Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor i finanse

3 grudnia 2018

NR 58 (Grudzień 2015)

Planowanie budżetu placówki na 2016 rok

301

Obowiązek opracowania planu finansowego szkoły spoczywa na dyrektorze placówki. Przy jego konstruowaniu musi on jednak bezwzględnie współpracować ze służbami pomocniczymi szkoły − głównym księgowym i kierownikiem administracyjnym. Warto przyjrzeć się szczegółowo działaniom, które powinien podejmować dyrektor szkoły wraz ze swoimi służbami, by stworzyć budżet na miarę potrzeb swojej jednostki. 

I Ramy prawne tworzenia budżetu

Podstawowe zasady, którymi należy się kierować przy tworzeniu planów finansowych, określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U.z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.). Artykuł 17 wspomnianej ustawy jest delegacją dla Ministra Finansów do określenia sposobu i trybu sporządzania planów finansowych przez jednostki budżetowe i samorządowe zakłady budżetowe, dokonywania zmian w tych planach oraz zatwierdzania tych zmian. Aktem wykonawczym do przywołanej wyżej ustawy jest rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 grudnia 2010 r. w sprawie sposobu prowadzenia gospodarki finansowej jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych 
(Dz. U. z 2015 r., poz. 1542). W związku z tym, że plany finansowe opracowywane są według klasyfikacji budżetowej, należy również znać treść rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 marca 2010 r. w sprawie szczegółowej klasyfikacji dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków pochodzących ze źródeł zagranicznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1053 z późn. zm.). Opracowane przez dyrektora szkoły projekty planów finansowych muszą być zaopiniowane przez Radę Pedagogiczną i Radę Rodziców. Warto zatem przypomnieć sobie zapisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572 z późn. zm.), a w szczególności art. 41 i 54 ustawy. Nie mniej istotnymi dokumentami przydatnymi podczas sporządzania projektu planu finansowego szkoły są lokalne uchwały władz samorządowych, w tym m.in.: uchwała w sprawie określenia trybu prac nad projektem uchwały budżetowej, procedury jej uchwalania oraz rodzaju i szczegółowości materiałów informacyjnych towarzyszących projektowi budżetu, a także zarządzenie wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w sprawie określenia wskazówek do sporządzenia projektu budżetu oraz wysokości środków dla jednostek pomocniczych. Na poziomie szkoły dokumentem niezbędnym do sporządzania projektu planu finansowego szkoły jest jej arkusz organizacyjny zatwierdzony przez organ prowadzący placówkę. 

II Etapy planowania budżetu szkoły

Organ wykonawczy gminy (wójt, burmistrz lub prezydent miasta) przedstawia radzie gminy projekt uchwały budżetowej. W projekcie tym powinien określić między innymi potrzeby szkół. W terminie siedmiu dni od przedstawienia radzie gminy projektu uchwały budżetowej wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazuje podległym sobie jednostkom (w tym także szkołom) wytyczne, którymi powinny kierować się one przy opracowywaniu projektów planów finansowych na następny rok budżetowy. Po otrzymaniu wytycznych, o których mowa wyżej, szkoły przygotowują projekt planu finansowego. Mają na to trzydzieści dni od dnia otrzymania wytycznych. Zgodnie z zapisami ustawy o systemie oświaty, opracowany przez dyrektora projekt planu finansowego szkoły musi zostać zaopiniowany przez Radę Pedagogiczną i Radę Rodziców – „Art. 41.2. Rada pedagogiczna opiniuje w szczególności (…) projekt planu finansowego szkoły lub placówki. Art. 54.2. Do kompetencji rady rodziców (…) należy (…) opiniowanie projektu planu finansowego składanego przez dyrektora szkoły”. Mimo iż opinie, o których mowa, nie mają charakteru wiążącego, dyrektor szkoły mocą zapisów ustawy jest zobowiązany do przestrzegania procedury zasięgania opinii organów szkoły w przedmiotowej sprawie. Negatywne stanowisko Rady Pedagogicznej lub Rady Rodziców w sprawie założeń projektu planu finansowego szkoły nie wstrzymuje jednak dalszej procedury przekazania projektu do jednostki samorządu terytorialnego. Opracowane przez dyrektorów placówek projekty planów finansowych szkół są następnie analizowane przez organ wykonawczy gminy pod kątem ich zgodności z projektem uchwały budżetowej. Na tym etapie nanoszone są w nich przez wójtów, burmistrzów bądź prezydentów miast ewentualne poprawki. Do chwili przyjęcia przez radę gminy uchwały budżetowej opracowany przez dyrektora placówki i poprawiony przez organ wykonawczy gminy projekt planu finansowego stanowi od pierwszego dnia nowego roku kalendarzowego podstawę do dokonywania przez szkołę wszelkich operacji finansowych. Po zatwierdzeniu przez radę gminy uchwały budżetowej dyrektorzy szkół sporządzają ostateczny plan finansowy szkoły, dostosowując go do ustalonych w uchwale budżetowej kwot dochodów i wydatków. Od tego momentu projekt planu finansowego szkoły staje się planem finansowym szkoły, za którego realizację odpowiedzialny jest dyrektor placówki. 

III Procedura tworzenia projektu planu finansowego szkoły

Opracowując projekt planu finansowego szkoły, trzeba pamiętać o tym, że powinien się on składać przynajmniej z dwóch części: dochodów i wydatków, które zgodnie z obowiązującą klasyfikacją budżetową trzeba rozpisać na: działy, rozdziały i paragrafy. Działalność szkół klasyfikowana jest przede wszystkim w działach: 801 (oświata i wychowanie) oraz 854 (edukacyjna opieka wychowawcza). Uszczegółowieniem działu jest rozdział, z którego wynika, jaki typ szkoły będzie realizował projektowane wydatki: 80 101 (szkoły podstawowe), 80 110 (gimnazja) lub jaki rodzaj działalności będzie finansowany: 80 146 (dokształcanie i doskonalenie nauczycieli), 80 150 (zadania wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy), 85 401 (świetlice szkolne). Z paragrafów można się dowiedzieć o planowanym przez szkołę rodzaju wydatku lub dochodu: wynagrodzenia i nagrody, pomoc zdrowotna dla nauczycieli, świadczenia i ekwiwalenty BHP, składki ZUS-owskie, fundusz pracy, wpłaty na PFRON, zakup materiałów, pomoce dydaktyczne, usługi, delegacje służbowe, odpis na ZFŚS, szkolenia, media (energia, gaz, woda), naprawy i konserwacje, zadania remontowe, nauka pływania, wpływy ze sprzedaży składników majątkowych, odsetki od nieterminowych wpłat i wiele innych. 
Opracowując projekt planu finansowego szkoły, trzeba również pamiętać o tym, by zaplanować wydatki w kwotach pozwalających na swobodną realizację zadań statutowych placówki. 
Do najistotniejszych wydatków należą wynagrodzenia i wszelkie od nich pochodne, a także wydatki pozapłacowe. Trzeba pamiętać również o wydatkach związanych z realizacją projektów współfinansowanych ze środków Unii Europejskiej. Główną część tych wydatków stanowić będą podróże zagraniczne. Opracowując zaś plan finansowy w części dotyczącej dochodów, ująć w nim trzeba planowane dochody uzyskane między innymi z: najmu pomieszczeń, pobieranych czynszów za lokale mieszkalne, opłat za udostępnianie mediów, opłat za wydawane duplikaty dokumentów (legitymacje, świadectwa). Kolejnym elementem planowania budżetu szkoły jest odpowiedni dobór metody, którą chce się zastosować przy sporządzaniu planu finansowego szkoły....

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy