Dołącz do czytelników
Brak wyników

Orzecznictwo w praktyce szkolnej

7 września 2020

NR 104 (Wrzesień 2020)

Dbanie o stan techniczny budynków szkolnych obowiązkiem gminy. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r., II SA/Wa 1583/17

10

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2018 r., II SA/Wa 1583/17

WSA orzekł, że w sytuacji, gdy obie wskazane przez gminę szkoły wymagają remontu, dokonany przez nią wybór co do remontu jednej szkoły nie powinien stanowić przesłanki do likwidacji drugiej szkoły, dla której nie będzie wystarczających środków na przeprowadzenie remontu. W związku z tym, iż prowadzenie szkół jest zadaniem własnym gminy, jej obowiązkiem jest należyta dbałość o stan techniczny budynków, dlatego też nieprzeznaczenie środków na remont budynku szkolnego nie może stanowić przesłanki do jej likwidacji. 
Sprawa ta rozpoczęła się od podjęcia przez radę miejską uchwały w sprawie zamiaru likwidacji szkoły. Uzasadniając przedmiotową uchwałę, rada miejska wskazała na konieczność dostosowania sieci szkół prowadzonych przez gminę do potrzeb wynikających ze zmian demograficznych oraz związaną z tym racjonalizację wydatków budżetowych. Rada miejska wskazał także na bardzo zły stan techniczny obiektu, opisany w załączonych opiniach – ekspertyzach budowlanych. W uzasadnieniu uchwały wskazano jednocześnie, że uczniom likwidowanej szkoły gmina zapewnia możliwość kontynuacji nauki w publicznej szkole podstawowej i zespole szkolno-przedszkolnym. 
Następnie burmistrz zwrócił się do kuratora oświaty z wnioskiem o wyrażenie opinii w sprawie zamiaru likwidacji publicznej szkoły podstawowej. Zauważyć jednocześnie należy, że jakkolwiek obowiązek uzyskania opinii kuratora był realizowany jeszcze na podstawie ustawy o systemie oświaty, to jest on określony również w ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 910) w art. 89 ust. 3 tego aktu. Zgodnie z tą regulacją szkoła lub placówka publiczna prowadzona przez jednostkę samorządu terytorialnego może zostać zlikwidowana po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. 
W omawianej sprawie kurator negatywnie zaopiniował zamiar likwidacji szkoły podstawowej. W uzasadnieniu kurator stwierdził, iż szkoła wskazana w uchwale rady gminy jako jednostka przejmująca uczniów szkoły likwidowanej organizuje zajęcia dla 9 oddziałów, zaś po ewentualnym przejęciu uczniów z likwidowanej placówki oraz utworzeniu dodatkowo oddziałów klas VII i VIII liczba oddziałów wzrośnie do 15/16. W tej sytuacji kurator oświaty uznał, że szkoła aktualnie nie jest przygotowana na organizację zajęć dla takiej liczby oddziałów, nawet kosztem rezygnacji z niektórych pomieszczeń szkolnych dziś wykorzystywanych jako świetlice czy też salka gimnastyczna. Ponadto kurator oświaty wskazał, że podjęciu przez radę miejską „uchwały intencyjnej” towarzyszyła szeroko zakrojona akcja protestacyjna, w ramach której protestujący przedstawiciele rady rodziców przy publicznej szkole podstawowej, rada pedagogiczna publicznej szkoły podstawowej, a także Komisja Międzyzakładowa NSZZ „Solidarność” Pracowników Oświaty wspólnie wskazali na brak konsultacji celów i założeń proponowanej przez samorząd reformy gminnej oświaty ze wszystkimi mieszkańcami, jak również brak konsultacji tych celów i założeń ze środowiskiem nauczycieli gminy.
Kurator zauważył ponadto, że podobnie do takiej kwestii odniósł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 1450/05, w którym WSA podniósł, iż zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 Konstytucji RP gmina to ogół (wspólnota) jej mieszkańców, więc samodzielności gminy jako takiej nie można utożsamiać wyłącznie z samodzielnością jej organów. W tej sytuacji, podejmując działania zmierzające do reorganizacji sieci placówek oświatowych, organy gminy nie mogą zatem pomijać stanowiska społeczności lokalnej, w tym protestów przeciwko likwidacji szkoły.
Ponadto kurator, będący organem pierwszej instancji w tej sprawie, zwrócił jednocześnie uwagę, że choć burmistrz jako organ prowadzący sporną placówkę oświaty skupił się na kwestii finansowej planowanego przedsięwzięcia, to faktycznie nie przedstawił realnych do osiągnięcia kwot, które uzasadniałyby w rzeczywistości pogorszenie warunków opiekuńczo-wychowawczych uczniów szkoły. Kurator w swoim postanowieniu zarzucił również, iż z uzasadnienia uchwały rady miejskiej nie wynika, aby uczniowie mieli skorzystać z planowanych działań, a wręcz przeciwnie – ze względu na konieczność dojazdu oraz zwiększoną liczebność oddziałów realnie mogą stracić.

POLECAMY

Zażalenie na postanowienie kuratora oświaty

W efekcie burmistrz, reprezentując skarżącą gminę, wniósł zażalenie na postanowienie kuratora oświaty. Wnosząc o zmianę spornego postanowienia poprzez wydanie pozytywnej opinii w sprawie oraz ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Skarżąca gmina stwierdziła w uzasadnieniu zażalenia, że kurator oświaty w ogóle nie ustosunkował się do argumentów przedstawionych w uzasadnieniu wniosku o wydanie opinii w sprawie zamiaru likwidacji szkoły podstawowej. Gmina zarzuciła, że organ pierwszej instancji w swoim rozstrzygnięciu nie odniósł się do kwestii bezpieczeństwa uczęszczających tam dzieci oraz pracowników. Strona skarżąca wskazała, że zły stan techniczny budynku publicznej szkoły podstawowej w ma swoje odzwierciedlenie w ekspertyzie technicznej z 2013 r. „Ocena stanu technicznego obiektu w celu oceny opłacalności remontu pod kątem zachowania funkcji szkoły i oddziału przedszkolnego i związanych z tym wymagań architektonicznych oraz bezpieczeństwa użytkowania” oraz opinii dotyczącej stanu technicznego budynku szkolnego z czerwca 2016 r.
W związku z powyższym gmina zauważyła, że rozległy zakres prac remontowych i fakt, że wiele z nich należałoby przeprowadzić w trybie pilnym, koszt remontu na poziomie ponad miliona złotych oraz aktualne zużycie budynku, które określono średnio na ok. 55% (poszczególne elementy od 50% do 70%), nie daje podstaw i możliwości dla gminy z 6500 mieszkańców i budżetem wynoszącym zaledwie 26 milionów do dalszego inwestowania w będący w bardzo złym stanie technicznym budynek publicznej szkoły podstawowej. Gmina wskazała jednocześnie, że analiza materiałów przedstawionych przez dyrektora publicznej szkoły podstawowej wskazuje, że szkoła zapewnia odpowiednią liczbę sal lekcyjnych (vide: 18 pomieszczeń). Oznacza to, w ocenie skarżącej gminy, że planowane przejęcie uczniów przez drugą prowadzoną przez gminę publiczną szkołę podstawową nie będzie zatem znacząco wpływać na jej organizację pracy i nie ma konieczności wprowadzenia dwuzmianowości. W uzasadnieniu zażalenia burmistrz podniósł również, że kurator oświaty nie odniósł się także do kwestii lokalizacji szkoły, która ma siedzibę we wsi bezpośrednio sąsiadującej z miastem. Gmina wskazała, że publiczna szkoła podstawowa znajduje się ok. 50 metrów od granicy administracyjnej miasta, zaś dzieci dzieli od szkoły zaledwie 1600 m.
Reasumując, gmina stwierdziła, że prowadzenie dwóch szkół w tak niedużej odległości od siebie na terenie małego miasta jest pozbawione racjonalności. Odnosząc się z kolei do kwestii sygnalizowanego przez (…) kuratora oświaty protestu społeczności lokalnej, skarżąca gmina wskazała na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 30 października 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 805/13, w którym WSA stwierdził: Do zadań organów gminy należy administrowanie w imieniu wszystkich mieszkańców sprawami wspólnoty. Dobro całej wspólnoty wymaga od nich pode...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy