Dołącz do czytelników
Brak wyników

W kadrze dyrektora

6 czerwca 2018

NR 72 (Kwiecień 2017)

Kwalifikacje nauczycieli szkół po reformie oświaty

0 187

W związku ze zmianą struktury szkolnictwa MEN planuje wprowadzenie od dnia 1 września 2017 r. nowych przepisów wykonawczych w sprawie kwalifikacji nauczycieli. Dla niektórych nauczycieli wymogi zostaną zaostrzone, a dla nielicznych − złagodzone

Wyższe wykształcenie

Porównując nowe przepisy z przepisami rozporządzenia MEN z dnia 12 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. z 2015 r., poz. 1264), można stwierdzić, że dla niektórych nauczycieli zostaną podwyższone wymogi dotyczące wykształcenia (//legislacja.rcl.gov.pl/docs//501/12 295 107/12 415 006/12 415 007/dokument273542.pdf). Mianowicie tytuł licencjata będzie wystarczający jedynie do nauczania w szkołach podstawowych oraz do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych lub praktycznej nauki zawodu. Pozostali nauczyciele szkół branżowych oraz gimnazjów będą musieli legitymować się tytułem magistra. Zmiany w tym zakresie obejmą też nauczycieli zatrudnionych w placówkach zapewniających opiekę i wychowanie uczniom w okresie pobierania nauki poza miejscem stałego zamieszkania oraz w szkołach za granicą, a także wychowawców w szkolnych schroniskach młodzieżowych, młodzieżowych ośrodkach wychowawczych i młodzieżowych ośrodkach socjoterapii, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich oraz zakładach poprawczych przeznaczonych dla nieletnich z niepełnosprawnością intelektualną (§§ 3, 5, 16 i 17).

Powyższe regulacje wynikają z rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 17 stycznia 2012 r. w sprawie standardów kształcenia przygotowującego do wykonywania zawodu nauczyciela (Dz. U. z 2012 r., poz. 131), zgodnie z którym kształcenie na studiach pierwszego stopnia obejmuje wyłącznie przygotowanie do wykonywania zawodu nauczyciela w przedszkolach i szkołach podstawowych, a na studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich – do pracy we wszystkich typach szkół i placówek. Jednocześnie przepis przejściowy (§ 29) gwarantuje nauczycielom i wychowawcom zatrudnionym w ww. szkołach i placówkach wystarczające kwalifikacje (bez obowiązku ich uzupełniania), jeśli pedagodzy ukończyli studia pierwszego stopnia rozpoczęte na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie rozporządzenia MNiSW z dnia 
17 stycznia 2012 r.

Reforma oświaty nie wpłynie na utratę dotychczasowych kwalifikacji w pozostałym zakresie, ponieważ tak samo zostaną określone dla nauczycieli szkół podstawowych 8-letnich jak obecnie w 6-letnich, liceach 4-letnich jak w 3-letnich, technikach 5-letnich jak w 4-letnich oraz w szkołach specjalnych przysposabiających do pracy i policealnych. Natomiast nauczycieli szkół branżowych I stopnia będą obowiązywały kwalifikacje nauczycieli zasadniczych szkół zawodowych, a w szkołach branżowych II stopnia – jak w 5-letnich technikach (§§ 4 i 6).

Szkolni specjaliści

Również szkolni specjaliści (psycholog, pedagog, logopeda, doradca zawodowy) powinni legitymować się tytułem magistra, oprócz pedagoga, logopedy i doradcy zawodowego w szkole podstawowej (§§ 18–21). Dodatkowo projekt rozporządzenia przewiduje w § 22 kwalifikacje nowego specjalisty w szkole − nauczyciela-terapeuty pedagogicznego. Osoba na tym stanowisku będzie musiała posiadać ukończone studia wyższe w zakresie terapii pedagogicznej (co najmniej tytuł licencjata w szkole podstawowej, a studia magisterskie w pozostałych szkołach) oraz przygotowanie pedagogiczne, ewentualnie tytuł magistra wymagany do zajmowania stanowiska nauczyciela w szkole danego typu (tytuł licencjata tylko w szkole podstawowej) i studia podyplomowe w zakresie terapii pedagogicznej oraz przygotowanie pedagogiczne. Nauczyciele prowadzący zajęcia rewalidacyjne (§ 23 ust. 1 w zw. z § 15 ust. 3), oprócz ukończenia studiów wyższych magisterskich w zakresie oligofrenopedagogiki (w szkole podstawowej co najmniej tytuł licencjata lub zakład kształcenia nauczycieli z oligofrenopedagogiki), mogą także posiadać kwalifikacje nauczyciela szkoły danego typu oraz studia podyplomowe, kurs kwalifikacyjny lub – i tu nowość − zakład kształcenia nauczycieli (oraz przygotowanie pedagogiczne).

Tytuł licencjata będzie wystarczający jedynie do nauczania w szkołach podstawowych oraz do zajmowania stanowiska nauczyciela teoretycznych przedmiotów zawodowych lub praktycznej nauki zawodu. 

Pozostali nauczyciele

Także od osób zajmujących inne stanowiska w szkołach poszczególnych typów będzie wymagane legitymowanie się tytułem magistra (ukończone studia I stopnia będą wystarczające tylko w szkołach podstawowych, choć nie we wszystkich przypadkach), np. bibliotekarz (§ 7), nauczyciele prowadzący w szkołach dwujęzycznych lub oddziałach dwujęzycznych w szkołach ogólnodostępnych zajęcia z przedmiotów innych niż języki obce oraz zajęcia w języku obcym (§ 13), prowadząc zajęcia umożliwiające uczniom należącym do mniejszości narodowych, mniejszości etnicznych lub społeczności posługujących się językiem regionalnym podtrzymywanie poczucia tożsamości narodowej, etnicznej lub językowej (§ 14), wychowawcy w świetlicach szkolnych i w internatach (§ 24), nauczyciele szkół specjalnych i oddziałów specjalnych oraz prowadzący zajęcia wczesnego wspomagania rozwoju dziecka, za wyjątkiem osób z kwalifikacjami psychologa, które także w szkole podstawowej muszą posiadać tytuł magistra (§ 15).

Doprecyzowaniu ulegną kwalifikacje nauczycieli do prowadzenia zajęć z wychowania fizycznego, innych niż obowiązkowe zajęcia wychowania fizycznego, rozwijających zainteresowania i uzdolnienia uczniów oraz zajęć sportowych obejmujących szkolenie sportowe w szkołach sportowych, oddziałach sporto...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy