Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem , Otwarty dostęp

9 listopada 2020

NR 106 (Listopad 2020)

Co wolno radzie rodziców?
Kompetencje i uprawnienia rady zgodne z przepisami prawa

47

Czy rada rodziców może formułować konkretne żądania wobec podmiotu, do którego występuje? Czy wolno jej przekonywać rodziców uczniów o konieczności wniesienia dobrowolnej składki na rzecz rady, powołując się na hipotetyczne konsekwencje? Wreszcie czy rada rodziców ma prawo do pozyskania wglądu w konkretne wydatki administracyjne i kadrowe placówki?

Rada rodziców działa w większości szkół i przedszkoli samorządowych, a nieliczne wyjątki w tym zakresie wskazane zostały w dwóch rozporządzeniach:

POLECAMY

  • rozporządzeniu MEN z dnia 26 lipca 2018 r. w sprawie rodzajów szkół i placówek, w których nie tworzy się rad rodziców,
  • rozporządzeniu MKiDzN z dnia 17 października 2017 r. w sprawie rodzajów szkół artystycznych, w których nie tworzy się rad rodziców.

Rozporządzenia te wskazują, że rad rodziców nie tworzy się m.in. w szkołach dla dorosłych, szkołach w schroniskach dla nieletnich, szkołach przy zakładach karnych, branżowych szkołach II stopnia, szkołach policealnych kształcących w zawodach artystycznych, prowadzonych przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego oraz przez jednostki samorządu terytorialnego.

W samorządowych szkołach niewymienionych w tych rozporządzeniach oraz w przedszkolach rada rodziców funkcjonuje. Natomiast w przypadku szkół i przedszkoli niesamorządowych o tym, czy w danej jednostce podmiot ten zostaje utworzony, decydują postanowienia statutu, który wskazuje rodzaje organów szkoły i przedszkola oraz ich kompetencje. Nie ma zatem przeszkód, aby w niepublicznej jednostce oświatowej została utworzona rada rodziców. 

Kompetencje rady rodziców

Podstawowe kompetencje rady rodziców zostały uregulowane w art. 84 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, choć jej uprawnienia wynikają również z innych regulacji. 

Zgodnie z art. 84 ust. 2 ww. ustawy kompetencje rady rodziców są następujące:

  • uchwalanie w porozumieniu z radą pedagogiczną programu wychowawczo-profilaktycznego,
  • opiniowanie programu i harmonogramu poprawy efektywności kształcenia lub wychowania,
  • opiniowanie projektu planu finansowego składanego przez dyrektora szkoły.

Zgodnie natomiast z art. 84 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe rada rodziców może występować do dyrektora i innych organów szkoły lub placówki, organu prowadzącego szkołę lub placówkę oraz organu sprawującego nadzór pedagogiczny z wnioskami i opiniami we wszystkich sprawach szkoły lub placówki.

Należy zwrócić uwagę na treść tego zapisu, w istotny sposób ogranicza on bowiem kompetencje rady rodziców wyłącznie do występowania z wnioskami oraz opiniami. Rada rodziców nie ma zatem prawa formułowania konkretnych żądań, które mogłyby być obligatoryjne dla podmiotu, do którego rada występuje. W szczególności w odniesieniu do dyrektora rada rodziców nie może występować z żadnymi obligatoryjnymi żądaniami, dotyczącymi przykładowo zmian w organizacji szkoły, przeprowadzenia remontów, zmian płac pracowników itd. Oczywiście rada nadal ma prawo formułowania wniosków i opinii, przy czym może to czynić z własnej inicjatywy i nie musi w tym zakresie czekać na pytanie o opinię sformułowane przez dyrektora czy inny podmiot. Jednak wszystkie te wnioski i opinie, formułowane w dowolnej sprawie dotyczącej pracy placówki, nie mają charakteru wiążącego. Dyrektor ma zatem jedynie obowiązek się z nimi zapoznać, natomiast nie jest zobowiązany do stosowania się do ewentualnych zaleceń, jakie rada rodziców sformułuje. 

Zasada ta dotyczy nie tylko kompetencji wynikających z ustawy Prawo oświatowe, ale również z przepisów szczególnych, przykładowo z rozporządzenia MEN z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, zgodnie z którym do kompetencji rady rodziców należy:

  • wnioskowanie o nadanie imienia szkole (§ 2 ust. 1 i 3 ww. rozporządzenia),
  • wnioskowanie o nadanie imienia dla przedszkola (§ 2 ust. 8 ww. rozporządzenia),
  • wnioskowanie o ustalenie przerwy w funkcjonowaniu przedszkola (§ 12 ust. 1 ww. rozporządzenia).

Tu również widać, że żadne z tych uprawnień nie ma charakteru kategorycznego, a opinie rady czy też jej wnioski nie wiążą organu, do którego są składane. 

Rada rodziców nie ma prawa formułowania konkretnych żądań, które mogłyby być obligatoryjne dla podmiotu, do którego rada występuje. 

Fundusze rady rodziców

Jak wynika z art. 84 ust. 6 ustawy Prawo oświatowe, w celu wspierania działalności statutowej szkoły rada rodziców może gromadzić fundusze z dobrowolnych składek rodziców oraz innych źródeł. Zasady wydatkowania funduszy rady rodziców określa regulamin rady rodziców przyjęty przez ten organ. 

W regulacji tej należy zwrócić uwagę na fakt, że składki na radę rodziców, zwane nadal potocznie składkami na komitet rodzicielski, mają charakter dobrowolny. Rada rodziców nie może zatem wymagać ich wpłacania, gdyż to, czy rodzic zdecyduje się na poniesienie danego obciążenia, zależy wyłącznie od jego uznania. W szczególności należy podkreślić, że prawo do odebrania świadectwa szkolnego nie jest uzależnione od wniesienia składki na radę rodziców, brak składki nie skutkuje również żadną karą statutową czy też obniżeniem oceny ze sprawowania. W efekcie rada nie może przekonywać o konieczności wniesienia składki, powołując się na jakiekolwiek hipotetyczne konsekwencje, jakie może ponieść uczeń czy też jego rodzice.

Przetwarzanie danych osobowych

Rada rodziców nie może również żądać udostępnienia żadnych danych osobowych uczniów dotyczących przykładowo szczególnych potrz...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy