkowych budżetu państwa,
- zaciąganie zobowiązań angażujących środki publiczne,
- zarządzanie środkami publicznymi,
- zarządzanie długiem publicznym,
- rozliczenia z budżetem Unii Europejskiej.
Każdy z wymienionych powyżej procesów obarczony jest ryzykiem wystąpienia nieprawidłowości. Błędy w zidentyfikowanych obszarach finansów publicznych usankcjonowane są przepisami prawa.
Niewłaściwe wywiązywanie się z przyjętych prawem przedmiotowych obowiązków stanowi delikt dyscypliny finansów publicznych i podlega reżimowi ustawy z dnia 17 listopada 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.
Jednostki publiczne w obszarze oświaty, a więc i szkoły, są związane dyscypliną finansów publicznych zarówno w ujęciu podmiotowym, jak i przedmiotowym.
Zakres przedmiotowy
Katalog czynów stanowiących naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest zamknięty – został określony w ustawie o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (art. 5–18d).
Naruszenie dyscypliny finansów publicznych dotyczy w szczególności:
- ustalania i dochodzenia należności przez jednostki sektora finansów publicznych,
- przekazywania dochodów do budżetu państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego,
- gospodarowania dotacjami,
- zaciągania zobowiązań i wydatkowania środków publicznych,
- gospodarowania środkami związanymi z realizacją programów lub projektów finansowanych ze środków unijnych i zagranicznych,
- wykonywania zobowiązań jednostek sektora finansów publicznych,
- przestrzegania przepisów o zamówieniach publicznych,
- wypełniania obowiązków w zakresie kontroli zarządczej.
Zakres podmiotowy
Odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają:
- osoby wchodzące w skład organu wykonującego budżet lub plan finansowy jednostki sektora finansów publicznych, lub zarządzającego mieniem takiej jednostki,
- kierownicy jednostek sektora finansów publicznych,
- pracownicy jednostek sektora finansów publicznych lub inne osoby, którym odrębną ustawą lub na jej podstawie powierzono wykonywanie obowiązków w takiej jednostce, których niewykonanie lub nienależyte wykonanie stanowi czyn naruszający dyscyplinę finansów publicznych.
W ograniczonym zakresie odpowiedzialności podlegają także osoby niebędące pracownikami jednostek sektora finansów publicznych, tj.:
- osoby wchodzące w skład organu zarządzającego podmiotu niezaliczanego do sektora finansów publicznych, któremu przekazano do wykorzystania lub dysponowania środki publiczne, lub zarządzającego mieniem tych p...
TA CZĘŚĆ SERWISU DOSTĘPNA JEST TYLKO DLA PRENUMERATORÓW.
Dołącz do 8000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu prawa oświatowego, zarządzania placówką i nowoczesnych rozwiązań edukacyjnych.
Otrzymuj co 2 miesiące gotowe rozwiązania do wdrożenia w placówce oświatowej, zgodne z wymogami MEN oraz najnowszymi trendami w edukacji.
