Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

18 marca 2021

NR 110 (Marzec 2021)

Zmiany w procedurach odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, czyli zmiany w Karcie Nauczyciela 2021

0 213

Kwestie dyscyplinarne – zarówno z uwagi na wagę problemu oraz znaczenie zawodowe, jak i etyczno- -moralne – zawsze wzbudzają duże emocje. Ich natura jest wyjątkowo delikatna, dlatego bardzo rzadko dokonuje się zmian dotyczących tego zagadnienia. Jednak ostatnio już dwukrotnie kwestie te były korygowane.

Aby właściwie zrozumieć znaczenie zmian, należy do całej sprawy podejść poprzez analizę szeroko kontekstualną. I tak, zgodnie z zapisami art. 83 Konstytucji RP „Każdy ma obowiązek przestrzegania prawa Rzeczypospolitej Polskiej”. Zapis ten oznacza ponoszenie odpowiedzialności prawnej za wszelkie naruszenia obowiązujących reguł prawnych. Wspomniana odpowiedzialność prawna polega na koniecznym ponoszeniu przez dany podmiot negatywnych konsekwencji (skutków) – sankcji przewidzianych przez prawo za zachowania stanowiące naruszenie reguł zawartych w obowiązujących normach prawnych. Dlatego też nauczyciel (na tej samej zasadzie jak każdy inny obywatel) musi bezwzględnie przestrzegać prawa: 

POLECAMY

  • stanowionego przez organy władzy państwowej, 
  • stanowionego przez organy władzy samorządowej,
  • wewnątrzszkolnego – obowiązującego w szkole lub placówce (ustalonego chociażby w formie takich dokumentów, jak: statut, regulaminy, zarządzenia dyrektora). 

Z powyższych względów można wyróżnić następujące rodzaje odpowiedzialności prawnej nauczycieli: 

  • konstytucyjna – naruszenie Konstytucji lub innych ustaw, 
  • administracyjna – naruszenie norm prawa administracyjnego,
  • finansowa – naruszenie przepisów prawa finansowego, 
  • karna – dotyczy osób, które dopuściły się czynów zabronionych przez ustawę, 
  • cywilna – dotyczy osób fizycznych i prawnych za naruszenie norm prawa cywilnego, za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań lub popełnienie czynów niedozwolonych, 
  • pracownicza – dotyczy pracowników za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków pracowniczych.

Mając na uwadze tylko zapisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela, odpowiedzialność nauczyciela można podzielić się na dwie podstawowe grupy (tabela).
W naszych rozważaniach zajmiemy się tylko odpowiedzialnością typowo dyscyplinarną, czyli tą znacznie poważniejszą niż porządkowa. Ostatnia nowelizacja Karty Nauczyciela1 wprowadziła szereg istotnych zmian właśnie w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli. Od 2009 r. podlegają jej wszyscy nauczyciele, wychowawcy i inni pracownicy pedagogiczni zatrudnieni w przedszkolach, szkołach i innych placówkach wymienionych w art. 1 ust. 1 KN2. 

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli

Zgodnie z art. 75 KN obecnie nauczyciele podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za uchybienia godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 KN. W myśl wspomnianej normy prawnej każdy nauczyciel jest zobowiązany: 

  1. rzetelnie realizować zadania związane z powierzonym mu stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadania związane z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę,
  2. wspierać każdego ucznia w jego rozwoju,
  3. 3) dążyć do pełni własnego rozwoju osobowego,
    3a) doskonalić się zawodowo, zgodnie z potrzebami szkoły,
  4. kształcić i wychowywać młodzież w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji RP, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka,
  5. dbać o kształtowanie u uczniów postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów.

O ile fachowość działań można wyraźnie skonkretyzować, to jednak ocena postawy etycznej pracującego nauczyciela, wartości, jakie prezentuje w kontaktach z wychowankami i uczniami, jest szczególnie trudno wymierna. W związku z powyższym już w art. 9 ust. 1 pkt 2 KN można przeczytać, że stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która przestrzega podstawowych zasad moralnych. Bardzo podobnie do tej sprawy odnosi się ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, która w art. 5 zawiera zapis stanowiący, że nauczyciel w swoich działaniach dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych ma obowiązek kierowania się dobrem uczniów, troską o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską, z poszanowaniem godności osobistej ucznia. Z tego też względu tak ważną rolę odgrywają zasady zawodowej etyki nauczycielskiej, niekiedy nazywane również zasadami etyki nauczycielskiej. 
Zasady te zostały wprowadzone do rzeczywistości szkolnej wraz ze standardami kontroli zarządczej w 2010 r.3 W obecnej sytuacji prawnej stanowią one jedyny wymierny wskaźnik etycznego postępowania nauczycieli w danej szkole lub placówce oświatowej. Oczywiście, muszą być również brane pod uwagę uniwersalne zasady etyczno-moralne, zasady etyki zawodowej charakterystyczne właśnie dla zawodu nauczyciela i zasady obowiązujące w danym środowisku lokalnym. Bardzo często budzą one jednak wiele kontrowersji, dlatego są wyjątkowo trudne do oceny. Biorąc jednak pod uwagę rolę nauczyciela wynikającą z istoty tego zawodu, powinien on zachowywać się w taki sposób, by mógł stanowić wzór dla swoich uczniów, by nie było rozdźwięku pomiędzy jego osobistą postawą a tym, czego wymaga się od uczniów w procesie wychowawczym. Celem jest to, aby nauczyciel mógł wychowywać młodzież w poszanowaniu prawa, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka, aby mógł kształtować odpowiednie postawy moralne i obywatelskie. Sam swoim codziennym postępowaniem w szkole, ale także poza nią, powinien wykazywać, że ideały te są mu bliskie oraz że sam się nimi kieruje w życiu codziennym. 
Do przykładowych uchybień godności lub obowiązków nauczyciela zalicza się: 

  • stosowanie przemocy fizycznej lub przemocy psychicznej w stosunku do uczniów,
  • wyśmiewanie, dokuczanie, szykanowanie,
  • molestowanie seksualne,
  • korupcja, szantaż,
  • narażenie uczniów na utratę zdrowia,
  • wykorzystywanie stosunku zależności w celu wymuszania pożądanych zachowań i działań,
  • niska kultura słowa (agresja słowna, wulgarne słownictwo), 
  • poświadczenie nieprawdy, fałszowanie dokumentów,
  • czerpanie korzyści materialnych,
  • udzielanie niedozwolonej pomocy uczniom podczas sprawdzianu i egzaminów zewnętrznych,
  • nierealizowanie podstawy programowej,
  • nieetyczne zachowania, np.: nieprzestrzeganie tajemnicy rady pedagogicznej,
  • brak nadzoru nad uczniami w czasie zajęć organizowanych przez szkołę,
  • brak reakcji na łamanie prawa przez nauczycieli i uczniów,
  • porzucenie pracy,
  • prawomocne skazanie za przestępstwo,
  • wykorzystywanie cudzych materiałów, programów bez zgody ich autora (plagiaty),
  • szczególne znaczenie mają wszystkie czyny, które można zakwalifikować jako: naruszające dobro i godność ucznia.
     
Odpowiedzialność porządkowa Odpowiedzialność dyscyplinarna
Uchybienia przeciwko porządkowi pracy – wynika z art. 75
ust. 2 KN w związku z art. 108 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r.
Kodeks pracy
Uchybienia godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom
określonym w art. 6 – wynika z art. 75 ust. 1 i art. 75–85z KN
i rozporządzenia MEN z dnia 25 maja 2016 r. w sprawie
szczegółowego trybu prowadzenia postępowania
wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli oraz
wznawiania postępowania dyscyplinarnego


Co do zasady odpowiedzialność zawsze ponosi się za bezprawne działanie (nauczyciel robi coś, czego robić nie powinien) lub za zaniechanie działania (nauczyciel nie robi tego, co należy do jego obowiązków). Badane jest konkretne działanie lub zaniechanie mające związek z pracą nauczyciela, a nie przebieg pracy zawodowej i stosunek do obowiązków. Przebieg pracy zawodowej lub stosunek do obowiązków może mieć znaczenie tylko przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej, ale nie ma wpływu na wszczęcie i przebieg samego postępowania dyscyplinarnego. Spośród obowiązków nauczyciela określonych w art. 6 KN najdalej idąca konkretyzacja dotyczy rzetelnego realizowania zadań związanych z powierzonym nauczycielowi stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami szkoły: dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym reali-
zowania zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę. Istnieje cały szereg przepisów, zarówno powszechnie obowiązującego prawa, jak i o charakterze resortowym lub wewnętrznym, w których określono konkretne obowiązki nauczyciela związane choćby z realizacją podstawy programowej, a więc z treścią realizowanych zajęć dydaktycznych, ocenianiem i klasyfikowaniem uczniów, sporządzaniem dokumentacji czy też z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom. 
Pewną część obowiązków nauczyciela stanowią typowe obowiązki pracownicze, które dotyczą w zasadzie każdej osoby wykonującej pracę najemną. Tworzą one określony u danego pracodawcy porządek pracy. Składa się na niego przestrzeganie ustalonej organizacji pracy, a więc punktualne stawianie się na stanowisku pracy, nieopuszczanie swego stanowiska w czasie pracy bez usprawiedliwienia, przyjęty w danym zakładzie pracy sposób potwierdzania przybycia do pracy i usprawiedliwiania nieobecności, a także przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych i przepisów dotyczących BHP. Kwestie te powinny znaleźć odzwierciedlenie w obowiązującym w danym zakładzie pracy regulaminie pracy, który precyzuje regulacje Kodeksu pracy i wydanych na jego podstawie aktów wykonawczych.
Nauczyciel zobowiązany jest również do zapewnienia nadzoru nad uczniami w czasie zajęć, natomiast w czasie zajęć sprawnościowych ma zminimalizować wszelkie ryzyko dla zdrowia uczniów. Brak nadzoru nad uczniami stanowi naruszenie podstawowych obowiązków nauczyciela, za które ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną, a nie porządkową.

Tryb postępowania dyscyplinarnego w stosunku do nauczycieli 

Postępowanie to przebiega w następujący sposób: 

  • wniosek do organu, przy którym działa komisja dyscyplinarna – podmiot wnioskujący,
  • postępowanie wyjaśniające – rzecznik dyscyplinarny,
  • wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego – rzecznik dyscyplinarny,
  • postępowanie dyscyplinarne w pierwszej instancji – komisja dyscyplinarna,
  • ewentualne odwołanie – strona odwołująca,
  • postępowanie dyscyplinarne w drugiej instancji – odwoławcza komisja dyscyplinarna,
  • ostateczne orzeczenie dyscyplinarne – uprawomocnienie orzeczenia.

Należy pamiętać, że nie można wszczynać postępowania dyscyplinarnego w stosunku do nauczycieli w każdym czasie i bez żadnych ograniczeń. Podobnie jak w przypadku postępowania karnego, istnieje „instytucja” przedawnienia postępowania dyscyplinarnego. Oznacza to, że nie może być ono wszczęte po upływie 3 miesięcy od daty uzyskania przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna, wiadomości o popełnieniu czynu lub po upływie 3 lat od popełnienia tego czynu. Jeżeli jednak czyn popełniony przez nauczyciela stanowi przestępstwo, wówczas okres ten nie może być krótszy od okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa. Ponadto, pomimo prawidłowego wszczęcia postępowania karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje z upływem 5 lat od popełnienia tego czynu. Rozwiązanie stosunku pracy po popełnieniu czynu nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej.
I jeszcze jeden aspekt, obowiązujący dopiero od 2019 r. Otóż kar porządkowych nie wymierzało się za popełnienie czynu naruszającego prawa i dobro dziecka. O popełnieniu przez nauczyciela czynu naruszającego prawa i dobro dziecka dyrektor szkoły, a w przypadku popełnienia takiego czynu przez dyrektora szkoły – organ prowadzący szkołę, był zobowiązany zawiadomić rzecznika dyscyplinarnego nie później niż w ciągu 3 dni roboczych od daty powzięcia wiadomości o popełnieniu czynu. Ponadto, jeżeli czyn naruszał prawa i dobro dziecka, postępowanie dyscyplinarne mogło być wszczęte także po upływie 3 miesięcy od daty powzięcia przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna I instancji, wiadomości o popełnieniu czynu uchybiającego godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 KN. Wpisanie tych zasad do procedury postępowania dyscyplinarnego było konsekwencją ujawnienia wielu przypadków pedofilii i innych przypadków wykorzystywania nieletnich. Jednak ze względów typowo proceduralnych ta ostatnia kwestia wzbudzała wątpliwości i była przyczyną problemów oraz niesłusznych oskarżeń nauczycieli. Z tego względu dotychczasowe procedury obowiązywały do 14 stycznia 2021 r., czyli do wejścia w życie zmian wprowadzonych nowelizacją Karty Nauczyciela, o których wspomniałem wcześniej. 

Zmiany wprowadzone ostatnią nowelizacją Karty Nauczyciela

Z powyższych względów podstawowym celem ostatniej nowelizacji Karty Nauczyciela było przede wszystkim udoskonalenie dotychczasowych rozwiązań w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej nauczycieli, zwłaszcza tych, które wprowadziła do ww. ustawy nowelizacja z 13 czerwca 2019 r.4 Najnowsze zmiany stanowią odpowiedź na oczekiwania środowisk oświatowych, które podnosiły konieczność modyfikacji 
m.in. rozwiązania dotyczącego powiadamiania rzecznika dyscyplinarnego o popełnieniu czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, a także okresu, w którym może być wszczęte postępowanie dyscyplinarne. Wobec obowiązującego rozwiązania adresowane były postulaty w zakresie modyfikacji terminu, w jakim dyrektor szkoły powinien powiadomić rzecznika dyscyplinarnego o popełnieniu przez nauczyciela czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, tak aby dyrektor szkoły miał czas na zapoznanie się z okolicznościami sprawy. Z danych przekazanych przez rzeczników dyscyplinarnych przy wojewodach wynika, że w 2019 r. (w porównaniu z 2018 r.) nastąpił znaczny wzrost liczby zawiadomień kierowanych do rzeczników dyscyplinarnych w sprawie uchybienia godności zawodu lub obowiązkom nauczyciela, w tym popełnienia czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, w przypadku których podjęto decyzję o niewszczynaniu postępowania wyjaśniającego. W związku z powyższym w noweli Karty Nauczyciela wprowadzono zmianę polegającą na wydłużeniu do 14 dni czasu na zawiadomienie rzecznika dyscyplinarnego o podejrzeniu popełnienia przez nauczyciela czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, a także doprecyzowano, że o podejrzeniu popełnienia takiego czynu nie zawiadamia się rzecznika dyscyplinarnego, jeżeli okoliczności bezspornie wskazują, że nie doszło do popełnienia takiego czynu.
W przypadku przepisów określających terminy przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej, w związku z wnioskowaną przez rzeczników dyscyplinarnych powołanych przy komisjach dyscyplinarnych I instancji potrzebą dookreślenia terminu na prowadzenie postępowania wyjaśniającego, a także opiniami wyrażanymi przez środowiska oświatowe, wprowadzona została modyfikacja dotychczasowych rozwiązań, polegająca na:

  1. [określeniu w Karcie Nauczyciela maksymalnego terminu na złożenie przez rzecznika dyscyplinarnego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego (wniosek taki składany będzie nie później niż w ciągu 4 miesięcy od wszczęcia postępowania wyjaśniającego),
  2. uregulowaniu, że postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 6 miesięcy od powzięcia przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna I instancji, wiadomości o popełnieniu czynu (oczywiście z wyłączeniem czynów stanowiących przestępstwo), oraz uchyleniu przepisu, zgodnie z którym, jeżeli czyn narusza prawa i dobro dziecka, postępowanie dyscyplinarne może być wszczęte także po upływie 3 miesięcy od dnia powzięcia przez organ, przy którym działa komisja dyscyplinarna I instancji, wiadomości o popełnieniu czynu uchybiającego godności zawodu nauczyciela lub obowiązkom, o których mowa w art. 6 KN,
  3. skróceniu z 3 lat do 2 lat okresu od popełnienia czynu, po upływie którego nie może być wszczęte postępowanie dyscyplinarne (oczywiście z wyłączeniem czynów stanowiących przestępstwo).

Należy również pamiętać, że nie wszczyna się postępowania dyscyplinarnego, a wszczęte umarza, gdy za popełnione przewinienie nauczyciel został ukarany karą porządkową zgodnie z art. 108 Kodeksu pracy. W przypadku popełnienia przez nauczyciela czynu powodującego odpowiedzialność dyscyplinarną, który w świetle przepisów Kodeksu karnego stanowi przestępstwo, nauczyciel ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną i karną niezależnie. Wniosek o wszczęcie postępowania wyjaśniającego składany jest zawsze do rzecznika dyscyplinarnego i powinien zawierać: wskazanie sposobu uchybienia godności i/lub obowiązkom, ustalenie: kto, kiedy, wobec kogo, dokumentację na potwierdzenie wniesionych zarzutów, opis przeprowadzonych czynności wyjaśniających przez dyrektora szkoły. Wniosek ten następnie jest analizowany i weryfikowany w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego właśnie przez rzecznika dyscyplinarnego. 

Rola dyrektora w postępowaniu dyscyplinarnym nauczycieli

Do zadań dyrektor szkoły w tym zakresie należy: 

  1. Przygotowanie wniosku o wszczęcie postępowania wyjaśniającego:
  • stwierdzenie zaistnienia wykroczenia lub uchybienia w pracy nauczyciela;
  • dokonanie wstępnej analizy zaistniałego wykroczenia;
  • badanie zasadności zarzutów, przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego (ogląd miejsca zdarzenia, szkice z miejsca zdarzenia, rozmowy – w pierwszej kolejności z poszkodowanymi lub pokrzywdzonymi, analiza dokumentacji szkolnej i innej związanej ze sprawą, wysłuchanie świadków zdarzenia, gromadzenie oświadczeń, rozmowy z uczniami, przeprowadzenie ankiet, zasięganie opinii, wezwanie policji itp.), czyli zebranie dowodów winy lub niewinności;
  • na zakończenie – rozmowa z obwinionym nauczycielem oraz rozstrzygnięcie co do odpowiedzialności za to uchybienie: 
  • odpowiedzialność z Kodeksu pracy za uchybienia przeciwko porządkowi pracy i wymierzenia kary porządkowej czy też
  • odpowiedzialność dyscyplinarna.
  1. Przygotowanie formalnego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, postawienie zarzutów lub obwinienie o czyn, w tym wymienienie konkretnego zarzutu lub czynu, okoliczności zdarzenia, wskazanie terminu i czasu zdarzenia lub czynu. Postawienie zarzutu może wynikać z pisma prokuratury lub z wyroku sądowego.
     
  2. Złożenie formalnego wniosku do rzecznika dyscyplinarnego i załączenie teczki akt osobowych nauczyciela, którego dotyczy wniosek.
     
  3. Wykonywanie orzeczeń dyscyplinarnych i zacieranie kar dyscyplinarnych.

Działania rzecznika dyscyplinarnego dla nauczycieli

Czynności te są realizowane w dwóch etapach:

  1. Postępowanie wyjaśniające, w ramach którego zadaniem rzecznika dyscyplinarnego jest: 
  • ustalenie, czy za popełnione przewinienie nauczyciel nie został ukarany karą porządkową zgodnie z art. 108 Kodeksu pracy oraz czy nie nastąpiło przedawnienie odpowiedzialności dyscyplinarnej, 
  • przesłuchanie obwinionego i umożliwienie mu złożenia wyjaśnień, 
  • przesłuchanie świadków i biegłych, 
  • zebranie i przeprowadzenie dowodów koniecznych do wyjaśnienia sprawy, 
  • sporządzenie wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego do komisji dyscyplinarnej oraz przygotowanie dokumentacji sprawy. 
  1. Właściwe postępowanie dyscyplinarne, w ramach którego do zadań rzecznika dyscyplinarnego należy: 
  • uczestniczenie w rozprawie w charakterze strony, 
  • wnoszenie zażaleń na postanowienia i odwołań od orzeczeń do komisji II instancji, 
  • składanie apelacji od orzeczeń odwoławczej komisji dyscyplinarnej do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. 

Zadania właściwej komisji dyscyplinarnej

Komisja, do której trafił wniosek rzecznika dyscyplinarnego, podejmuje następujące czynności: 

  • wszczęcie postępowania dyscyplinarnego – przyjęcie wniosku rzecznika dyscyplinarnego;
  • wyznaczenie składu orzekającego przez przewodniczącego komisji; 
  • postanowienie składu orzekającego o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego i wyznaczeniu terminu rozprawy, odmowie wszczęcia postępowania dyscyplinarnego lub przekazaniu sprawy rzecznikowi w celu uzupełnienia; 
  • prowadzenie rozprawy – przeprowadzenie postępowania dowodowego; 
  • wydanie orzeczenia dyscyplinarnego:
  • o ukaraniu,
  • o uniewinnieniu albo 
  • o umorzeniu postępowania oraz sporządzenie stosownego uzasadnienia; 
  • przekazanie orzeczenia obwinionemu, dyrektorowi szkoły/placówki (lub organowi prowadzącemu w przypadku obwinionego dyrektora). 

Kary dyscyplinarne

Karami dyscyplinarnymi, jakimi mogą zostać ukarani nauczyciele, zgodnie z art. 76 KN, są:

  • nagana z ostrzeżeniem,
  • zwolnienie z pracy,
  • zwolnienie z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczyciela w okresie 3 lat od ukarania,
  • wydalenie z zawodu nauczyciela.

Wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia z zawodu nauczyciela jest równoznaczne z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczyciela. Jednak, jak już wspomniałem wcześniej, rozwiązanie stosunku pracy po popełnieniu czynu stanowiącego podstawę wszczęcia odpowiedzialności dyscyplinarnej nie stanowi przeszkody do wszczęcia i prowadzenia postępowania dyscyplinarnego i wymierzenia kary dyscyplinarnej. Odpis prawomocnego orzeczenia o ukaraniu karą dyscyplinarną wraz z uzasadnieniem zawsze włączany jest do akt osobowych nauczyciela. Kary dyscyplinarne wymierzane są przez komisje dyscyplinarne: 

  • w I instancji – orzekają komisje dyscyplinarne dla nauczycieli przy właściwym wojewodzie, 
  • w II instancji – orzeka odwoławcza komisja dyscyplinarna przy ministrze właściwym ds. oświaty. 

Od prawomocnego orzeczenia odwoławczej komisji dyscyplinarnej przy ministrze stronom przysługuje odwołanie do właściwego wg miejsca zamieszkania obwinionego sądu apelacyjnego – sądu pracy i ubezpieczeń społecznych.

Zawieszenie w pełnieniu obowiązków

W procedurze postępowania dyscyplinarnego istnieje jeszcze jeden bardzo ważny aspekt – jest nim możliwość zawieszenia w pełnieniu obowiązków. Zgodnie z tą możliwością dyrektor szkoły może zawiesić w pełnieniu obowiązków nauczyciela, a organ prowadzący szkołę – nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora szkoły, przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub złożono wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, jeżeli ze względu na powagę i wiarygodność wysuniętych zarzutów celowe jest odsunięcie nauczyciela od wykonywania obowiązków w szkole. Jednak w sprawach niecierpiących zwłoki nauczyciel i nauczyciel pełniący funkcję dyrektora szkoły mogą być zawieszeni przed złożeniem wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Dyrektor szkoły zawiesza w pełnieniu obowiązków nauczyciela, a organ prowadzący szkołę – nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora szkoły, jeżeli wszczęte postępowanie karne lub złożony wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego dotyczy czynu naruszającego prawa i dobro dziecka (art. 85 t KN). 
W świetle powyższego przepisu dyrektor szkoły był zobligowany do zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela, który dopuścił się czynu naruszającego prawa i dobro dziecka, nawet w przypadkach, gdy waga tych czynów jest mało istotna i nie jest celowe odsunięcie nauczyciela od pełnienia obowiązków, a rzecznik dyscyplinarny we wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wnioskuje o wymierzenie kary nagany z ostrzeżeniem. Jednocześnie Karta Nauczyciela w art. 85 t ust. 5 i 7 stanowi, że od decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków odpowiednio nauczycielowi albo nauczycielowi pełniącemu funkcję dyrektora szkoły przysługuje odwołanie do komisji dyscyplinarnej I instancji, która wydaje postanowienie o utrzymaniu w mocy lub uchyleniu decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków. W art. 85 t ust. 8 KN wskazuje się na okoliczności przemawiające za uchyleniem przez komisję dyscyplinarną I instancji decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków, m.in. w sytuacji gdy rzecznik dyscyplinarny przy komisji dyscyplinarnej I instancji wnosi o wymierzenie kary nagany z ostrzeżeniem i jednocześnie – ze względu na powagę i wiarygodność zarzutów – niecelowe jest odsunięcie odpowiednio nauczyciela albo nauczyciela pełniącego funkcję dyrektora szkoły od wyk...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy