Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pedagogiczny niezbędnik dyrektora

8 listopada 2021

NR 115 (Listopad 2021)

Dyrektor organizatorem pomocy psychologiczno--pedagogicznej

0 47

W lipcu br. ukazał się pokontrolny raport NIK dotyczący organizacji pracy nauczycieli w szkołach publicznych. W tym obszernym dokumencie poświecono nieco uwagi warunkom i organizacji zajęć pozalekcyjnych, w tym wynikających z obowiązku udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej (dalej: pomocy p-p – przyp. red.) w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 26 marca 2021 r. Odnosząc się do tego obszaru statutowej działalności szkoły, zwrócono uwagę przede wszystkim na:

POLECAMY

  • nierealizowanie przez szkoły zajęć wynikających z pomocy p-p,
  • nieobejmowanie wszystkich uczniów taką formą wsparcia, jaka była wskazaniem wynikającym z opinii lub orzeczeń wydanych przez poradnie psychologiczno-pedagogiczne, 
  • nieprawidłowości dotyczące liczebności uczniów w grupach na zajęciach organizowanych w ramach pomocy p-p,
  • nieprowadzenie przez nauczycieli ewidencji tych zajęć, a wśród powtarzających się błędów wymieniono: brak potwierdzania podpisem (przez nauczycieli) przeprowadzenia zajęć, a także nieodnotowywanie tematów zajęć w dziennikach innych zajęć oraz nieumieszczanie w dziennikach zajęć z zakresu pomocy p-p wniosków do dalszej pracy z uczniem,
  • ocen postępów, a także programów pracy z uczniem albo grupą uczniów, 
  • nieumieszczanie godzin zajęć pomocy p-p w arkuszu organizacji pracy szkoły lub planowanie zbyt małej liczby godzin w stosunku do rozpoznanych potrzeb, co skutkowało prowadzeniem zajęć w zbyt licznych grupach.

Lektura tego raportu wskazuje na to, że te proste z prawnego punktu widzenia działania – zmierzające do trafnego rozpoznania potrzeb ucznia, rodzica i nauczyciela, a w dalszej kolejności ustalenie dla nich odpowiednich form udzielanej pomocy p-p oraz efektywna ich realizacja – nadal stwarzają sporo problemów. Przyczyn jest zapewne wiele, a część z nich dotyczy: 

  • nieznajomości wymogów prawnych lub świadomego ich lekceważenia, tak przez dyrektorów, jak i przez organy prowadzące szkołę, na zasadzie: „a może się jakoś uda”,
  • traktowania pomocy p-p jako obszaru, który „zjada” lwią część samorządowego budżetu oświatowego, a nie przynosi spektakularnych efektów, którymi można się pochwalić, i nie wpływa na
  • miejsce szkoły w rankingach,
  • szukania przez samorządy oszczędności finansowych. 

Potwierdzają to kontrole nie tylko NIK, lecz także te prowadzone przez kuratorów oświaty. 

Dyrektorze, to twoja działka!

Regulacje prawne dotyczące realizowania pomocy p-p znajdują się w wielu ustawach i rozporządzeniach, nie tylko oświatowych. Ich znajomość, a przynajmniej świadomość istnienia oraz umiejętność odszukania w razie potrzeby, to podstawa wywiązania się z dyrektorskiego obowiązku, jakim jest organizacja pomocy p-p w zgodzie z aktualnymi przepisami prawa. Katalog tychże obowiązków, a jest ich niemało, trzeba umieć „wyczytać” z paragrafów porozrzucanych przede wszystkim w takich rozporządzeniach, jak:

Rozporządzenie MEN z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie zasad organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1280), wskazujące, że dyrektor:

  • § 4 ust. 1: „Organizuje pomoc psychologiczno-pedagogiczną dla uczniów/wychowanków (na podstawie rozpoznania, opinii lub orzeczenia” lub § 5: „z inicjatywy osób uprawnionych do jego składania), także dla rodziców tych uczniów/wychowanków i dla nauczycieli zgodnie z rozpoznanymi potrzebami”;
  • § 4 ust. 3–4: „Współpracuje i uzgadnia warunki współpracy: z rodzicami uczniów, poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, placówkami doskonalenia nauczycieli, innymi przedszkolami/szkołami/placówkami, organizacjami pozarządowymi, innymi instytucjami i podmiotami działającymi na rzecz rodziny oraz dzieci i młodzieży”;
  • § 6 ust. 5–6: „Organizuje wspomaganie nauczycieli, wychowawców i specjalistów w zakresie realizacji powierzonych zadań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, planuje i realizuje działania mające na celu poprawę jakości, zwiększenie efektywności udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej, pomoc w zakresie rozwiązywania problemów wychowawczych i dydaktycznych oraz rozwijania umiejętności wychowawczych nauczycieli w formie: porad, konsultacji, warsztatów i szkoleń”;
  • § 12 ust. 8: „Ustala, na wniosek rodziców ucznia lub pełnoletniego ucznia, tygodniowy wymiar godzin zajęć wychowania przedszkolnego lub zajęć edukacyjnych realizowanych indywidualnie z uczniem objętym pomocą w formie zindywidualizowanej ścieżki (na podstawie opinii publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej), uwzględniając konieczność realizacji przez ucznia podstawy programowej wychowania przedszkolnego, podstawy programowej kształcenia ogólnego lub podstawy programowej kształcenia w zawodach”;
  • § 17 ust. 1: „Zatrudnia specjalistów, analizuje kwalifikacje i kompetencje zatrudnionych nauczycieli i przydziela im odpowiednie (zgodnie z posiadanymi kwalifikacjami) zajęcia i zadania, biorąc pod uwagę rozpoznane potrzeby uczniów w zakresie objęcia ich poszczególnymi formami pomocy psychologiczno-pedagogicznej”; 
  • § 20 ust. 5–6: „Ustala formy, w jakich udzielana będzie pomoc psychologiczno-pedagogiczna, okres oraz wymiar godzin (adekwatny do potrzeb uczniów), w którym poszczególne formy będą realizowane. Przy ustalaniu wymiaru poszczególnych form udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej bierze pod uwagę ogólną liczbę godzin zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz innych zajęć wspomagających proces kształcenia określoną w arkuszu organizacji”;
  • § 20 ust. 11: „Występuje do publicznej poradni psychologiczno-pedagogicznej z wnioskiem o przeprowadzenie pogłębionej diagnozy specjalistycznej problemu ucznia w celu wskazania sposobu rozwiązania tego problemu. Czyni to za zgodą rodziców ucznia/wychowanka lub pełnoletniego ucznia/wychowanka oraz w przypadku gdy udzielana uczniowi/wychowankowi pomoc psychologiczno-pedagogiczna nie przynosi efektów i nie następuje poprawa jego funkcjonowania”;
  • § 20 ust. 13: „Wyznacza osobę, której zadaniem będzie planowanie i koordynowanie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej – tylko w przypadku gdy będzie to inna osoba niż wychowawca klasy (w szkole), niż dyrektor przedszkola (w przedszkolu), niż dyrektor placówki (w placówce, w której nie funkcjonuje szkoła)”;
  • § 23 ust. 1–2: „Informuje rodziców ucznia/wychowanka albo pełnoletniego ucznia/wychowanka o ustalonych dla ucznia/wychowanka formach i okresie udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz wymiarze godzin, w którym poszczególne formy pomocy będą realizowane (niezwłocznie i na piśmie w sposób ustalony w danym przedszkolu, szkole, placówce)”;
  • § 20, § 22, § 24–27: „Nadzoruje jakość i efektywność udzielanej pomocy psychologiczno-pedagogicznej, np. w zakresie zadań wykonywanych przez: nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych, specjalistów, w tym m.in.: wykorzystania przez nich na prowadzonych zajęciach aktywizujących metod pracy, przestrzegania ustalonego dla ucznia łącznego tygodniowego czasu zajęć, prowadzenia obowiązującej dokumentacji, dokonywania oceny efektywności udzielanej pomocy, formułowania wniosków dotyczących dalszych działań mających na celu poprawę funkcjonowania ucznia”;
  • § 28: „Występuje z wnioskiem o wsparcie merytoryczne dla nauczycieli, wychowawców grup wychowawczych i specjalistów udzielających pomocy psychologiczno-pedagogicznej do poradni psychologiczno-pedagogicznej oraz placówki doskonalenia nauczycieli”

Rozporządzenie MEN z 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2019 r., poz. 502), wskazujące, że dyrektor: 

  • § 17 ust. 4 pkt 4: „Planuje w arkuszu organizacji pracy godziny przeznaczone na realizację zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej”.

Rozporządzenie MEN z 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz. U. 2019 r., poz. 639), wskazujące, że dyrektor:

  • § 4 ust. 1 pkt 5: „Ustala dla poszczególnych klas tygodniowy rozkład zajęć z uwzględnieniem zajęć z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej”.

WAŻNE
Osobą odpowiedzialną za organizację i udzielanie pomocy psychologiczno-pedagogicznej jest
...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy