Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Pomoc psychologiczna-pedagogiczna

16 lutego 2021

NR 109 (Luty 2021)

Rewalidacja i nauczanie indywidualne w szkołach

68

Kolejny tekst minicyklu na temat opinii i orzeczeń wydawanych przez poradnie psychologiczno- -pedagogiczne poświęcamy zasadom dotyczącym organizacji zajęć rewalidacyjnych i nauczania indywidualnego.

Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze

Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze sensu stricto realizowane są przez placówki oświatowe w oparciu o zapisy rozporządzenia MEN z dnia 23 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim. Są one organizowane dla dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim, które w ten sposób realizują obowiązek szkolny i nauki. Warunkiem koniecznym ich organizacji jest posiadanie przez ucznia lub wychowanka orzeczenia o potrzebie prowadzenia zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydanego przez zespół orzekający publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej. Organem, na którym ciąży obowiązek zorganizowania zajęć, jest dyrektor szkoły, do której uczeń uczęszcza. 
W przypadku uczniów i wychowanków przebywających w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, ośrodkach rehabilitacyjno-wychowawczych, w domach pomocy społecznej i podmiotach leczniczych, a także w domu rodzinnym, zajęcia organizuje jednostka samorządu terytorialnego będąca dla nich organem prowadzącym. W tych przypadkach potrzebny jest wniosek kierownika jednostki lub rodziców albo opiekunów prawnych. Właściwość miejscową określa się poprzez miejsce położenia danego podmiotu albo miejsce zamieszkania rodziców lub prawnych opiekunów.

POLECAMY

WAŻNE
Dzieci i młodzież, u których zdiagnozowano upośledzenie w stopniu głębokim, mogą uczęszczać do wszystkich typów szkół, również ogólnodostępnych. Z reguły realizują one obowiązek rocznego przygotowania przedszkolnego oraz obowiązek szkolny i nauki w przedszkolach i szkołach specjalnych, ze względu na dostęp do specjalistów i organizację nauki. 

Dzieci i młodzież z upośledzeniem umysłowym mogą pobierać naukę również w placówkach opiekuńczo-wychowawczych, ośrodkach rehabilitacyjno-wychowawczych, w domach pomocy społecznej i podmiotach leczniczych, a także w domu rodzinnym (art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego). W tych ostatnich nie organizuje się zajęć zespołowych. 

Termin realizacji zajęć

Zajęcia organizuje się dla dzieci i młodzieży od początku roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 3 lata, do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 25 lat.

WAŻNE
Udział w zajęciach rewalidacyjno-wychowawczych dzieci i młodzieży z upośledzeniem umysłowym w stopniu głębokim objętych obowiązkiem rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązkiem szkolnym lub obowiązkiem nauki uznaje się za spełnianie tych obowiązków. 

Orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych wydaje się na okres nie dłuższy niż pięć lat szkolnych.

Podstawowe zasady organizacji zajęć rewalidacyjno-wychowawczych

W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze dla uczniów i wychowanków podlegających obowiązkowi rocznego przygotowania przedszkolnego, obowiązkowi szkolnemu oraz nauki powinny być zorganizowane w placówce położonej najbliżej miejsca ich zamieszkania lub pobytu.

Kwalifikacje nauczycieli

Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze prowadzą nauczyciele posiadający kwalifikacje określone w rozporządzeniu MEN z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. W przypadku uczniów lub wychowanków z upośledzeniem w stopniu głębokim i niepełnosprawnościami sprzężonymi opiekę niezbędną w czasie prowadzenia zajęć sprawuje wraz z nauczycielem pomoc nauczyciela. W sytuacji gdy zajęcia odbywają się w domu rodzinnym ucznia, opiekę tę zapewniają rodzice lub opiekunowie prawni. 

Zakres zajęć rewalidacyjno-wychowawczych

Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze mają na celu wspomaganie rozwoju dzieci i młodzieży, rozwijanie ich zainteresowania otoczeniem i rozwijanie samodzielności w funkcjonowaniu w codziennym życiu, stosownie do ich możliwości psychofizycznych i indywidualnych potrzeb rozwojowych. 
Zajęcia mogą być prowadzone indywidualnie lub grupowo. W przypadku zajęć grupowych organizowane są one w zespołach liczących od dwóch do czterech uczestników. Godzina zajęć trwa 60 minut, a ich minimalny wymiar wynosi:

  • w przypadku zajęć zespołowych – 20 godzin tygodniowo, nie więcej niż 6 godzin dziennie,
  • w przypadku zajęć indywidualnych – 10 godzin tygodniowo, nie więcej niż 4 godziny dziennie. 

Bardzo ważna jest współpraca nauczycieli z rodzicami i opiekunami dzieci. 
Zajęcia rewalidacyjno-wychowawcze obejmują w szczególności:

  • naukę nawiązywania kontaktów,
  • kształtowanie sposobu komunikowania się z otoczeniem,
  • usprawnianie ruchowe i psychoruchowe w zakresie dużej i małej motoryki, wyrabianie orientacji w schemacie własnego ciała i orientacji przestrzennej,
  • wdrażanie do osiągania optymalnego poziomu samodzielności w podstawowych sferach życia,
  • rozwijanie zainteresowania otoczeniem, wielozmysłowe poznawanie otoczenia, naukę rozumienia zachodzących w nim zjawisk, kształtowanie umiejętności funkcjonowania w otoczeniu,
  • kształtowanie umiejętności współżycia w grupie,
  • naukę celowego działania dostosowanego do wieku, możliwości i zainteresowań uczestnika zajęć oraz przejawianej przez niego aktywności.

Indywidualny program zajęć

Dla każdego uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych nauczyciele – we współpracy z psychologiem oraz innymi specjalistami pracującymi z dziećmi, na podstawie diagnozy oraz zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz obserwacji funkcjonowania uczestnika zajęć – opracowują indywidualny program zajęć zawierający w szczególności:

  • cele realizowanych zajęć,
  • metody i formy pracy z uczestnikiem zajęć,
  • zakres współpracy z rodzicami (opiekunami prawnymi) uczestnika zajęć.

Program ten podlega aktualizacji przynajmniej dwa razy w roku szkolnym.

Dokumentacja zajęć

Dla każdego uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych prowadzona jest dokumentacja. Obejmuje ona przede wszystkim:

  • orzeczenie o potrzebie zajęć rewalidacyjno-wychowawczych,
  • dziennik zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla każdego zespołu lub dziennik indywidualnych zajęć rewalidacyjno-wychowawczych dla każdego uczestnika zajęć,
  • zeszyt obserwacji (jest on prowadzony odrębnie dla każdego uczestnika zajęć przez nauczycieli prowadzących z nim zajęcia).

Indywidualne nauczanie dzieci i młodzieży

Obowiązek organizacji tzw. nauczania indywidualnego może wynikać z dwóch dokumentów. Poradnia psychologiczno-pedagogiczna może wydać w tym zakresie: orzeczenie o potrzebie indywidualnego przygotowania przedszkolnego oraz orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania dzieci i młodzieży. 
Co do zasady konieczność nauczania indywidualnego zarówno w przedszkolu, jak i w szkole dotyczy dzieci i młodzieży, których stan zdrowia uniemożliwia lub znacznie utrudnia uczęszczanie do przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej lub szkoły. Orzeczenie o potrzebie indywidualnego nauczania wydaje się na okres nie krótszy niż 
30 dni i nie dłuższy niż rok szkolny.

Zasady organizacji nauczania indywidualnego

Indywidualne nauczanie organizuje się w sposób zapewniający wykonanie zaleceń określonych w orzeczeniu.
Organem odpowiedzialnym za to jest dyrektor szkoły. Właściwy organ ustala, w uzgodnieniu z organem prowadzącym szkołę, zakres i czas prowadzenia zajęć nauczania. Dyrektor zobowiązany jest zasięgnąć opinii rodziców, opiekunów prawnych lub samego ucznia (jeżeli jest pełnoletni) w zakresie czasu prowadzenia zajęć. 
Ważną rolą szkoły jest socjalizacja. Z tego też powodu, uwzględniając aktualny stan zdrowia dziecka lub ucznia oraz wnioski nauczycieli, w uzgodnieniu z rodzicami dziecka lub ucznia albo z pełnoletnim uczniem, dyrektor podejmuje działania umożliwiające kontakt dziecka lub ucznia objętego indywidualny...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy