Dołącz do czytelników
Brak wyników

Kadry i finanse

14 września 2022

NR 122 (Wrzesień 2022)

Zatrudnianie pracowników z zagranicy

0 67

Zasadniczo do zatrudnienia cudzoziemca konieczne jest uzyskanie przez pracodawcę zezwolenia na pracę danej osoby w Polsce. Jednak w przypadku obywateli niektórych państw możliwe jest wykonywanie pracy bez zezwolenia, a jedynie na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi. Dodatkowo do obywateli Ukrainy stosuje się odrębne zasady w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie i wprowadzeniem tak zwanej specustawy.

Zgodnie z art. 23a ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa w administracji samorządowej mogą być zatrudniani obywatele Ukrainy, jeżeli:

POLECAMY

  • przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej legalnie,
  • ich pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest uznawany za legalny na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy.

Do pierwszej grupy należy zaliczyć obywateli Ukrainy, którzy przebywają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami ustawy o cudzoziemcach, czyli najczęściej ci, którzy przebywali na terytorium Polski od dłuższego czasu, z przyczyn niezwiązanych z konfliktem zbrojnym.
Do drugiej grupy zaliczamy obywateli Ukrainy, którzy przybyli do Polski legalnie w wyniku trwającej w ich ojczyźnie wojny i deklarują zamiar pozostania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Obywatele Ukrainy mogą być zatrudniani na stanowiskach pomocniczych i obsługi w:

  • urzędach marszałkowskich oraz wojewódzkich samorządowych jednostkach organizacyjnych,
  • starostwach powiatowych oraz powiatowych jednostkach organizacyjnych,
  • urzędach gmin, jednostkach pomocniczych gmin, gminnych jednostkach budżetowych i samorządowych zakładach budżetowych,
  • biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządowych zakładów budżetowych utworzonych przez te związki,
  • biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek samorządu terytorialnego.

Obywatele Ukrainy objęci przepisami specustawy mogą podejmować pracę na następujących stanowiskach:

  • osób pracujących z dziećmi w placówkach wsparcia dziennego – za zgodą odpowiednio wójta lub starosty,
  • psychologów w placówkach wsparcia dziennego – za zgodą odpowiednio wójta lub starosty,
  • pedagogów w placówkach wsparcia dziennego – za zgodą odpowiednio wójta lub starosty,
  • pomocy nauczyciela – jeśli posiadają znajomość języka polskiego w mowie i piśmie w stopniu umożliwiającym pomoc uczniowi, który nie zna języka polskiego albo zna go na poziomie niewystarczającym do korzystania z nauki.

Warto przy tym podkreślić, że obywatel Ukrainy ubiegający się o zatrudnienie w administracji samorządowej nie musi spełniać wymogu określonego w przepisach, czyli nie musi legitymować się dokumentem potwierdzającym znajomość języka polskiego. Oznacza to tyle, że powinien znać język polski, ale nie musi mieć żadnego dokumentu na potwierdzenie tego faktu. 
Podstawą nawiązania stosunku pracy obywateli Ukrainy na stanowiskach pomocniczych i obsługi będzie w tym przypadku umowa o pracę (na czas określony lub nieokreślony).
Pamiętać należy, że obywatel Ukrainy, który ubiega się o zatrudnienie na stanowisku pomocniczym i obsługi, musi posiadać pełną zdolność do czynności prawnych oraz korzystać z pełni praw publicznych, a także musi posiadać kwalifikacje zawodowe wymagane do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
Wszyscy obywatele Ukrainy, którzy przebywają w Polsce legalnie (bez względu na datę wjazdu do Polski), a którzy nie złożyli wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, mają prawo do pracy bez obowiązku uzyskiwania zezwolenia na pracę. 
W praktyce będą to osoby, które przebywają w Polsce legalnie na podstawie polskiej wizy lub polskiej karty pobytu, na podstawie ważnej wizy lub ważnej karty pobytu wydanej przez inny kraj strefy Schengen lub na podstawie ruchu bezwizowego albo 15-dniowej zgody Komendanta Straży Granicznej na wjazd.
Co warto podkreślić, nie ma znaczenia długość planowanego w Polsce pobytu ani to, czy obywatele Ukrainy przybyli do Polski przed czy po 24 lutego 2022 r., ani czy ich wjazd ma jakikolwiek związek z wojną w Ukrainie.
Aby zatrudnić takiego pracownika, podmiot powierzający wykonywanie pracy obywatelowi Ukrainy (czyli w tym przypadku przedszkole lub szkoła) jest obowiązany w terminie 14 dni od dnia podjęcia pracy przez obywatela Ukrainy powiadomić za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (poprzez stronę praca.gov.pl) powiatowy urząd pracy właściwy ze względu na siedzibę lub miejsce zamieszkania podmiotu o powierzeniu wykonywania pracy temu obywatelowi Ukrainy. 

Ważne!
Niewypełnienie tych warunków oznacza brak możliwości wykonywania pracy bez zezwolenia na pracę. Na uwagę zasługuje fakt, że korzystanie z omawianego prawa do pracy nie jest uzależnione od dopełnienia jakichkolwiek innych formalności, w tym uzyskania numeru PESEL. 

Ważne!
Od 15 lipca 2022 r. zwiększa się zakres informacji, które podmiot zatrudniający obywatela Ukrainy musi podać w powiadomieniu składanym za pośrednictwem systemu teleinformatycznego (portal praca.gov.pl).
Od tego dnia w powiadomieniu, oprócz dotychczasowych informacji, należy dodatkowo podawać:

  • miesięczną lub godzinową stawkę wynagrodzenia,
  • wymiar czasu pracy lub liczbę godzin pracy w tygodniu lub w miesiącu,
  • liczbę wszystkich osób wykonujących pracę na podstawie umowy o pracę i na podstawie umów cywilnoprawnych według stanu na dzień 23 lutego 2022 r. oraz na dzień złożenia powiadomienia.

W związku z tym praca na podstawie powiadomienia musi być powierzana w wymiarze czasu pracy lub liczbie godzin nie mniejszej niż wskazana w powiadomieniu oraz za wynagrodzeniem nie niższym niż ustalone według stawki określonej w powiadomieniu. Wynagrodzenie musi być proporcjonalnie zwiększone w przypadku podwyższenia wymiaru czasu pracy lub liczby godzin pracy.
Zmiana ta została wprowadzona ustawą z dnia 8 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw.

Zatrudnianie cudzoziemców na stanowiskach nauczycielskich

Zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 30 października 1992 r. w sprawie zasad i warunków zatrudniania w szkołach i placówkach publicznych nauczycieli niebędących obywatelami polskimi, w szkołach mogą być zatrudniani nauczyciele niebędący obywatelami polskimi wtedy, gdy taka potrzeba wynika z organizacji nauczania w szkole, przede wszystkim jednak na stanowiskach nauczycieli języków obcych.
Zatrudnienie w szkole nauczyciela niebędącego obywatelem polskim wymaga zgody organu prowadzącego tę szkołę. Organ ten może odstąpić od wymogów kwalifikacyjnych określonych w przepisach o kwalifikacjach nauczycieli – w zakresie wykształcenia i przygotowania pedagogicznego – tylko wtedy, gdy taka potrzeba wynika z organizacji nauczania w szkole.
Oznacza to, że podstawowym dokumentem umożliwiającym zatrudnienie cudzoziemca na stanowisku nauczyciela jest zgoda organu prowadzącego. Stosunek pracy z takimi nauczycielami nawiązuje się na podstawie umowy o pracę, na zasadach określonych w Karcie Nauczyciela. Oznacza to, że osoba taka musi spełniać wymagania stawiane nauczycielom:

  • posiada pełną zdolność do czynności prawnych i korzystania z praw publicznych (oświadczenie),
  • nie toczy się przeciwko niej postępowanie karne w sprawie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub postępowanie dyscyplinarne (oświadczenie),
  • nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub u...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy