Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

28 czerwca 2018

NR 82 (Kwiecień 2018)

Zasady przechowywania i udostępniania prac pisemnych uczniów

0 29

Przepisy prawa oświatowego określają zasady, warunki i sposób oceniania, klasyfikowania i promowania uczniów w szkołach publicznych dla dzieci i młodzieży oraz słuchaczy w szkołach publicznych dla dorosłych. Zgodnie z wolą ustawodawcy ocenianie bieżące z zajęć edukacyjnych ma na celu monitorowanie pracy ucznia oraz przekazywanie uczniowi informacji o jego osiągnięciach edukacyjnych, pomagających w uczeniu się poprzez wskazanie, co uczeń robi dobrze, co i jak wymaga poprawy oraz jak powinien dalej się uczyć1

Osiągnięcia uczniów można oceniać w różny sposób, w tym za pomocą testów, sprawdzianów i prac pisemnych. Prace pisemne uczniów – to także prace powstałe podczas pisemnej części egzaminów: klasyfikacyjnego, poprawkowego i sprawdzianu wiadomości i umiejętności ucznia. Zgodnie z obowiązującym prawem uzyskane przez ucznia oceny są dla niego i jego rodziców jawne, a nauczyciel ma obowiązek uzasadnić ustaloną ocenę (ten obowiązek dotyczy także prac pisemnych). Ponadto sprawdzone i ocenione prace pisemne ucznia są udostępnianie uczniowi i jego rodzicom na ich wniosek (nie ma tu znaczenia, czy wniosek jest ustny, czy pisemny). Jak to należy robić? Tego ustawodawca nie dookreślił. W przepisach2 można przeczytać, że warunki udostępniania dokumentacji przebiegu nauczania mają być określone w statucie szkoły.

Problem udostępniania prac pisemnych nabrzmiał w ostatnich latach. Z doniesień medialnych wynika, że rodzice uczniów zgłaszają problem bieżącego dostępu do prac klasowych dzieci. Ich zdaniem nauczyciele zasłaniają się prawem autorskim i nie pozwalają kserować testów czy zrobić zdjęcia danej pracy klasowej. W ciągu ostatnich kilku lat skierowano do Ministerstwa Edukacji Narodowej wiele zapytań i wątpliwości dotyczących omawianej problematyki. Dnia 10 listopada 2015 r. Ministerstwo Edukacji Narodowej przedstawiło własną interpretację zapisów prawa dotyczących udostępniania dokumentacji przebiegu nauczania3. Wynika z niej, że uczniowie i rodzice nie muszą zwracać się do nauczyciela z wnioskiem o udostępnienie pracy, a nauczyciel ma obowiązek udostępnić sprawdzone i ocenione bieżące prace pisemne (MEN przywołuje art. 44e ust. 4 ustawy). Uzyskanie sprawdzonej pracy pisemnej jest wyrazem spełnienia prawa ucznia i jego rodziców do bezpośredniego dostępu do informacji o postępach w nauce lub ich braku, wskazującej nad czym uczeń musi popracować, aby uzupełnić braki lub rozwinąć swoje umiejętności. Udostępnianie prac do wglądu tylko na terenie szkoły (np. w czasie organizowanych przez szkołę spotkań z rodzicami) nie spełnia warunku swobodnego dostępu rodziców ucznia do informacji o postępach i trudnościach w nauce ich dziecka. Szkoła powinna precyzyjnie określić sposób udostępniania prac pisemnych, wskazując np. przekazanie zainteresowanym oryginału/kopii pracy czy udostępnienie pracy do domu z prośbą o zwrot pracy podpisanej przez rodziców. Ponadto, zdaniem MEN, określony przez szkołę sposób udostępniania sprawdzonych prac pisemnych powinien być akceptowany przez uczniów i ich rodziców. 

Wszystkie dokumenty w szkole, w tym dotyczące przebiegu oceniania, powinny być przechowywane przez szkołę w sposób zapewniający bezpieczeństwo danych osobowych uczniów oraz pracowników placówki. 

W związku z tak jednoznaczną interpretacją zapisów ustawowych przedstawioną na stronie Ministerstwa Edukacji Narodowej w 2016 r. do ministra wpłynęła interpelacja nr 486 w sprawie wyjaśnienia zasad udostępniania prac uczniom i rodzicom. Poseł Paweł Bańkowski poprosił o odpowiedź na następujące pytania:

  • Czy zamieszczona na stronie MEN informacja ma charakter interpretacji przepisów prawa i zobowiązuje do bezwzględnego jej przestrzegania?
  • Czy istnieje bezwzględny obowiązek przekazywania prac pisemnych rodzicom? Jeśli tak, to na podstawie jakich przepisów?
  • Czy statut szkoły może określić zasady udostępnia prac pisemnych rodzicom np. w czasie dni otwartych, wywiadówek lub w każdym czasie po ustaleniu terminu z nauczycielem?

Z odpowiedzi na interpelację nr 486 w sprawie wyjaśnienia zasad udostępniania prac uczniom i rodzicom wynika, że informacja dotycząca zasad udostępniania ocenionych prac uczniów, która była zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej, miała charakter materiału informacyjnego udostępnionego w związku z kierowanymi do ministerstwa pytaniami w tej sprawie i nie stanowi wiążącej wykładni przepisów prawa. Równocześnie MEN ponownie powołuje się na art. 44e ust. 4 ustawy o systemie oświaty (sprawdzone i ocenione pisemne prace ucznia są udostępniane uczniowi i jego rodzicom). Trzeba także pamiętać o obowiązującym art. 44e ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Czytamy w nim, że dokumentację z egzaminów: poprawkowych, klasyfikacyjnych, sprawdzian...

To wydanie dostępne jest tylko dla Prenumeratorów.

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Monitor Dyrektora Szkoły"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy