Dołącz do czytelników
Brak wyników

Temat numeru

14 maja 2018

NR 77 (Listopad 2017)

Zadania dyrektora szkoły związane z wdrażaniem nowej podstawy programowej

0 50

Zarządzanie szkołą lub placówką jest procesem wyjątkowo złożonym i uzależnionym od wielu nieustannie zmieniających się czynników, których siła oddziaływania na organizację jest również bardzo zróżnicowana. Jednym z takich czynników, który w ostatnim czasie uległ kolejnej zmianie, jest podstawa programowa.

Jednym z obowiązków dyrektora szkoły, wynikającym z zasad sprawowania nadzoru pedagogicznego, jest dbałość o to, aby ta podstawa była systematycznie, metodycznie i merytorycznie realizowana. Wynika to wprost z zapisów art. 55 ust. 2 ustawy Prawo oświatowe, który stanowi, że nadzorowi pedagogicznemu podlega m.in. realizacja podstaw programowych i ramowych planów nauczania.

A skoro tak, to należy przypomnieć podstawowe kwestie związane z zagadnieniem podstawy programowej. Pierwszą z nich jest oczywiście aktualna podstawa prawna. Jej znajomość jest fundamentem wszelkich rozważań w przedmiotowym zakresie. Do podstawowych aktów prawnych związanych z podstawą programową należy zaliczyć:

  • ustawę z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z dnia 9 grudnia 2016 r., poz. 1943 ze zm. z dnia 14 grudnia 2016 r. – Dz. U. z 2017 r., poz. 60),
  • ustawę z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z dnia 11 stycznia 2017 r., poz. 59),
  • rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 sierpnia 2017 r. w sprawie nadzoru pedagogicznego (Dz. U. z dnia 31 sierpnia 2017 r., poz. 1658),
  • rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 lutego 2017 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, w tym dla uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu umiarkowanym lub znacznym, kształcenia ogólnego dla branżowej szkoły I stopnia, kształcenia ogólnego dla szkoły specjalnej przysposabiającej do pracy oraz kształcenia ogólnego dla szkoły policealnej (Dz. U. z dnia 24 lutego 2017 r., poz. 356),
  • rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 marca 2017 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. z dnia 31 marca 2017 r., poz. 703).

Nowa podstawa programowa zakłada – dla każdego etapu edukacyjnego – spiralny układ treści nauczania, w rozumieniu powtarzania i utrwalania materiału na kolejnych, wyższych etapach nauczania, oraz zastąpienie idei integracji przedmiotowej korelacją przedmiotową, począwszy od klasy V szkoły podstawowej (w ramach przedmiotów humanistycznych oraz przedmiotów przyrodniczych i ścisłych).

Istotnym jej elementem jest wzmocnienie edukacji w zakresie języków obcych nowożytnych poprzez: po pierwsze – system nieprzerwanej i systematycznej nauki pierwszego języka obcego przez 12 (13) lat, po drugie – naukę drugiego języka obcego przez 6 (7) lat i po trzecie – możliwość kształcenia dwujęzycznego od klasy VII szkoły podstawowej.

Podstawa programowa uwzględnia w szerszym stopniu znaczenie TIK w nauczaniu każdego przedmiotu, co umożliwia kształcenie umiejętności i kompetencji cyfrowych uczniów. Ponadto wprowadza naukę programowania, począwszy już od edukacji wczesnoszkolnej. Poszerza problematykę edukacji dla bezpieczeństwa, w tym ratownictwa medycznego (klasa VIII). Ustala zakres treści nauczania i liczby godzin zajęć poszczególnych przedmiotów, umożliwiających nauczycielom rozwijanie umiejętności pracy zespołowej uczniów, rozwiązywania problemów i realizację projektów edukacyjnych.

W związku z procesem systematycznego i ewolucyjnego wprowadzania zmian w polskim systemie edukacyjnym wdrażanie podstawy programowej również będzie się odbywać stopniowo. Trzeba zatem pamiętać, że podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej określoną w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie ustawy Prawo oświatowe (nowa podstawa) stosuje się, począwszy od roku szkolnego 2017/2018, w klasach I, IV i VII szkoły podstawowej. Nowa podstawa programowa jest również od roku 2017/2018 wprowadzana w wychowaniu przedszkolnym. Z kolei podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej określoną w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie ustawy o systemie oświaty (dotychczasowa podstawa) stosuje się:

Nowa podstawa programowa zakłada – dla każdego etapu edukacyjnego – spiralny układ treści nauczania, w rozumieniu powtarzania i utrwalania materiału na kolejnych, wyższych etapach nauczania.

w roku szkolnym 2017/2018 w klasach II, III, V i VI szkoły podstawowej, a w roku szkolnym 2018/2019 – w klasach III i VI szkoły podstawowej. Ponadto w roku szkolnym 2017/2018 nowa podstawa jest wprowadzana w I klasie branżowej szkoły I stopnia oraz w I klasie technikum (4-letniego). Natomiast tzw. stara podstawa programowa jest nadal realizowana w II, III klasie szkoły zawodowej oraz w II, III, IV klasie technikum (4-letniego). Jak łatwo zauważyć, wdrażanie podstawy programowej nie jest takim prostym zadaniem. Dlatego – zgodnie z obowiązującymi wymogami prawnymi w tym względzie – w każdej szkole powinien funkcjonować odpowiedni mechanizm monitorowania realizacji podstawy programowej oraz analizowania realizacji opracowanego planu nauczania (praktycznie po każdym roku realizacyjnym, w zasadzie nie rzadziej niż raz w semestrze, a w niektórych przypadkach nawet co miesiąc, co jest uzasadnione zasadą elastycznego planowania i nanoszenia zmian wynikających z refleksji realizacyjnych). Obecnie ten element uzyskał dodatkowe znaczenie, gdyż weszły w życie zupełnie nowe ramowe plany nauczania, wymuszające na dyrektorach szkół, jak i na samych nauczycielach zmianę filozofii myślenia zarówno o planowaniu, jak i o permanentnym monitorowaniu realizacji planu nauczania na każdym etapie, ewaluację wybranych obszarów pracy szkoły czy elementy kontrolingu.

Podstawowe zadania dotyczące realizacji podstawy programowej:

  1. Analiza znajomości podstawy programowej przez nauczycieli, także w etapie wcześniejszym, jak i w etapie późniejszym nauczania.
  2. Analiza wyników prac zespołów przedmiotowych nauczycieli dotyczących nowej podstawy programowej.
  3.  Analiza struktury programu nauczania skonstruowanego na podstawie n...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy