Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pedagogiczny niezbędnik dyrektora

4 kwietnia 2022

NR 119 (Marzec 2022)

Procedura organizacji i udzielania pomocy psychologiczno- -pedagogicznej

0 545

W prawie oświatowym nie ma przepisu, który zobowiązywałby szkoły do tworzenia, a tym bardziej uchwalania procedury organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej. 

POLECAMY

Działania związane z tym obszarem zadań statutowych placówki regulują:

  • ustawa Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 i 1378, i z 2021 r., poz. 4)
  • rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1280). 

Mimo to w prawie każdej szkole funkcjonuje przedmiotowa procedura. W większości przypadków jest to dokument dość obszerny, będący najczęściej kopią rozporządzenia i mający niewiele wspólnego z prawdziwą procedurą. 

Czym jest procedura?

Najprościej mówiąc, procedura to przyjęty sposób postępowania, ciąg czynności/kroków w jakiejś sprawie, który jest znany adresatom i systematycznie przez nich przestrzegany. 

Ważne

  • Procedury szkolne są przykładem prawa wewnątrzszkolnego, które nie może być sprzeczne z prawem zewnętrznym. 
  • Procedury zawierają zapisane sposoby postępowania w określonych sytuacjach, ułatwiają podejmowanie decyzji – dzięki nim wiadomo, jak należy postąpić w danej sytuacji. 
  • Procedury uszczegółowiają zapisy rozporządzeń i ustaw – przekłada się w nich język prawny na język prosty i zrozumiały dla społeczności szkolnej. 

W przypadku organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w szkole procedura to nic innego, jak ustandaryzowanie działań, bez których nie da się ocenić, czy wszystko w tym obszarze przebiega prawidłowo. Dlatego właśnie taka procedura powinna być przystępna, odznaczać się prostą formą i czytelną strukturą. Napisana w punktach, bez rozbijania na paragrafy, krótka i zwięzła, sformułowana w sposób jasny i precyzyjny, charakteryzująca się językiem i stylem zapisów zrozumiałym dla nauczycieli i specjalistów oraz łatwym do zapamiętania – przełoży się na konkretne działania w placówce. 
Jeśli więc szkoła decyduje się na przygotowanie procedury udzielania uczniom pomocy psychologiczno-pedagogicznej, to w pierwszej kolejności – zamiast powielać cudze wzory, nie zawsze odpowiedniej jakości – powinna zadbać o jej właściwe opracowanie. Poniższe wskazówki podpowiadają, na co trzeba zwrócić szczególną uwagę. 

[1] KROK: odpowiedni zapis w statucie szkoły. 
Art. 98 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo oświatowe wskazuje, że: „cele i zadania szkoły wynikające z przepisów prawa, w tym w zakresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, organizowania opieki nad dziećmi niepełnosprawnymi, umożliwiania dzieciom podtrzymywania poczucia tożsamości narodowej, etnicznej, językowej i religijnej, z uwzględnieniem zasad bezpieczeństwa oraz zasad promocji i ochrony zdrowia, powinny być określone w statucie szkoły”. Skoro jednak szkoła chce dysponować oddzielną procedurą udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej, to właśnie w statucie powinien znaleźć się zapis upoważniający radę pedagogiczną do jej opracowania.
 
[2] KROK: określenie zawartości merytorycznej procedury. 
Każda prawidłowo opracowana procedura musi określać: 

  • co to za procedura i jaki cel ma spełnić; 
  • w jakich sytuacjach będzie stosowana; 
  • komu ma służyć i kto ma jej przestrzegać; 
  • kto i za co odpowiada;
  • jak ma przebiegać ciąg postępowania w tej sprawie. 

[3] KROK: korzystanie z zapisów obowiązującego prawa. 
Chodzi o to, aby nie przepisywać do procedury tego, co zostało uregulowane w ustawie Prawo oświatowe oraz w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. Choć trzeba wnikliwie zapoznać się ze wszystkimi zapisami oraz umieć z nich uważnie i rozważnie „wyłuskać” to wszystko, co jest istotne do opracowania przedmiotowej procedury, należy przy tym unikać następujących nieprawidłowości: 

  • przytaczanie w procedurze katalogu przyczyn, z których może wynikać w szczególności potrzeba objęcia ucznia pomocą psychologiczno-pedagogiczną (§ 2 ust. 1 pkt 1–12). Po pierwsze, katalog ten nie jest zamknięty, a po drugie, jego cytowanie nie ma sensu. Na mocy art. 1 ust. 5 ustawy Prawo oświatowe system oświaty w Polsce zapewnia bowiem każdemu uczniowi m.in. „dostosowanie treści, metod i organizacji nauczania do jego możliwości psychofizycznych, a także możliwość korzystania z pomocy psychologiczno-pedagogicznej i specjalnych form pracy dydaktycznej, która ma charakter powszechny, a korzystanie z niej jest dobrowolne i nieodpłatne”;
  • formułowanie oddzielnego trybu udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla ucznia posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W przypadku takiego ucznia pomoc organizuje się i udziela się jej na takich samych zasadach, jak wobec każdego innego ucznia, bez względu na to, czy ma on opinię, czy orzeczenie, czy też został objęty takim wsparciem ze wskazań nauczyciela, rodzica lub innej osoby wymienionej we wskazanym rozporządzeniu. Jedyna różnica jest związana z planowaniem i koordynowaniem tejże pomocy (obligatoryjnie) przez ZESPÓŁ nauczycieli i specjalistów pracujących z uczniem (§ 21), a nie dyrektora placówki czy wyznaczonego przez niego koordynatora ds. pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Warto też pamiętać, że indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny (IPET) opracowywany dla tego ucznia nie jest sposobem udzielania mu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, lecz dokumentem, na którego podstawie realizuje się wymóg zorganizowania dla niego i wdrożenia kształcenia specjalnego. Udzielanie uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest tylko jednym z elementów tego kształcenia;
  • przepisywanie § 24, 25, 26 i 27, czyli wszystkich zadań szkolnych specjalistów – pedagoga/psychologa, logopedy, terapeuty pedagogicznego i doradcy zawodowego. Wystarczy zapisać, że jako specjaliści osoby te udzielają przede wszystkim pomocy psychologiczno-pedagogicznej w formach odpowiednich do rozpoznanych potrzeb, prowadzą badania diagnostyczne, oddziaływania profilaktyczne oraz wspierają rodziców i nauczycieli. Warto też pamiętać, że jeśli szkoła nie zatrudnia któregoś z tych specjalistów, to bezprzedmiotowe jest wymienianie go w procedurze. Wystarczy z chwilą zatrudnienia takiego specjalisty dokonać stosownych modyfikacji.

Dyrektorze, masz wątpliwości – pytaj!

Nowo zatrudniony pedagog szkolny twierdzi, że w naszej procedurze udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej pewne zapisy są niezgodne z obowiązującym prawem. Czy ma rację odnośnie do takich sformułowań:

  • „Uczeń, któremu zaproponowane zostały dodatkowe zajęcia stanowiące formę udzielanej mu pomocy psychologiczno-pedagogicznej ma obowiązek w nich uczestniczyć pod rygorem cofnięcia dostosowania wymagań”.
  • „Jeżeli pomimo aktualnej opinii z poradni psychologiczno-pedagogicznej o dostosowaniu wymagań programowych uczeń nie wykazał żadnej inicjatywy, nie uczęszczał na zaproponowane zajęcia i nie pracował w domu, to nauczyciel ma prawo nie respektować zaleceń poradni i traktować ucznia według ogólnych zasad”.
  • „Jeżeli uczniowi z dostosowaniem wymagań edukacyjnych nie została zaproponowana terapia pedagogiczna z powodu braku środków, uczeń ma obowiązek pracować dodatkowo w domu. Nauczyciel w porozumieniu z rodzicami zadaje dodatkowe ćwiczenia wspomagające. Uczeń ma obowiązek prowadzić w domu teczkę z opracowanymi ćwiczeniami i na koniec roku jest zobowiązany przedstawić ją nauczycie...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy