Trening umiejętności społecznych (TUS) w praktyce dyrektora

Zarządzanie

Zalecenie „trening umiejętności społecznych” w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego wygląda niewinnie. Jedna linijka, jedna rubryka w IPET. Dopiero potem zaczynają się pytania: „Kto ma to prowadzić?”, „W jakim czasie?”, „Z kim?”, „Za co zapłacić?” i (to pytanie wraca przy każdej kontroli) „Skąd wiadomo, że to w ogóle działa?”.

TUS w wielu placówkach bywa traktowany jak zajęcia „na dokładkę” – ktoś ma wolną godzinę, ktoś lubi pracować z dziećmi, ktoś kupił pakiet kart z emocjami. Efekt bywa przyjemny, ale trudny do obronienia, gdy rodzic zapyta, czego jego dziecko nauczyło się w ciągu półrocza. Dyrektor odpowiada za realizację zaleceń z orzeczeń, więc to on, a nie pojedynczy terapeuta, ponosi ryzyko, jeśli zalecenie jest realizowane pozornie.
Warto uporządkować ten temat od strony zarządczej – jak zorganizować TUS, żeby był zgodny z prawem, mieścił się w budżecie, miał sensowną dokumentację i przede wszystkim dawał mierzalną zmianę w codziennym funkcjonowaniu uczniów.

TUS – czym jest, a czym nie jest

TUS to systematyczne, planowe uczenie konkretnych zachowań społecznych: rozpoczynania i podtrzymywania rozmowy, rozumienia sygnałów niewerbalnych, proszenia o pomoc, radzenia sobie z odmową, współpracy w grupie, regulowania złości, rozwiązywania konfliktów. Kluczowe jest słowo „konkretnych”. Zajęcia, na których uczniowie „porozmawiają o uczuciach”, to jeszcze nie trening. Trening zakłada modelowanie zachowania, ćwiczenie w bezpiecznych warunkach, informację zwrotną i przeniesienie umiejętności do realnych sytuacji.
Treningiem umiejętności społecznych nie jest też:

  • lekcją wychowawczą w mniejszym gronie,
  • karą ani formą „izolacji” uczniów sprawiających trudności,
  • zajęciami rozrywkowymi, po których uczeń „coś tam pamięta z gier”,
  • zamiennikiem terapii psychologicznej czy psychoterapii, choć może ją uzupełniać.

Dla dyrektora ważne jest rozróżnienie, czy realizujemy zalecenie z orzeczenia (wtedy mamy obowiązek zapewnić formę, która faktycznie odpowiada temu zaleceniu), czy organizujemy zajęcia rozwijające kompetencje emocjonalno-społeczne w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów bez orzeczenia. Podstawa organizacyjna i dokumentacyjna jest w obu przypadkach nieco inna, więc na starcie warto to rozdzielić, nawet jeśli w praktyce na jednej sali spotkają się uczniowie z obu grup.

Organizacja – pięć decyzji, które zapadają, zanim ruszą zajęcia

[1] Prowadzący – kwalifikacje to nie formalność
Najczęstszy błąd: przydzielenie TUS osobie, która ma ochotę, ale nie ma przygotowania. Prowadzący powinien mieć kwalifikacje do prowadzenia zajęć o charakterze terapeu...

Ta część serwisu dostępna jest
tylko dla prenumeratorów.

Zaloguj się, aby uzyskać dostęp do materiałów.

Nie masz jeszcze dostępu?

Wybierz prenumeratę i zyskaj dostęp do pełnej
zawartości serwisu.

Przypisy