Dylematy związane z ocenianiem wewnątrzszkolnym i przedmiotowym

Temat numeru

Ocenianie – zwłaszcza szkolne – współistniało zawsze z procesem nauczania jako weryfikator jego efektów, a zatem właściwie od samego początku historii ludzkości, gdyż zawsze ktoś kogoś uczył, a następnie weryfikował efekty tej nauki. Ocenianie jest sztuką wyjątkowo trudną i odpowiedzialną – i to z bardzo wielu względów. Do jego prawidłowego realizowania niezbędne są różnorakie umiejętności i sprawności, które nie ograniczają się jedynie do wiedzy przedmiotowej oraz podstaw psychologii. W artykule wyjaśniamy najważniejsze dylematy związane z ocenianiem wewnątrzszkolnym i przedmiotowym.

Ocenianie szkolne zakłada wielostronność metod i technik w kierowaniu pracą uczniów, a także (co szczególnie istotne) współdziałanie między nauczycielami, uczniami i rodzicami w realizacji osiągnięć edukacyjnych oraz w wymianie informacji o wynikach uczenia się i nauczania. Tego rodzaju współdziałanie jest tak bardzo ważne w nauczaniu, gdyż pozwala nauczycielom na odstąpienie od stosowania jednostronnego stylu oceniania, przede wszystkim nastawionego na sam wynik (czyli typową ocenę). Same wyniki są bowiem krótkotrwałe i zamykają etapy współdziałania, czyli proces oceniania. To właśnie jakość procesu, jego solidność i spójność poszczególnych elementów stanowi o poznawczej, motywacyjnej i wychowawczej wartości wyniku. Jakość procesu oceniania jest miarą tego, czego nauczyli się nie tylko uczniowie, lecz także sami nauczyciele. Nauczyciele zorientowani na proces nauczania starannie ten proces planują i modyfikują, dążąc do optymalizacji, dzięki czemu zbliżają się do docelowego obiektywizmu oceniania. Jak go osiągnąć? Nie da się odpowiedzieć na to pytanie bez spójnego powiązania oceniania z zadaniami zapisanymi w podstawie programowej kształcenia ogólnego oraz samą filozofią oceniania. 

Jaka jest wartość oceniania szkolnego w procesie kształcenia?

W procesie oceniania szkolnego zbierana jest cała wiedza o uczniach po to, aby trafniej rozpoznać i opisać ich osiągnięcia – i to nie tylko te ograniczone do dziedziny poznawczej. W taką filozofię oceniania wpisane jest odejście od „materializowania” wyników nauczania i tzw. rozkładów nauczania, istotne ograniczenie oceniania „braków i błędów”, i subiektywizmu, czyli tzw. oceniania personalnego. Nowe, wynikające z ogólnych założeń reformy systemu edukacyjnego, zasady oceniania wewnątrzszkolnego kładą szczególny nacisk na ocenianie pojmowane właśnie jako nieustający proces zbierania, interpretowania informacji w celu wartościowania decyzji podejmowanych w trakcie realizacji treści nauczania. Tak pojmowane ocenianie jest nie tylko złożonym działaniem edukacyjnym, lecz także wyróżnikiem całego jednolitego systemu kształcenia. Ocenianie nie sprowadza się więc tylko do orzekania i informowania, lecz także do projektowania kolejnych działań mających na celu rozwój każdego ucznia. Gdy osiągnięcia uczniów są zgodne z naszymi założeniami, a efekty ich pracy okazują się większe od naszych oczekiwań, np. w przypadku uczniów będących laureatami konkursów i olimpiad wydaje się to oczywiste. Efektywność pracy nauczyciela jest przecież mierzona efektywnością dokonań jego uczniów. Jednak ocenianie bardzo słabego ucznia, który potrzebuje w...

TA CZĘŚĆ SERWISU DOSTĘPNA JEST TYLKO DLA PRENUMERATORÓW.

Zaloguj się, aby uzyskać dostęp do materiałów
Zaloguj się

Przypisy