Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Bliżej pokolenia Z

7 czerwca 2019

NR 94 (Czerwiec 2019)

Wirtualny challenge − zagrożenie ukryte w sieci

0 121

Z pozoru mogą wydawać się zabawne, jednak niezbyt mądre, a często stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia. Czym są internetowe wyzwania i co na ich temat powinni wiedzieć dyrektorzy szkół?

Podejmowanie wyzwań stało się wśród młodych ludzi bardzo popularne, a ich inspiracja pochodzi z różnorodnych źródeł. Internetowe wyzwania polegają na umieszczaniu w sieci filmików, zdjęć, których bohaterowie wykonują bardzo dziwne zadania. Dla osoby podejmującej takie wyzwanie ważne jest, aby jej dokonania obejrzało szerokie grono odbiorców. Wśród internetowych wyzwań znajdują się: selfie na najwyższej budowli w danej okolicy, zakładanie na głowę prezerwatywy wypełnionej wodą, udawanie mrożonego kurczaka i inne równie absurdalne zadania. Młodzież od zawsze lubiła wyzwania i nie byłoby w tym nic złego, gdyby były to konstruktywne działania. Jednak większość wyzwań – zarówno w przeszłości, jak i teraz – jest próbą sprawdzenia się w niebezpiecznych, a nawet zagrażających zdrowiu i życiu czynnościach. Uczniowie chętnie uczestniczą w challengach, ponieważ jest to forma rywalizacji, która pozwala zaimponować kolegom i zyskać popularność. Ponadto prawidłowo wykonane wyzwanie sprawia, że uczeń ma większe poczucie własnej wartości, rozwija autonomię oraz dostarcza pewnego dreszczyku emocji. W dzisiejszych czasach wyzwania mają większą siłę zasięgu, ponieważ podejmowane są za pośrednictwem internetu i kierowane do szerszego grona odbiorców. 

Przykłady viralowych wyzwań

Najbardziej niebezpieczne, a zarazem najpopularniejsze współcześnie występujące wyzwania:

  • Momo challenge – Jest pewnego rodzaju grą, której głównym bohaterem jest odstraszająca swoim wyglądem lalka; ma ona wielkie wyłupiaste oczy i tułów ptaka. Przerażający jest fakt, że Momo umieszczana jest w filmach na YouTube, a nawet na YouTube Kids. Rodzice myślą, że ich dziecko ogląda bajkę, a tak naprawdę w trakcie jej emisji na ekranie pojawia się przerażająca postać, która nakłania dzieci do wykonywania niebezpiecznych zadań, bez mówienia o tym rodzicom. Ponadto Momo może pojawić się w różnych innych aplikacjach, np. WhatsApp, za pośrednictwem których zmusza do realizacji zadań, a w razie odmowy zaczyna grozić i szantażować. 
  • Pass out challenge – Wyzwanie polega na tym, że uczestnicy przykucają i zaczynają szybko, płytko oddychać. Następnie dynamicznie wstają i wkładając kciuk do ust, wstrzymują oddech. Takie działanie powoduje, że do mózgu nie jest transportowany tlen, co skutkuje utratą przytomności. 
  • Skin stitching lub skin swing – Uczestnicy wyzwania wyszywają na swojej skórze różnorodne wzory, które powinny pozostać na ciele jak najdłużej. Czynią to tradycyjnie igłą i nitką.
  • Ogniowa wróżka – To jedna z najgorszych form wyzwań, podobnie jak Momo challenge, ponieważ skierowana do najmłodszych. W sieci krąży taka instrukcja1: „O północy, kiedy wszyscy będą już spali, wstań z łóżka, przejdź po swoim pokoju trzy razy, a następnie wypowiedz magiczne słowa: Czarodziejki Alfea, małe słodkie wróżki, dajcie mi siłę, proszę! Potem po cichu idź do kuchni – tak, żeby nikt cię nie zauważył. W przeciwnym razie magia słów zniknie. Odkręć wszystkie cztery palniki na kuchence gazowej. Następnie idź spać. Magia gazu od razu do ciebie przyjdzie. Będziesz nim oddychać przez całą noc. O poranku, kiedy się obudzisz, wypowiedz słowa: Dziękuję Wam czarodziejki Alfea. Stałam się wróżką. Od tej pory będziesz prawdziwą wróżką ognia”.
  • Niebieski wieloryb – Kilkanaście miesięcy temu to wyzwanie cieszyło się wśród nastolatków dużą popularnością. Doprowadziło ono do śmierci setki osób. Wyzwanie polega na wykonywaniu przez 50 dni konkretnie ustalonych zadań o określonym stopniu trudności. Początkowo są to proste aktywności, natomiast z czasem uczestnik ma za zadanie pocięcie skóry żyletką, unikanie snu, oglądanie horrorów. Wygrać wyzwanie może osoba, która popełni samobójstwo w określony sposób. 
  • Tide Pod Challenge – Wyzwanie polega na zjedzeniu kapsułek do prania. 
  • Bird Box Challenge – Wyzwanie to jest bardzo niebezpieczne, ponieważ polega na wykonywaniu różnych czynności z zawiązanymi oczami, co wiąże się w większości przypadków z narażeniem zdrowia i życia. 

Przeciwdziałanie szkodliwym skutkom internetowych wyzwań

Internetowe challenge'e stanowią poważny problem i mimo że w większości przypadków podejmowane są w czasie wolnym poza szkołą, to nie ulega wątpliwości, że pedagodzy powinni włączyć się w działania eliminujące tego typu zachowania. W jaki sposób można to uczynić?

Po pierwsze – edukacja
Nauczyciele są grupą zawodową, której poziom wiedzy na temat zjawisk społecznych powinien znacznie przewyższać normę, natomiast zadaniem dyrektora jest motywowanie ich do rozwoju, szczególnie w zakresie pojawiających się niebezpieczeństw w sieci, które mogą zagrozić zdrowiu i życiu młodych ludzi.

Po drugie – wspieranie rodziców
Szkoła jest miejscem, które powinno wzmacniać wychowawcze kompetencje rodziny, zatem naszym obowiązkiem jest informowanie rodziców o wszelkich zagrożeniach. Warto zorganizować spotkanie z rodzicami i szczegółowo omówić rodzaje challengeów, podać ich nazwy i podejmowane czynności, tak aby rodzice mogli obserwować dzieci i reagować w razie konieczności. 

Po trzecie – profilaktyka
Realizując działania, których odbiorcami są uczniowie, powinniśmy ważyć każde słowo, zbyt wiele informacji może zaintrygować niektórych uczniów i zachęcić do poszukiwań oraz udziału w wyzwaniach. Jeśli więc uczniowie w twojej szkole nie zetknęli się bezpośrednio z tym zagrożeniem, staraj się używać bardziej ogólnych określeń, poinformuj o możliwości wystąpienia tego typu niebezpieczeństw i nie podawaj szczegółów. 

Po czwarte – interwencja
Warto zastanowić się nad tym, jakie działania podjąć na wypadek realnego zagrożenia. Można skorzystać z gotowej procedury opracowanej przez I. Lizut i A. Wrońską2.
 

Krok 1
Działania wobec zdarzenia: 

  • pozyskanie informacji. Informacja o tym, że uczeń (bądź grupa uczniów) angażuje się w ryzykowne internetowe wyzwania, może pochodzić z różnych źródeł: obserwacji wychowawcy klasy, nauczycieli, pedagoga szkolnego, informacji od rówieśników, publikacji na portalach społecznościowych,
  • ustalenie okoliczności zdarzenia, analiza zdarzenia. Należy ustalić, w jakiego rodzaju wyzwania czy niebezpieczne gry angażują się uczniowie, czy niosą one za sobą ryzyko utraty zdrowia lub życia, czy używane są substancje psychoaktywne: alkohol, narkotyki, leki, czy uczniowie nakłaniani są do podejmowania niebezpiecznych zachowań przez osoby trzecie (np. poznane w internecie). Jeśli opisane niebezpieczne zachowania (w szczególności z wykorzystaniem substancji psychoaktywnych lub niebezpiecznych narzędzi) mają miejsce na terenie szkoły, należy dokonać oceny stanu zdrowia ucznia/uczniów zaangażowanych w te zachowania. 

Krok 2
Działania wobec uczestników zdarzenia: 

  • w przypadku zdarzeń mających miejsce na terenie szkoły lub w jej pobliżu i obarczonych wysokim ryzykiem zagrożenia zdrowia lub życia (np. zabawa w duszenie) konieczne jest przerwanie zachowania, ocena stanu ucznia (bądź uczniów) oraz wezwanie pomocy medycznej (pogotowia ratunkowego) w razie wystąpienia zagrożenia zdrowia lub życia ucznia. Należy wezwać do szkoły rodziców ucznia i zobowiązać ich do odebrania dziecka ze szkoły, w dalszej kolejności należy przeprowadzić romowę z uczniem oraz jego rodzicami – przekazujemy informację o zachowaniu dziecka, konsekwencjach związanych z angażowaniem się...

Artykuł jest dostępny dla zalogowanych użytkowników.

Jak uzyskać dostęp? Wystarczy, że założysz konto lub zalogujesz się.
Czeka na Ciebie pakiet inspirujących materiałow pokazowych.
Załóż konto Zaloguj się

Przypisy