Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

4 grudnia 2019

NR 98 (Grudzień 2019)

Zmiany prawne czekające nas w 2020 r.

316

Realizowana obecnie reforma systemu oświaty zatacza coraz szersze kręgi. Po uporaniu się z kwestiami fundamentalnymi przychodzi czas na doprecyzowanie kolejnych istotnych rozwiązań. W obowiązujących obecnie w polskiej oświacie przepisach prawnych zapisano wiele rozwiązań dotyczących różnych aspektów rzeczywistości szkolnej. Część nowych rozwiązań prawnych już obowiązuje, ale pewna ich część wejdzie w życie dopiero w roku 2020.

Poniżej charakteryzuję wszystkie zmiany, których obowiązywanie rozpocznie się od przyszłego roku kalendarzowego, ale i szkolnego, przypominając jednocześnie ostatnie zmiany prawne w oświacie. Zachęcam wszystkich zainteresowanych do szczegółowej lektury poszczególnych aktów prawnych. 

POLECAMY

1. Ustawa z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw

  • Data ogłoszenia: 30 listopada 2018 r.
  • Data wejścia w życie: 1 września 2019 r.

Znaczna cześć przepisów ustawy już weszła w życie, ale niektóre dopiero będą wprowadzane (patrz: tabela poniżej).

2. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 września 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opie-kuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji

  • Data ogłoszenia: 19 września 2019 r.
  • Data wejścia w życie: 20 września 2019 r., z wyjątkiem § 1 pkt 8 i 18, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2020 r.

Zmiany wprowadzone przedmiotowym rozporządzeniem obejmują:

  • uchylenie przepisów dotyczących przedszkoli, sześcioletnich szkół podstawowych (które zakończyły już działalność) oraz placówek, o których mowa obecnie w art. 2 pkt 3–8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (dawniej w art. 2 pkt 3–5 i 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty); regulacje dotyczące prowadzenia przez nie dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji zawiera rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie sposobu prowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji;
  • powtórzenie rozwiązań w zakresie prowadzenia dzienników (w tym elektronicznych) opisanych w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 47 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe;
  • wymóg opatrzenia dziennika zapisanego w formie dokumentu elektronicznego kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo (dodatkowo względem stanu obecnego) kwalifikowaną pieczęcią elektroniczną; umożliwienie również wykorzystania podpisu osobistego;
  • wprowadzenie treści dotyczących rozstrzygnięć o klasyfikowaniu i promowaniu podejmowanych przez dyrektora szkoły;
  • rezygnacja z możliwości wypełniania arkuszy ocen uczniów i słuchaczy pismem maszynowym;
  • umożliwienie prowadzenia przez szkoły księgi uczniów i księgi słuchaczy także w postaci elektronicznej;
  • znowelizowane przepisy w zakresie spełnienia wymogów dotyczących prowadzenia przez szkoły dzienników elektronicznych wejdą w życie 1 września 2020 roku.

 

Lp.1 Zmiana Czego dotyczy
1. Spożywanie posiłków i organizacja stołówek Zapewnienie uczniom szkoły podstawowej pomieszczenia umożliwiającego bezpieczne i higieniczne spożycie posiłków podczas zajęć w szkole oraz możliwości spożycia jednego gorącego posiłku w trakcie dnia w szkole – od 1 września 2022 r. W tym zakresie zaproponowano przepis przejściowy na okres od 1 września 2019 do 31 sierpnia 2022 r., zobowiązujący dyrektorów szkół podstawowych – w przypadku braku możliwości zapewnienia odrębnego pomieszczenia przeznaczonego wyłącznie do spożycia posiłków – do umożliwienia uczniom w inny sposób bezpiecznego i higienicznego spożycia posiłków.
2. Leczenie stomatologiczne Obowiązek upowszechnienia przez organ prowadzący szkołę informacji o podmiotach wykonujących działalność leczniczą udzielających świadczeń zdrowotnych w zakresie leczenia stomatologicznego dla uczniów, finansowanych ze środków publicznych (art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo oświatowe).
3. Diagnoza programu wychowawczo-
-profilaktycznego
Przeciwdziałanie narkomanii w szkołach i placówkach przez rozszerzenie programu wychowawczo-profilaktycznego o coroczną diagnozę potrzeb rozwojowych uczniów. Zmiana brzmienia art. 26 ustawy polega na dodaniu obowiązku przeprowadzenia corocznej diagnozy potrzeb rozwojowych uczniów, za którą będzie odpowiedzialny dyrektor szkoły, oraz uwzględnienie jej wyników w uchwalanym przez radę rodziców w porozumieniu z radą pedagogiczną programie wychowawczo-profilaktycznym.
4. Zasady opiniowania arkuszy organizacji szkoły przez zakładowe organizacje związkowe Doprecyzowano przepis wskazujący zasady opiniowania arkuszy organizacji pracy szkoły przez zakładowe organizacje związkowe. Dotychczasowy przepis budził wątpliwości interpretacyjne dotyczące tego, czy zawsze należy zasięgać opinii zakładowych organizacji związkowych. Teraz opinia zakładowych organizacji związkowych będzie konieczna tylko wtedy, gdy spełnione zostaną warunki określone w art. 25¹ ust. 2 ustawy o związkach zawodowych dotyczące przedstawiania dyrektorowi szkoły lub przedszkola przez właściwą zakładową organizację związkową informacji o łącznej liczbie członków tej organizacji na terenie danej jednostki. Jeżeli dana organizacja nie ma swojego przedstawiciela w szkole, wówczas nie jest konieczne zasięganie opinii związku. Przepis ten obowiązuje od 1 stycznia 2019 roku.
5. Procedura dopuszczania do użytku szkolnego podręczników W ustawie o systemie oświaty w art. 22ao wprowadza się doprecyzowanie wymogów w zakresie postaci i formy podręczników dopuszczonych do użytku szkolnego. Podręcznik wydawany w postaci papierowej powinien być dostępny również w wersji cyfrowej, stanowiącej proste odwzorowanie treści zawartych w podręczniku papierowym, zamieszczonej na nośniku elektronicznym lub w internecie. Planuje się wprowadzenie tego przepisu w życie od 1 stycznia 2020 r.
6. Umożliwienie uczniom szkoły ponadpodstawowej realizującym indywidualny program lub tok nauki przystąpienia do egzaminu maturalnego przeprowadzanego dla absolwentów klas ponadgimnazjalnych Uczniowie realizujący nauczanie w szkole ponadpodstawowej w ra-
mach indywidualnego toku nauki lub programu nauki często kończą szkołę wcześniej niż wynika to z toku nauki w danej szkole. Uczniowie ci będą mogli przystąpić do egzaminu maturalnego z wcześniejszymi rocznikami absolwentów, tak aby nie tracili możliwości kontynuowania nauki w szkole wyższej. W okresie przejściowym uczniowie realizujący indywidualny program lub tok nauki będą mieli możliwość przystąpienia do egzaminu maturalnego, do którego przystępują uczniowie szkół ponadgimnazjalnych, ponieważ pierwszy egzamin maturalny dla absolwentów szkół ponadpodstawowych będzie organizowany w 2023 r.
 – dla absolwentów czteroletniego liceum, a dla absolwentów pięcioletniego technikum oraz branżowej szkoły II stopnia, którzy ukończyli kształcenie w branżowej szkole I stopnia, jako absolwenci ośmioletniej szkoły podstawowej – w 2024 r.


 

3. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 września 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadectw, dyplomów państ-wowych i innych druków 

  • Data ogłoszenia: 18 września 2019 r. 
  • Data wejścia w życie: 19 września 2019 r.

Nowelizacja rozporządzenia wprowadza rozwiązania, zgodnie z którymi odbiór świadectw ukończenia szkoły, indeksów, legitymacji szkolnych, e-legitymacji szkolnych, mLegitymacji szkolnych oraz zaświadczeń o zawodzie, a także świadectw dojrzałości, aneksów do świadectw dojrzałości, certyfikatów, dyplomów, zaświadczeń o szczegółowych wynikach egzaminu ósmoklasisty i zaświadczeń o wynikach egzaminu maturalnego, przekazywanych szkole przez okręgową komisję egzaminacyjną, oraz duplikatów świadectw ukończenia szkoły, indeksów, legitymacji szkolnych i e-legitymacji szkolnych będzie mógł potwierdzić każdy uczeń albo absolwent (zarówno pełnoletni, jak i niepełnoletni) lub rodzice niepełnoletniego ucznia albo rodzice niepełnoletniego absolwenta przez złożenie podpisu w imiennej ewidencji tych dokumentów prowadzonej przez szkołę (§ 5 ust. 2, 3, 7 i 8). Konsekwencją wprowadzenia powyższego rozwiązania jest także zmiana regulującego analogicznie te kwestie przepisu przejściowego dotyczącego imiennej ewidencji dokumentów wydawanych uczniom szkół dotychczasowego ustroju szkolnego (§ 36 ust. 2, 3, 7 i 8). Ponadto wprowadzono zmianę odnoszącą się do wnioskowania oraz potwierdzania odebrania zaświadczenia o przebiegu nauczania – podmiotami uprawnionymi do dokonywania tych czynności są również rodzice pełnoletniego ucznia albo absolwenta. Analogiczną zmianę wprowadzono również w przepisie dotyczącym odbierania i potwierdzania odbioru kopii arkusza ocen (§ 25 ust. 4). Wprowadzono zmiany w § 22 w ust. 1 dotyczące zakresu dokonywania sprostowań w treści świadectwa promocyjnego lub indeksu. Zmiana umożliwia wnioskowanie o sprostowanie ww. dokumentów w przypadku oczywistej omyłki lub błędu także uczniom/absolwentom niepełnoletnim. Zatem zgodnie z przyjętym rozwiązaniem o sprostowanie ww. dokumentów będzie mógł wystąpić każdy uczeń/absolwent (zarówno pełnoletni, jak i niepełnoletni) oraz, tak jak obecnie, rodzice niepełnoletniego ucznia albo rodzice niepełnoletniego absolwenta.

4. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 21 sierpnia 2019 r. w sprawie przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego oraz postępowania uzupełniającego do publicznych przedszkoli, szkół, placówek i centrów

  • Data ogłoszenia: 11 września 2019 r.
  • Data wejścia w życie: 1 stycznia 2020 r.

Rozporządzenie określa: 

  • sposób przeliczania na punkty poszczególnych kryteriów, o których mowa w art. 134 ust. 2 pkt 1–4, art. 135 ust. 4 pkt 1 i 2, art. 137 ust. 6, art. 138 ust. 4, art. 139 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 140 ust. 3 pkt 1 i 3–5 i art. 143 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, 
  • sposób ustalania punktacji w przypadku osób zwolnionych z obowiązku przystąpienia odpowiednio do egzaminu ósmoklasisty lub do danego przedmiotu objętego egzaminem ósmoklasisty,
  • skład i szczegółowe zadania komisji rekrutacyjnej oraz szczegółowy tryb przeprowadzania postępowania rekrutacyjnego i postępowania uzupełniającego.


5. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie warunków, jakie musi spełnić osoba ubiegająca się o uzyskanie dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe

  • Data ogłoszenia: 10 września 2019 r.
  • Data wejścia w życie: 11 września 2019 r. 

Przedmiotowe rozporządzenie przewiduje, że osoby, które uzyskały kwalifikacje zawodowe w oparciu o różne podstawy programowe kształcenia w zawodach, będą mogły uzyskać odpowiednio dyplom zawodowy albo dyplom potwierdzający kwalifikacje zawodowe. Tym samym będzie możliwe uznanie uzyskanych na podstawie dotychczasowych przepisów świadectw potwierdzających kwalifikacje w zawodzie oraz świadectw czeladniczych w celu uzyskania dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe albo dyplomu zawodowego. Rozporządzenie wskazuje również sposób ustalania wyniku umieszczanego na dyplomie zawodowym, biorąc pod uwagę różny sposób określenia wyniku egzaminu zawodowego na certyfikacie kwalifikacji zawodowej, egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie na świadectwie potwierdzającym kwalifikację w zawodzie oraz egzaminu czeladniczego na świadectwie czeladniczym. 

6. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 sierpnia 2019 r. w sprawie egzaminów eksternistycznych

  • Data ogłoszenia: 9 września 2019 r.
  • Data wejścia w życie: 10 września 2019 r. 


W rozporządzeniu określono między innymi:

  • warunki i tryb przeprowadzania egzaminów eksternistycznych z zakresu obowiązkowych zajęć edukacyjnych określonych w ramowych planach nauczania szkoły podstawowej dla dorosłych i liceum ogólnokształcącego dla dorosłych oraz egzaminów eksternistycznych z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia i branżowej szkoły II stopnia, w tym warunki oceniania tych egzaminów, oraz zajęcia edukacyjne, z których są przeprowadzane egzaminy eksternistyczne z zakresu wymagań określonych w podstawie programowej kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia i branżowej szkoły II stopnia,
  • warunki dopuszczania do egzaminów eksternistycznych wymienionych w pkt 1 i do egzaminu eksternistycznego zawodowego w zakresie danej kwalifikacji,
  • warunki wynagradzania egzaminatorów przeprowadzających egzaminy eksternistyczne wymienione w pkt 1,
  • zawody, w zakresie których nie przeprowadza się egzaminów eksternistycznych zawodowych w zakresie danej kwalifikacji.

7. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegó-łowych warunków i sposobu przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie

  • Data ogłoszenia: 6 września 2019 r.
  • Data wejścia w życie: 7 września 2019 r., z wyjątkiem § 85 ust. 4 i § 86 ust. 2–4, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2020 r.

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki i sposób przeprowadzania egzaminu zawodowego oraz egzaminu potwierdzającego kwalifikacje w zawodzie. 

8. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków

  • Data ogłoszenia: 5 września 2019 r. 
  • Data wejścia w życie: 6 września 2019 r. 

Przedmiotowe rozporządzenie określa przede wszystkim warunki i tryb wydawania oraz wzory świadectw, certyfikatów, zaświadczeń, aneksów, dyplomów państwowych i innych druków dla przedszkoli oraz szkół podstawowych i ponadpodstawowych, a także dla dotychczasowych gimnazjów dla dorosłych i szkół ponadgimnazjalnych. W zakresie merytorycznym opublikowane rozporządzenie przewiduje podobne rozwiązania jak dotychczasowe rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 26 kwietnia 2018 r. w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków szkolnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 939), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z art. 169 ust. 3 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2245). 

9. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie akredytacji kształcenia ustawicznego w formach poza-szkolnych

  • Data ogłoszenia: 4 września 2019 r. 
  • Data wejścia w życie: 5 września 2019 r. 

W rozporządzeniu określono: 

  • szczegółowy tryb przyznawania i cofania akredytacji placówkom kształcenia ustawicznego i centrom kształcenia zawodowego na kształcenie ustawiczne w formie pozaszkolnej,
  • skład i sposób działania zespołu akredytacyjnego,  
  • wzory dokumentów stosowanych w postępowaniu o uzyskanie akredytacji.

10. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 sierpnia 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobuprowadzenia przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki dokumentacji przebiegu nauczania, działalności wychowawczej i opiekuńczej oraz rodzajów tej dokumentacji

  • Data ogłoszenia: 30 sierpnia 2019 r.
  • Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2019 r., z wyjątkiem § 1 pkt 3 i 10, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2020 r.

W rozporządzeniu wprowadzono zmiany polegające na dostosowaniu przepisów do zmian w zakresie szkolnictwa branżowego, tj. wykreślenie sformułowania „szkoła policealna dla młodzieży” oraz dodanie do przepisów dotyczących szkół dla dorosłych również branżowych szkół II stopnia oraz szkół policealnych, w których organizacja kształcenia będzie analogiczna do dotychczasowej organizacji kształcenia w szkołach dla dorosłych, a co za tym idzie – sposób prowadzenia dokumentacji przebiegu nauczania również powinien być analogiczny (§ 4 ust. 5 i 6, § 8 ust. 2, 3 i 5, § 11 ust. 4, § 14 ust. 1, § 15 ust. 2, § 16, § 17 pkt 3 i § 22 nowelizowanego rozporządzenia), oraz zastąpiono w § 14 ust. 2 wyrazy „egzamin potwierdzający kwalifikacje w zawodzie” wyrazami „egzamin zawodowy”. Ponadto, w związku z przepisami § 30 ust. 1–5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów i słuchaczy w szkołach publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 373), w § 8 ust. 5 nowelizowanego rozporządzenia wskazano, że w dzienniku lekcyjnym szkoły dla dorosłych, branżowej szkoły II stopnia i szkoły policealnej uwzględnione będą oceny z egzaminów semestralnych i egzaminów poprawkowych przeprowadzanych w formie pisemnej, w formie ustnej lub w formie zadania praktycznego. 

Zupełnie nowym rozwiązaniem jest umożliwienie (dodany § 7a nowelizowanego rozporządzenia) prowadzenia przez szkoły i placówki odpowiednio księgi ewidencji dzieci i młodzieży, księgi uczniów, księgi słuchaczy oraz księgi wychowanków także w postaci elektronicznej. Za zgodą organu prowadzącego szkołę lub placówkę księgi te będą mogły być prowadzone wyłącznie w postaci elektronicznej (jak w przypadku dzienników elektronicznych). Pozostałe zmiany mają charakter porządkujący. 

11. Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych dziedzinowych gromadzonych w systemie informacji oświatowej oraz terminów przekazywania niektórych danych do bazy danych systemu informacji oświatowej

  • Data ogłoszenia: 30 sierpnia 2019 r. 
  • Data w...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy