Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem , Otwarty dostęp

18 marca 2021

NR 110 (Marzec 2021)

Nowości w ustawie Prawo zamówień publicznych – o czym trzeba pamiętać?

144

Zmiany, jakie nakłada na zamawiających nowa ustawa Prawo zamówień publicznych, to temat trudny, ale bieżąca analiza nowości w przepisach na pewno ułatwi pracę każdemu dyrektorowi. W artykule przedstawiam kluczowe zmiany, które mają szczególne znaczenie dla dyrektorów placówek oświatowych zobowiązanych do przeprowadzania postępowań o udzielenie zamówień publicznych.

Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych weszła w życie 1 stycznia 2021 r. na mocy art. 109 ustawy z dnia 11 września 2019 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo zamówień publicznych.
Jak podawał Urząd Zamówień Publicznych, najważniejsze zmiany to m.in.:

POLECAMY

  • rozwiązania kładące nacisk na lepsze przygotowanie zamówienia,
  • wprowadzenie uproszczeń proceduralnych, w szczególności w odniesieniu do zamówień o wartości poniżej progów unijnych,
  • zwiększenie konkurencyjności i dostępu do rynku zamówień,
  • zrównoważenie pozycji zamawiających i wykonawców,
  • większa transparentność postępowań, 
  • zaproponowanie mechanizmu pozasądowego rozwiązywania sporów,
  • zmiany dotyczące umów o zamówienia publiczne, w tym regulacja kwestii waloryzacji kontraktów.

Kim jest zamawiający publiczny?

Artykuł 4 pkt 1–3 ustawy Prawo zamówień publicznych stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do zamawiających publicznych, którymi w jej rozumieniu są:

  • jednostki sektora finansów publicznych – zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych są to jednostki sektora finansów publicznych oraz inne podmioty w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami, 
  • państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, 
  • inne osoby prawne utworzone w szczególnym celu zaspokajania potrzeb o charakterze powszechnym. 

WAŻNE 
Publiczne jednostki systemu oświaty (przedszkola, szkoły, zespoły szkół, placówki) są bez wątpienia jednostkami sektora finansów publicznych. Z uwagi na powyższe, zobowiązane są do stosowania ustawy Prawo zamówień publicznych. 

Zakres stosowania ustawy 

Artykuł 2 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do udzielania zamówień klasycznych oraz organizowania konkursów, których wartość jest równa lub przekracza kwotę 130 tys. zł. Przepis ten ma kluczowe znaczenie dla jednostek oświatowych z uwagi na to, że dotyczy zamawiających publicznych. W stosunku do „starej” ustawy Prawo zamówień publicznych podwyższeniu uległ próg kwotowy, od którego zamawiający publiczny jest zobowiązany stosować ustawę Prawo zamówień publicznych. W poprzednim stanie prawnym było to 30 tys. euro, a obecnie próg wynosi 130 tys. zł.

Plan postępowań o udzielenie zamówień 

Stosownie do art. 23 ustawy Prawo zamówień publicznych zamawiający publiczni mają szereg obowiązków: 

  • zamawiający publiczni nie później niż w terminie do 30 dni od daty przyjęcia budżetu lub planu finansowego sporządzają plan postępowań o udzielenie zamówień;
  • zobowiązani są do zamieszczenia planu w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz na swojej stronie internetowej;
  • zamawiający zapewnia aktualność planu postępowań o udzielenie zamówień. Aktualizację planu zamieszcza się w Biuletynie Zamówień Publicznych oraz na stronie internetowej zamawiającego.

Plan postępowań o udzielenie zamówień jest sporządzany według wzoru określonego w drodze rozporządzenia.
Artykuł 23 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych stanowi, że plan postępowań o udzielenie zamówień zawiera w szczególności informacje dotyczące:

  • przedmiotu zamówienia, 
  • rodzaju zamówienia według podziału na zamówienia na roboty budowlane, dostawy lub usługi, 
  • przewidywanego trybu albo procedury udzielenia zamówienia, 
  • orientacyjnej wartości zamówienia, 
  • przewidywanego terminu wszczęcia postępowania o udzielenie zamówienia.

Zakres planu, co do zasady, jest niemal identyczny z tym, jaki był sporządzany na postawie art. 13a poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Nie było natomiast obowiązującego wzoru tego planu, który w obecnym stanie prawnym określony jest w rozporządzeniu MRPiT z dnia 18 grudnia 2020 r. w sprawie wzoru planu postępowań o udzielenie zamówień.

WAŻNE 
Wskazane w art. 23 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych elementy planu zamówień publicznych mają charakter obligatoryjny. Trzeba pamiętać o tym, że nie jest to katalog zamknięty. Poszczególne elementy planu mogą być przez zamawiającego rozszerzone, zgodnie z jego potrzebami. 

Obowiązek zachowania formy elektronicznej pod rygorem nieważności 

Artykuł 63 ustawy Prawo zamówień publicznych przewiduje dla zamówień klasycznych i sektorowych obowiązek komunikowania się w postępowaniu o udzielenie zamówienia przy użyciu środków komunikacji elektronicznej pod rygorem nieważności. Dotyczy to: 

  • w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości rniższej lub przekraczającej progi unijne – wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie oraz oświadczeń o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, w zakresie wskazanym przez zamawiającego, 
  • w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub konkursie o wartości mniejszej niż progi unijne – wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o udzielenie zamówienia lub w konkursie, oświadczeń o niepodleganiu wykluczeniu, spełnianiu warunków udziału w postępowaniu lub kryteriów selekcji, w zakresie wskazanym przez zamawiającego. 

Wyjątki od zasady wskazanej powyżej zostały enumeratywnie wyliczone w art. 65 ust. 1 ustawy Prawo zamówień publicznych. Zgodnie z tym przepisem, zamawiający może odstąpić od wymagania użycia środków komunikacji elektronicznej, jeżeli:

  • z uwagi na wyspecjalizowany charakter zamówienia użycie środków komunikacji elektronicznej wymagałoby narzędzi, urządzeń lub formatów plików, które nie są ogólnie dostępne lub nie są obsługiwane za pomocą ogólnie dostępnych aplikacji, 
  • aplikacje do obsługi formatów plików, które nadają się do przygotowania ofert lub prac konkursowych, korzystają z formatów plików, których nie można obsługiwać za pomocą żadnych innych aplikacji otwartoźródłowych lub ogólnie dostępnych lub są one objęte licencją i nie mogą zostać udostępnione do pobierania lub zdalnego wykorzystania przez zamawiającego, 
  • użycie środków komunikacji elektronicznej wymagałoby pozyskania przez zamawiającego specjalistycznego sprzętu biurowego, 
  • zamawiający wymaga przedstawienia modelu 
  • fizycznego, modelu w skali lub próbki, których nie można przekazać przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, 
  • jest to niezbędne z powodu naruszenia bezpieczeństwa środków komunikacji elektronicznej, 
  • jest to niezbędne z uwagi na potrzebę ochrony informacji szczególnie wrażliwych, której nie można zagwarantować w sposób dostateczny przy użyciu środków komunikacji elektronicznej lub innych narzędzi, lub urządzeń, które są ogólnie dostępne dla wykonawców lub które mogłyby być udostępnione przez zamawiającego.

Postępowanie o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości niższej niż progi unijne

Jednym z kluczowych rozwiązań nowych przepisów ustawy Prawo zamówień publicznych jest wprowadzenie procedury uproszczonej poniżej tzw. progów unijnych. Zasady obowiązujące w tej procedurze zawarte są w dziale III omawianej ustawy. I tak, tryb podstawowy oferuje możliwość zastosowania trzech wariantów:

  • wariant I – tryb podstawowy bez negocjacji; w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy, a następnie zamawiający wybiera najkorzystniejszą ofertę bez przeprowadzenia negocjacji; 
  • wariant II – tryb podstawowy z możliwością negocjacji; w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy, a następnie zamawiający może negocjować treść ofert w celu ich ulepszenia, o ile przewidział taką możliwość;
  • wariant III – tryb podstawowy z negocjacjami; w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu oferty mogą składać wszyscy zainteresowani wykonawcy, a następnie zamawiający negocjuje treść złożonych ofert w celu ich ulepszenia.

WAŻNE 
Zamawiający w trakcie negocjacji zobowiązany jest zapewnić równe traktowanie wszystkich wykonawców i równy dostęp do informacji. Z uwagi na to w trybie podstawowym przewidziano regulacje prawne nakazujące zapewnienie przez zamawiającego tej równości. Bardzo istotnym elementem negocjacji jest też ich poufny charakter. 
Jeżeli chodzi o same negocjacje, to zgodnie z art. 288 ustawy Prawo zamówień publicznych, zamawiający ma możliwość ograniczenia liczby wykonawców, których zaprosi do negocjacji, na podstawie wskazanych przez niego kryteriów oceny ofert, o ile liczba ta jest wystarczająca, aby zapewnić konkurencyjność. Liczba zaproszonych oferentów nie może być niższa niż 3. 
Wszystkie tryby podstawowe wskazane w dziale II ustawy Prawo zamówień publicznych składają się z trzech etapów: 

  • etap pierwszy, tj. składanie ofert w odpowiedzi na ogłoszenie – minimalne terminy składania ofert są takie jak w poprzednim stanie prawnym, tzn. 14 dni dla robót budowlanych oraz 7 dni dla dostaw i usług.
  • etap drugi, tj. negocjacje – zgodnie z art. 291 ust. 4 ustawy Prawo zamówień publicznych zamawiający prowadzi negocjacje do czasu doprecyzowania lub uzupełnienia wszystkich warunków zamówienia podlegających negocjacjom,
  • etap trzeci, tj. składanie ofert ostatecznych – stosownie do art. 293 ww. ustawy zamawiający informuje równocześnie wszystkich wykonawców, którzy pozostali w postępowaniu, o zakończeniu negocjacji oraz zaprasza ich do składania ofert ostatecznych, a minimalny termin składania ofert wynosi dla robót budowlanych 10 dni oraz 5 dni dla dostaw i usług.

Postępowanie o udzielenie zamówienia klasycznego o wartości równej lub przekraczającej progi unijne

Zgodnie z treścią art. 83 ust. 1...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy