Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

8 grudnia 2022

NR 125 (Grudzień 2022)

Istotne elementy nowej procedury awansu zawodowego – od rozpoczęcia awansu aż do postępowania kwalifikacyjnego

0 151

Wszyscy doskonale zdają sobie sprawę z tego, że uzyskiwanie kolejnych stopni awansu zawodowego przez nauczycieli to dla każdego z nich sytuacja ważna i wyjątkowo stresująca. Związane jest to z faktem, iż „wartość” określonego stopnia awansu zawodowego praktycznie dla każdego nauczyciela należy rozważać w trzech równoważnych płaszczyznach.

Wpierwszej – pozycjonuje on danego nauczyciela na określonym miejscu w hierarchii zawodowej. W drugiej – sankcjonuje wypracowaną przez niego w okresie wielu lat pracy właściwą mu pozycję zawodową poprzez oficjalne potwierdzenie wypracowanego dorobku zawodowego (różnie to wygląda przy poszczególnych stopniach awansu) oraz w trzeciej – jednoznacznie osadza nauczyciela na określonym poziomie w „tabeli wynagrodzeń”, czyli ma wpływ na uzyskiwane wynagrodzenie zasadnicze. A przecież wiadomo, że wynagrodzenie zasadnicze w dość istotny sposób wpływa na różnego rodzaju pochodne płacowe, które liczone są określonym wskaźnikiem procentowym od wcześniej ustalonej bazy. Takimi pochodnymi są np. dodatek „stażowy”, dodatek „motywacyjny” itp. 
Z powyższych względów każdemu nauczycielowi bardzo zależy na pozytywnym przebiegu i zakończeniu podjętej procedury awansowej. Dlatego też awansujący nauczyciel potrzebuje realnego wsparcia w swojej szkole lub placówce, i to bez względu na stopień awansu, o który się ubiega. Nie chodzi tutaj tylko o mentora (ta rola przypisana jest tylko pierwszemu etapowi awansu zawodowego), a raczej o wsparcie proceduralno-merytoryczne. To właśnie sprawia, że działania dyrektora w zakresie awansu zawodowego nauczycieli są bardzo zindywidualizowane, gdyż dotyczą konkretnego indywidualnego człowieka i jego autentycznego, wyjątkowego (często niepowtarzalnego) dorobku zawodowego. Między innymi z tych właśnie względów decyzje związane z awansem zawodowym wymagają niezwykłej rozwagi, trafności, a przede wszystkim doskonałej znajomości aktualnie obowiązującego prawa w tym względzie. 
W zasadzie wszyscy zdążyli już się przyzwyczaić do obowiązujących reguł, zasad i wymagań związanych z uzyskiwaniem poszczególnych stopni awansu zawodowego, chociaż były one (od początku wprowadzenia systemu awansu zawodowego nauczycieli w 2000 roku) wielokrotnie zmieniane. Jednak ostatnie zmiany mają zdecydowanie poważniejszy charakter, a co za tym idzie – ich konsekwencje również będą zdecydowanie poważniejsze. Z tych też względów należy dokładnie przeanalizować zasady, jakie w kwestii awansu zawodowego obowiązują od początku obecnego roku szkolnego. Niniejsze rozważania opierają się na zapisach ustawy Karta Nauczyciela po zmianach z dnia 5 sierpnia 2022 r. Ponadto uwzględnione zostały zapisy nowego rozporządzenia w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli, które weszło w życie z dniem 13 września 2022 r. 
W aktualnej sytuacji prawnej w oświacie funkcjonują tylko trzy zhierarchizowane stopnie awansu zawodowego. Dwa z nich się zdobywa, a są to stopnie: nauczyciela mianowanego oraz nauczyciela dyplomowanego. Natomiast jeden jest nadawany, chodzi tutaj o tytuł Honorowego Profesora Oświaty. Obecnie zdobywanie tych stopni jest poprzedzone okresem przygotowania do zawodu nauczyciela. W tym czasie nauczyciela określa się mianem nauczyciela początkującego. Z praktycznego punktu widzenia każdy stopień awansu zawodowego nauczyciela jest jego osobistym przywilejem, a nie obowiązkiem – związany jest z jego jednoznaczną decyzją osobistą. Wyjątek jednak stanowi etap początkowy, który jest rozpoczynany niejako z mocy prawa – po spełnieniu podstawowych wymagań formalnych (w tym kwalifikacyjnych). Z kolei warunkiem uzyskania przez nauczyciela kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie określonych prawem wymagań kwalifikacyjnych oraz uzyskanie określonej oceny pracy i zdanie egzaminu przed komisją egzaminacyjną lub uzyskanie akceptacji komisji kwalifikacyjnej po dokonaniu analizy przedstawionego dorobku zawodowego i przeprowadzonej rozmowie (każda z formuł odpowiada ubieganiu się o wyższy stopień awansu zawodowego). Kolejne stopnie awansu zawodowego nadawane są w drodze decyzji administracyjnej przez organ uprawniony do nadawania danego stopnia awansu zawodowego. 
Kwestia decyzji administracyjnej jest niezwykle istotna, gdyż każda decyzja administracyjna ma swoje fundamentalne cechy. Jest np. aktem prawnym, ale nie o charakterze normatywnym – uchybienie którym powoduje automatyczną nieważność wydanej decyzji. Ponadto podlega ścisłemu nadzorowi prawnemu (tzw. dwuinstancyjność) – oznacza to, że od każdej decyzji można się odwołać (oczywiście przy zachowaniu określonych zasad postępowania administracyjnego1) do organu wyższego rzędu. Jeżeli strona postępowania będzie niezadowolona z jego wyniku, mając konkretne uzasadnienie formalne i merytoryczne, może również wystąpić o rozstrzygnięcie sporu do wojewódzkiego sądu administra...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy