Dołącz do czytelników
Brak wyników

Dyrektor i finanse

16 marca 2020

NR 101 (Marzec 2020)

Dodatkowe źródła finansowania wydatków szkoły

210

Wielokrotnie dyrektorzy szkół sami poszukują możliwości pozyskania dodatkowych środków finansowych na dofinansowanie potrzeb kierowanych przez siebie placówek. Gdzie więc dyrektor szkoły może szukać dodatkowych funduszy?

Podstawowym źródłem finansowania szkół jest subwencja, którą gmina otrzymuje do swojego budżetu. Dodatkowo samorządy wykładają własne środki na potrzeby oświaty, która zawsze wymaga bardzo dużych nakładów.
Źródeł pozyskania przez dyrektora jednostki oświatowej dodatkowych środków jest kilka. Należą do nich m.in.:

POLECAMY

  • środki unijne,
  • programy rządowe,
  • działalność gospodarcza.

Środki unijne

Wiele możliwości skorzystania zarówno z dodatkowych środków finansowych, jak i ze zdobycia wiedzy i doświadczeń, które pozwolą na poprawę jakości i wzbogacenia oferty nauczania dzieci i młodzieży, dają różne programy finansowane ze środków unijnych. Należy do nich program Unii Europejskiej dedykowany między innymi edukacji oraz szkoleniom młodzieży szkolnej i kadry pedagogicznej – Erasmus+.
Program Erasmus+ w latach 2014–2020 skupia się między innymi na działaniach związanych z edukacją i szkoleniami młodzieży oraz kadry pedagogicznej. Realizowany jest przez narodowe agencje, które są łącznikiem pomiędzy Komisją Europejską a organizacjami na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym, uczestniczącymi w programie. W Polsce funkcję narodowej agencji pełni Fundacja Rozwoju Systemu Edukacji. 
Ostatecznymi beneficjentami środków finansowych programu Erasmus+ mogą być szkoły, które złożą wniosek o dofinansowanie i które przejdą pozytywnie procedurę konkursową wniosków. W ramach programu Erasmus+ uczniowie mogą uczestniczyć w zajęciach praktycznej nauki zawodu, a nauczyciele uczestniczyć w kursach i szkoleniach odbywanych w zagranicznych placówkach szkoleniowych oraz obserwować pracę zagranicznej jednostki partnerskiej. Dofinansowanie takich projektów obejmuje przede wszystkim koszty związane z podróżą uczestników projektu, w tym zakwaterowanie i wyżywienie, opłatę za zajęcia, kurs czy szkolenie oraz wsparcie organizacyjne i zarządzanie projektem w jednostce otrzymującej dofinansowanie. Takie umożliwienie podnoszenia kwalifikacji przez kadrę pedagogiczną w placówkach zagranicznych jest dość istotnym czynnikiem wpływającym na jakość funkcjonowania jednostki oświatowej w perspektywie czasowej. Zdobyta wiedza i poznanie przez nauczycieli innych metod nauczania wzbogaca ofertę i może również urozmaicić proces nauczania w danej szkole. Niejednokrotnie też budżet projektu umożliwia zakup sprzętu wykorzystywanego do realizacji projektu, a który po jego zakończeniu pozostanie na wyposażeniu jednostki.

Programy rządowe

Programy rządowe kierowane do jednostek oświatowych mogą stanowić źródło dodatkowych funduszy na sfinansowanie różnych potrzeb tych jednostek. Oczywiście nie są to środki, które można przeznaczyć na dowolne potrzeby, a tylko i wyłącznie na cele ściśle określone w danym programie. Jednak otrzymanie wsparcia finansowego pozwalającego np. na uzupełnienie zbiorów bibliotecznych czy zakup sprzętu multimedialnego do prowadzenia zajęć z uczniami (jak to miało miejsce w latach ubiegłych) pozwoli nie angażować własnych środków na takie cele.
Informacji o programach rządowych należy szukać na stronach kuratoriów oświaty lub Ministerstwa Edukacji Narodowej.
Przyznanie dofinansowania na realizację programu rządowego odbywa się na podstawie wniosków składanych przez dyrektorów szkół. Otrzymane środki finansowe wprowadzane są do budżetu organu prowadzącego w formie dotacji. Można przeznaczyć je na wydatki ściśle określone w aktach prawnych regulujących realizację danego programu. W związku z tym, że jest to dotacja, środki te podlegają wszelkim rygorom wynikającym z ustawy o finansach publicznych, czyli zasadom wydatkowania środków publicznych oraz stosowania procedur wynikających z ustawy Prawo zamówień publicznych. Należy również zaznaczyć, że środki finansowe z tak przyznanej dotacji można wydatkować nie dłużej niż do dnia 31 grudnia roku, w którym zostały przyznane. 
Otrzymane dotacje podlegają również rozliczeniu i sprawozdawczości na zasadach przewidzianych w ustawie o finansach publicznych, a niewydatkowane środki – zwrotowi. Rozliczenia finansowe oraz rzeczowe z realizacji programu składane są przez organy prowadzące na podstawie rozliczeń otrzymanych z poszczególnych szkół.

Działalność gospodarcza

Prowadzenie odpłatnej działalności gospodarczej przez szkoły może mieć wyłącznie charakter dodatkowy, gdyż działalność statutowa jednostek oświatowych ma charakter bezpłatny. Ma ona również sens w przypadku, gdy środki pozyskane w ramach takiej działalności jednostki mogą chociaż w pewnej części przeznaczyć na zakup wyposażenia i innych materiałów niezbędnych do bieżącego funkcjonowania. 
Jednostki budżetowe, a takimi są szkoły, wszystkie uzyskane dochody odprowadzają na rachunek budżetu. Obliguje je do tego ustawa o finansach publicznych. Jednak szkoły w pewnym sensie stanowią wyjątek, gdyż ustawa o finansach publicznych zezwala takim jednostkom na prowadzenie rachunków wydzielonych dochodów. I to na takich rachunkach szkoły mogą gromadzić między innymi środki finansowe pozyskane z prowadzonej przez siebie dział...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy