Dołącz do czytelników
Brak wyników

W kadrze dyrektora

13 czerwca 2018

NR 67 (Listopad 2016)

Zmiany w prawie regulującym postępowanie dyscyplinarne wobec nauczycieli

0 208

Powodem zmiany prawa w zakresie postępowania dyscyplinarnego wobec nauczycieli jest to, iż dotychczasowe procedury były mało skuteczne i powodowały przewlekłość prowadzonych postępowań. Z uwagi na to, iż w okresie, w którym toczy się przeciwko nauczycielowi postępowanie dyscyplinarne, może on być zawieszony w pełnieniu swoich obowiązków, przewlekłość postępowań przekładała się bezpośrednio na prawidłowy tok funkcjonowania placówki i dodatkowo generowała koszty. Zmiana reguluje zasadnicze kwestie dotyczące postępowania dyscyplinarnego na poziomie ustawy − ma na celu usprawnienie tego postępowania oraz wprowadzenie centralnego rejestru orzeczeń dyscyplinarnych. 

Nowe regulacje prawne – Karta Nauczyciela

W uzasadnieniu do projektu ustawy wskazano, że „wadą konstrukcji obecnego systemu jest bardzo ograniczony zakres regulacji materii postępowania dyscyplinarnego na poziomie ustawy, przy pozostawieniu ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania swobody do uregulowania w rozporządzeniu szerokiego zakresu spraw dotyczących podstawowych zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, w tym kształtujących sytuację procesową nauczyciela i innych uczestników postępowania”. Dotychczas prowadzenie postępowania dyscyplinarnego, w tym sytuacja procesowa nauczyciela i innych uczestników postępowania, było regulowane rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 
22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. poz. 64 z późn. zm.). W związku z powyższym zasadnicza część przepisów dotyczących postępowania dyscyplinarnego wobec nauczycieli została przeniesiona z rozporządzenia do zmodyfikowanego rozdziału 10 ustawy Karta Nauczyciela (ustawa z dnia 18 marca 2016 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciele oraz innych ustaw), w którym kompleksowo uregulowano sprawę postępowania dyscyplinarnego wobec nauczycieli.

Zasada przesłuchiwania małoletniego świadka w postępowaniu wyjaśniającym

W ustawie uregulowana została także zasada przesłuchiwania w postępowaniu wyjaśniającym świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył osiemnastego roku życia. Wprowadzona zasada określa jednokrotne przesłuchanie takiej osoby, chyba że w postępowaniu wyjaśniającym wyjdą na jaw nowe istotne okoliczności, których wyjaśnienie wymaga ponownego przesłuchania tego świadka, a jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (w postępowaniu przed komisją dyscyplinarną – także na wniosek obwinionego, który w postępowaniu wyjaśniającym nie miał obrońcy). Ponadto ustawa przewiduje, że w trakcie przesłuchania świadka, który w chwili przesłuchania nie ukończył osiemnastego roku życia, jest obecny psycholog oraz rodzic lub opiekun prawny lub osoba (podmiot) sprawująca pieczę zastępczą. Jednocześnie w szczególnie uzasadnionych przypadkach rodzic, opiekun prawny lub osoba (podmiot) sprawująca pieczę zastępczą może zrezygnować z obecności w przesłuchaniu. 

Wprowadzenie centralnego rejestru orzeczeń dyscyplinarnych nauczycieli

Nowelizacja ustawy wprowadza centralny rejestr orzeczeń dyscyplinarnych nauczycieli. W rejestrze gromadzone będą dane o nauczycielach prawomocnie ukaranych karą wydalenia z zawodu nauczycielskiego albo karą zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim w okresie 3 lat od ukarania oraz o zawieszeniu nauczyciela w pełnieniu określonych w ustawie obowiązków. Powyższe zmiany mają na celu także realizację zobowiązań wynikających z ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej (Dz. U. z 2016 r., poz. 65). Ustawa ta wprowadza obowiązek przekazywania właściwym organom innych państw członkowskich Unii Europejskiej informacji o osobach, które utraciły prawo do wykonywania zawodów związanych z edukacją osób małoletnich.

Zmiany wprowadzone nowelizacją KN z 18 marca 2016

Nowelizacja Karty Nauczyciela z dnia 18 marca 2016 r. wprowadziła następujące zmiany:

  1. uregulowanie w ustawie podstawowych zasad prowadzenia postępowania dyscyplinarnego oraz praw uczestników tego postępowania, m.in.: zasad powoływania członków komisji, składów i właściwości komisji, zasad odwoływania się od rozstrzygnięć w sprawie zawieszenia w pełnieniu obowiązków nauczyciela, a także określenie możliwości i zasad zaskarżenia postanowienia rzecznika dyscyplinarnego o umorzeniu postępowania wyjaśniającego;
  2. uregulowanie w przepisach ustawy ogólnych zasad obsługi komisji dyscyplinarnych oraz wprowadzenie upoważnienia do określenia, w drodze aktu wykonawczego, wysokości i sposobu wypłacania wynagrodzenia członków komisji dyscyplinarnych, rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców;
  3. oprecyzowanie przepisów dotyczących przedawnienia odpowiedzialności dyscyplinarnej poprzez wskazanie, że jeżeli postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte w okresie przed upływem 3 miesięcy od dnia uzyskania przez właściwy organ, przy którym powołana została komisja dyscyplinarna, wiadomości o popełnieniu czynu oraz przed upływem 3 lat od popełnienia tego czynu, karalność przewinienia dyscyplinarnego ustaje z upływem 5 lat od popełnienia tego czynu; zmiana ma przyczynić się do ograniczenia przewlekłości postępowań dyscyplinarnych.

Na skutek zmiany treści upoważnienia zwartego w art. 85v ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela utraci moc rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998 r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego, którego postanowienia zostały w większości przeniesione do ustawy. 

Nowe rozporządzenie w tej sprawie będzie określało szczegółowy tryb postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego prowadzonego wobec nauczycieli oraz wznawiania postępowania dyscyplinarnego. Ponadto na podstawie nowego upoważnienia przewidzianego w nowelizacji ustawy wydane zostanie rozporządzenie określające wynagrodzenie członków komisji dyscyplinarnych oraz rzeczników dyscyplinarnych i ich zastępców. 

Nowelizacja ustawy zawiera przepis, zgodnie z którym członkowie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli przy wojewodach, członkowie odwoławczej komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli przy ministrze właściwym do spraw oświaty i wychowania oraz członkowie odwoławczej komisji dyscyplinarnej dla nauczycieli szkół artystycznych przy ministrze właściwym do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego pełnią swoją funkcję do końca kadencji, na którą zostali powołani. 

W rejestrze będą gromadzone dane o nauczycielach prawomocnie ukaranych karą wydalenia z zawodu nauczycielskiego lub karą zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim w okresie 3 lat od ukarania. 
Wprowadzenie rejestru będzie znacznym ułatwieniem dla dyrektorów szkół i placówek podczas zatrudniania nauczycieli. Nowelizacja ustawy Karta Nauczyciela rozszerza na wszystkich nauczycieli, bez względu na wymiar i miejsce zatrudnienia, konieczność stosowania przepisów o odpowiedzialności dyscyplinarnej oraz wymogu niekaralności za przestępstwo popełnione umyślnie oraz nietoczenia się wobec nich postępowania karnego w sprawie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, postępowania dyscyplinarnego lub postępowania o ubezwłasnowolnienie przy nawiązaniu stosunku pracy oraz regulacji dotyczących wygaśnięcia stosunku pracy. 

Z dniem 1 stycznia 2017 r. 
do centralnego rejestru orzeczeń dyscyplinarnych wobec nauczycieli będą wpisane informacje o nauczycielach prawomocnie ukaranych:

  1. karą dyscyplinarną wydalenia z zawodu nauczycielskiego w okresie od dnia 26 stycznia 1982 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.,
  2. karą dyscyplinarną zwolnienia z pracy z zakazem przyjmowania ukaranego do pracy w zawodzie nauczycielskim w okresie 3 lat od ukarania – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r.

Nawiązywanie stosunku pracy a odpowied

...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy