Dołącz do czytelników
Brak wyników

Pod paragrafem

29 kwietnia 2021

NR 111 (Kwiecień 2021)

Jak wymieniać dane z Ochotniczymi Hufcami Pracy

10

Współpraca między OHP a szkołami i ich organami prowadzącymi wymaga przekazywania danych dotyczących uczestników OHP – uczniów szkół. Jak powinno to wyglądać w praktyce, by przekazywanie tych informacji przebiegało sprawnie i bez kolizji z innymi przepisami prawa?

Podstawowym aktem prawnym regulującym zasady funkcjonowania Ochotniczych Hufców Pracy jest rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 lipca 2011 r. w sprawie szczegółowych zadań i organizacji Ochotniczych Hufców Pracy (Dz. U. z 2011 r. Nr 155, poz. 920). Należy tu zwrócić uwagę na treść § 1 tego rozporządzenia, który wskazuje, iż do zadań OHP w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży należy:

POLECAMY

  • diagnozowanie potrzeb w zakresie objęcia działaniami opiekuńczo-wychowawczymi młodzieży zaniedbanej wychowawczo i wymagającej specjalnej troski, niedostosowanej społecznie, opóźnionej w cyklu kształcenia lub nierealizującej obowiązku szkolnego i obowiązku nauki,
  • zapewnienie uczestnikom OHP warunków do kontynuowania kształcenia ogólnego i zawodowego,
  • zapewnienie młodzieży warunków do podwyższania kwalifikacji ogólnych i zawodowych, przekwalifikowania oraz zachęcanie do kształcenia ustawicznego,
  • opracowywanie i realizacja programów profilaktycznych, wychowawczych i resocjalizacyjnych na rzecz młodzieży zagrożonej demoralizacją i wchodzącej w konflikt z prawem,
  • realizacja kompleksowych działań opiekuńczo-wychowawczych wobec uczestników OHP oraz współdziałanie w tym zakresie z ich rodzicami lub opiekunami,
  • promowanie działalności opiekuńczo-wychowawczej OHP w środowiskach zagrożonych marginalizacją społeczną,
  • badanie efektywności działań opiekuńczo-wychowawczych wobec uczestników OHP, w szczególności przez zbieranie informacji o losach wychowanków OHP.

Zadania OHP są zatem wyraźnie ukierunkowane na kwestie związane z objęciem młodzieży opieką i zapewnieniem dalszego kształcenia, w szczególności poprzez stworzenie warunków do tego kształcenia. Zgodnie z ust. 2 przywołanej regulacji do zadań OHP w zakresie zatrudnienia oraz przeciwdziałania marginalizacji i wykluczeniu społecznemu młodzieży należy:

  • nawiązywanie współpracy z pracodawcami i organizacjami zrzeszającymi pracodawców w celu pozyskiwania ofert pracy dla młodzieży bezrobotnej oraz uczniów i studentów,
  • prowadzenie pośrednictwa pracy dla młodzieży,
  • przygotowanie młodzieży do aktywnego zachowania na rynku pracy,
  • podejmowanie i wspieranie inicjatyw służących przeciwdziałaniu bezrobociu i wychowaniu w procesie pracy,
  • rozwijanie współpracy z organizacjami i instytucjami zagranicznymi oraz organizowanie międzynarodowej wymiany młodzieży,
  • organizowanie i prowadzenie szkoleń w ośrodkach szkolenia zawodowego.

Struktura OHP została wskazana w § 2 rozporządzenia. Zgodnie z tą regulacją OHP tworzą:

  • Komendant Główny OHP realizujący zadania przy pomocy Komendy Głównej OHP z siedzibą w Warszawie,
  • wojewódzcy komendanci OHP realizujący zadania przy pomocy wojewódzkich komend OHP,
  • dyrektorzy centrów kształcenia i wychowania realizujący zadania przy pomocy centrów kształcenia i wychowania,
  • dyrektorzy ośrodków szkolenia zawodowego realizujący zadania przy pomocy ośrodków szkolenia zawodowego,
  • dyrektorzy centrów edukacji i pracy młodzieży realizujący zadania przy pomocy centrów edukacji i pracy młodzieży,
  • kierownicy ośrodków szkolenia i wychowania realizujący zadania przy pomocy ośrodków szkolenia i wychowania,
  • kierownicy rejonowych ośrodków szkolenia zawodowego młodzieży realizujący zadania przy pomocy rejonowych ośrodków szkolenia zawodowego młodzieży,
  • komendanci hufców pracy realizujący zadania przy pomocy hufców pracy.

Zgodnie z § 6 rozporządzenia centra kształcenia i wychowania, będące ponadwojewódzkimi jednostkami OHP, realizują zadania w zakresie:

  • prowadzenia rekrutacji do centrów kształcenia i wychowania młodzieży z terenu całego kraju we współdziałaniu z wojewódzkimi komendami OHP i jednostkami samorządu terytorialnego,
  • umożliwienia uczestnikom OHP uzupełnienia wykształcenia ogólnego oraz zdobycia kwalifikacji zawodowych,
  • prowadzenia rejonowych ośrodków szkolenia zawodowego młodzieży,
  • prowadzenia warsztatów szkoleniowo-produkcyjnych dla uczestników OHP,
  • pracy wychowawczo-terapeutycznej z młodzieżą zagrożoną demoralizacją i wchodzącą w konflikt z prawem,
  • przygotowania młodzieży do aktywnego zachowania na rynku pracy,
  • prowadzenia świetlic środowiskowych dla młodzieży ze środowiska lokalnego,
  • organizacji kształcenia i podnoszenia kwalifikacji zawodowych kadry OHP,
  • współpracy z pracodawcami i organizacjami reprezentującymi pracodawców.

Warto tu zwrócić uwagę na punkt 2 przytoczonej regulacji, zgodnie z którym jednostka OHP działa w celu umożliwienia uzupełnienia wykształcenia ogólnego i kwalifikacji zawodowych. Identyczna regulacja powtarza się w innych miejscach rozporządzenia, odnosząc się przykładowo do ośrodków szkolenia i wychowania (§ 11 rozporządzenia), co już jest podstawą do uznania, że między szkołami a OHP powinna następować współpraca. 
Bardziej dobitnie cel działania OHP został wskazany w ustawie z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1409 z późn. zm.). Zgodnie z art. 12 ust. 2 tego aktu w zakresie kształcenia i wychowania młodzieży Ochotnicze Hufce Pracy w szczególności prowadzą działania mające na celu:

  • umożliwienie młodzieży, która nie ukończyła szkoły podstawowej albo nie kontynuuje nauki po ukończeniu tej szkoły, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie wykształcenia podstawowego,
  • umożliwienie młodzieży uzupełnienia ponadgimnazjalnego lub ponadpodstawowego wykształcenia ogólnego i zawodowego.

Istotna jest regulacja art. 12 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym Ochotnicze Hufce Pracy organizują rekrutację młodzieży do Ochotniczych Hufców Pracy, prowadzą działalność edukacyjno-szkoleniową oraz w porozumieniu z kuratorami oświaty i organami prowadzącymi szkoły kierują uczestników Ochotniczych Hufców Pracy do szkół i placówek, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe.
W przepisie tym wprost zatem została przywołana instytucja porozumienia między OHP a organami prowadzącymi szkoły, które w rozumieniu tej regulacji oznacza konieczność podjęcia współpracy. Zwrócić tu należy uwagę na treść art. 13 ustawy, zgodnie z którym współdziałanie Ochotniczych Hufców Pracy z jednostkami samorządu terytorialnego odbywa się na warunkach określonych w zawieranych umowach lub porozumieniach określających cele, zadania do realizacji na rzecz młodzieży oraz wzajemne zobowiązania organizacyjne i finansowe w tym zakresie.
Współpraca między OHP a szkołami i ich organami prowadzącymi wymaga przekazywania danych dotyczących uczestników OHP – uczniów szkół. Trzeba natomiast zauważyć, że chcąc pozostać w zgodzie z obowiązującymi regulacjami, zdecydowanie nie ułatwiają one przekazywania jakichkolwiek danych czy też wręcz stanowią przeszkodę dla takiej czynności. Przykładowo, udostępnienie OHP danych na temat postępów ucznia w nauce napotyka na barierę w postaci regulacji art. 44e ust. 2–5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U z 2020 r., poz. 1327 z późn. zm.). Zgodnie z tymi regulacjami oceny są jawne dla ucznia i jego rodziców, a sprawdzone i ocenione pisemne prace ucznia są udostępniane uczniowi i jego rodzicom, podobnie jak przykładowo dokumentacja dotycząca przebiegu egzaminów. Jakakolwiek pomoc ze strony OHP wymaga zatem z jednej strony przekazywania danych na temat postępów ucznia w nauce, ale z drugiej nie ma w ustawie upoważnienia, o które można się oprzeć, chcąc takie dane przekazywać w sposób zgodny z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.U. UE.L. z 2016 r. Nr 119, poz. 1), czyli RODO. 
Należy zauważyć, że zgodnie z definicją zawartą w art. 4 pkt 2 RODO, „przetwarzanie” oznacza operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, taką jak: zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie poprzez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. Przepis ten wymienia zatem udostępnianie jako jedną z operacji wykonywanych na danych osobowych w ramach ich przetwarzania. W przypadku udostępnienia danych podmiot je udostępniający, czyli szkoła, nie będzie już decydował o sposobie i celach prze...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy