Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

23 maja 2022

NR 121 (Maj 2022)

Przekształcenie szkoły niesamorządowej i tworzenie dodatkowych lokalizacji zajęć

0 170

Aby przeanalizować na jakich zasadach przebiega przekształcenie szkoły należy przede wszystkim ustalić co kryje się pod określeniem „przekształcenie”, jakie przepisy odnoszą się do tej procedury oraz kiedy zmiany wprowadzone w szkole nie powodują jej przekształcenia.

Termin „przekształcenie” jest używany w kilku regulacjach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe. Przede wszystkim jest to przepis art. 89 ust. 9 tej ustawy, który wymaga, aby do przekształcenia stosować przepisy dotyczące likwidacji jednostki. Przekształcenie jest zatem skomplikowane, bowiem odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących likwidacji powoduje, że procedura wymaga:

POLECAMY

  • podjęcia uchwały intencyjnej w sprawie zamiaru przekształcenia placówki na co najmniej 6 miesięcy przed terminem przekształcenia, czyli najpóźniej w lutym danego roku, bowiem terminem przekształcenia szkoły poprzez utworzenie innej lokalizacji prowadzenia zajęć jest początek roku szkolnego, czyli 1 września,
  • zawiadomienia rodziców uczniów (lub pełnoletnich uczniów) o zamiarze przekształcenia na co najmniej na 6 miesięcy przed terminem przekształcenia,
  • zawiadomienia o zamiarze przekształcenia szkoły organu nadzoru pedagogicznego, również na co najmniej 6 miesięcy przed terminem przekształcenia,
  • uzyskania pozytywnej opinii organu nadzoru pedagogicznego,
  • podjęcia kategorycznej uchwały w sprawie przekształcenia jednostki poprzez utworzenie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć. 

Co jednak istotne, procedura ta wynika z regulacji art. 89 ustawy Prawo oświatowe, czyli przepisu, który znajduje się w Rozdziale 5 ustawy zatytułowanym „Organizacja kształcenia, wychowania i opieki w szkołach i placówkach publicznych”. Przepis ten nie ma zatem zastosowania do szkół niepublicznych. 

Analizę regulacji mówiących o procedurze przekształcenia szkół niepublicznych warto jednak rozpocząć od przeanalizowania samego pojęcia „przekształcenia”.

Czym jest przekształcenie?

Należy zauważyć, iż ustawa Prawo oświatowe nie zawiera definicji przekształcenia szkoły lub placówki. Sposób rozumienia tego pojęcia został jednak wskazany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 czerwca 2006 r. W wyroku tym sąd uznał, iż stosując wykładnię celowościową, można uznać, że z przekształceniem szkoły lub placówki mamy do czynienia wówczas, gdy zaistniała taka zmiana organizacyjna, która doprowadziła do rozszerzenia, zwężenia lub wprowadzenia nowego zakresu edukacji danej placówki przy eliminacji częściowej czy całkowitej dotychczasowego zakresu edukacji. 

Zgodnie z kolei ze stanowiskiem doktryny1 przekształceniem jest zmiana, „która polega na częściowej likwidacji szkoły lub placówki. Ratio legis całego art. 89 jest bowiem wyważenie interesów różnych uczestników stosunków prawnooświatowych: organów prowadzących z jednej strony i użytkowników szkół i placówek z drugiej strony. Interes zaś mieszkańców lokalnych wspólnot samorządowych mógłby być zagrożony w szczególności wówczas, gdyby wskutek zmian organizacyjnych zostali oni pozbawieni możliwości korzystania z usług publicznych szkół i placówek w takim zakresie, jaki im do tej pory przysługiwał. Za przekształcenie należy uznać także zmianę statusu dotychczas samodzielnej szkoły podstawowej na status szkoły niesamodzielnej, podporządkowanej innej szkole (szkoły filialnej). Inne przykłady przekształceń to np. podział dotychczas jednolitej szkoły lub placówki na dwie albo więcej mniejszych, zmiana typu lub rodzaju szkoły albo placówki związana z utratą dotychczasowej bazy dydaktycznej”.

Przepisem, który wprost wskazuje, jaka czynność jest przekształceniem, jest art. 39 ust. 7a ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym tworzenie innych lokalizacji prowadzenia zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych stanowi właśnie przekształcenie. 

Warto jednak zauważyć, że rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli wskazuje w § 1 ust. 13 te działania, które przekształcenia szkoły nie stanowią i zgodnie z tą regulacją jest to utworzenie oddziału przedszkolnego w szkole podstawowej, oddziału specjalnego, integracyjnego, dwujęzycznego, sportowego, mistrzostwa sportowego oraz oddziału przysposabiającego do pracy.

Przez analogię uznać należy, że podobne czynności należy traktować jako przekształcenie placówek niesamorządowych. Jakkolwiek procedura przekształcenia będzie tu inna, to za wymagające przekształcenia uznajemy te same czynności jak w tych samorządowych. 

Przekształcenie jednostek niepublicznych

W przypadku jednostek niepublicznych przekształcenie będzie dokonywane przy zastosowaniu art. 168 ust. 13 ustawy Prawo oświatowe. Zgodnie z tym przepisem osoba prowadząca szkołę lub placówkę jest obowiązana w ciągu 14 dni zgłosić organowi, który wpisał szkołę do ewidencji jednostek niepublicznych, zmiany w danych zawartych w zgłoszeniu powstałe po wpisie do tej ewidencji. Jeżeli zatem zachodzi zmiana danych wykazanych we wpisie do ewidencji szkół niepublicznych, to wymaga to dokonania zmiany w tym wpisie. 

Przykładowo, jeżeli osoba prowadząca chce otworzyć drugą lokalizację prowadzenia zajęć, czyli dokonać czynności, która jest przekształceniem również dla jednostek samorządowych, to wpis do ewidencji musi zostać zmieniony. W takim przypadku jednak dodanie drugiej lokalizacji prowadzenia zajęć czy też całkowita zmiana lokalizacji prowadzenia zajęć wymaga dołączenia podobnych dokumentów, jakie są wymagane dla utworzenia dotychczasowego miejsca pracy szkoły. W tym wypadku wymaga to dołączenia do zgłoszenia pozytywnej opinii właściwego państwowego powiatowego inspektora sanitarnego oraz pozytywnej opinii komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej. Jak można zauważyć, jest to zatem zdecydowanie krótsza i prostsza do przeprowadzenia procedura niż przekształcenie szkoły samorządowej, nie wymaga bowiem powiadamiania uczniów i rodziców o przekształceniu. 

Przekształcenie niesamorzadowych jednostek publicznych

Z kolei przekształcanie niesamorządowych szkół publicznych wymaga odpowiedniego stosowania art. 89 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe. Zgodnie z tym przepisem założenie szkoły lub placówki publicznej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną wymaga zezwolenia właściwego organu jednostki samorządu terytorialnego, której zadaniem jest prowadzenie szkół lub placówek publicznych odpowiednio danego typu lub rodzaju, wydanego po uzyskaniu pozytywnej opinii kuratora oświaty. Zezwolenie jest wydawane zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 18 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i warunków udzielania i cofania zezwolenia na założenie przez osobę prawną lub osobę fizyczną szkoły lub placówki publicznej. 

Zgodnie z § 5 tego rozporządzenia zezwolenie na założenie placówki publicznej określa m.in.:

  • założyciela:
    • w przypadku założyciela będącego osobą prawną – nazwę, adres jego siedziby i numer wpisu do właściwego rejestru lub ewidencji,
    • w przypadku założyciela będącego osobą fizyczną – imię i nazwisko, numer ewidencyjny PESEL oraz adres miejsca zamieszkania;
  • typ szkoły lub rodzaj placówki, jej nazwę, adres jej siedziby i termin rozpoczęcia działalności;
  • w przypadku szkoły podstawowej i liceum ogólnokształcącego – wskazanie, czy szkoła jest przeznaczona dla dzieci i młodzieży, czy dla dorosłych;
  • w przypadku szkoły podstawowej – wskazanie, czy w szkole będą zorganizowane oddziały przedszkolne oraz czy szkoła będzie posiadać podporządkowane jej organizacyjnie szkoły filialne;
  • w przypadku szkoły podstawowej – wskazanie klas, jakie ma obejmować struktura organizacyjna tej szkoły;
  • w przypadku szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe – zawód lub zawody, w których kształci szkoła;
  • w przypadku szkoły specjalnej – rodzaj niepełnosprawności uczniów, dla których tworzy się szkołę;
  • w przypadku publicznej placówki kształcenia ustawicznego i publicznego centrum kształcenia zawodowego – wskazanie, czy placówka lub centrum będzie posiadać filię lub filie organizacyjnie podporządkowane odpowiednio tej placówce lub temu centrum.

Przekształcenie oznacza zmianę elementów wykazanych w zezwoleniu, a to z kolei wymaga zmiany zezwolenia na założenie publicznej placówki przez podmiot niesamorządowy. 

Warto przy tym zauważyć, że ustawa Prawo oświatowe w art. 90a ust. 1 wprost stanowi, że zmiana siedziby szkoły lub placówki publicznej (prowadzonej przez osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego lub osobę fizyczną) lub utworzenie innej lokalizacji prowadzenia przez nią zajęć...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy