Dołącz do czytelników
Brak wyników

Otwarty dostęp , Edukacyjne inspiracje

15 kwietnia 2022

NR 120 (Kwiecień 2022)

Dzień Ziemi jako inspiracja do projektu międzynarodowego lub krajowego w szkole

0 397

Z okazji Międzynarodowego Dnia Ziemi proponuję działanie spajające podstawy programowe wielu przedmiotów, a tym samym różne szkolne społeczności. W jaki sposób zorganizować taką akcję? Odpowiedzią są możliwości i narzędzia platformy eTwinning.

Zagadnienia edukacji ekologicznej znalazły się wśród kierunków polityki oświatowej na rok szkolny 2021/2022. Należy się jednak zastanowić, w celach szczegółowych których przedmiotów określono podstawowe pojęcia charakterystyczne dla tego rodzaju edukacji, jak np. klimat i jego zmiany, zrównoważony rozwój, ekologia czy ochrona środowiska. O ochronie środowiska i ekologii powinno się mówić w kontekście STEAM, czyli nauczania interdyscyplinarnego. Informacje dotyczące możliwości integrowania szkolnej społeczności w ramach tych zagadnień powinny także zostać ujęte w statucie czy programie wychowawczo-profilaktycznym szkoły. 

POLECAMY


Edukacja ekologiczna w podstawie programowej 


Po przeanalizowaniu celów szczegółowych podstaw programowych można odnieść wrażenie, że ustawodawca potraktował edukację ekologiczną pobieżnie. Sprawdziłem słowa klucze w różnych podstawach programowych i np. słowo ekologia pojawia się w podstawie programowej biologii w szkole podstawowej, ale już w szkole ponadpodstawowej (liceum i technikum) – w podstawie programowej biologii i języka obcego. Z kolei zagadnienie klimatu w szkole podstawowej obecne jest jedynie w podstawie programowej geografii, a w szkole ponadpodstawowej – biologii, geografii i języka obcego. Co może być zdumiewające, wyrażenie zmiany klimatu nie pojawia się w podstawie programowej żadnego przedmiotu w szkole podstawowej, można je znaleźć dopiero w programie geografii w szkole ponadpodstawowej. Pojęcie zrównoważonego rozwoju pojawia się tylko w zagadnieniach podstawy programowej biologii w szkole podstawowej, ale za to w szkole ponadpodstawowej – już w obrębie podstawy programowej biologii i geografii. Nasuwa się zatem pytanie: „W jaki sposób skutecznie osadzić edukację ekologiczną w naszych placówkach, skoro podstawowe treści związane z zależnościami przyrodniczymi i antropopresją nie są obecne jednakowo na każdym etapie edukacyjnym?”. Z pomocą przychodzi nam kilka rozwiązań.

W podstawie programowej klas I–III w części dotyczącej edukacji społecznej możemy przeczytać m.in., że uczeń: „wymienia przykłady powstałych w efekcie porozumień i umów grup społecznych, np. (…) organizacje ekologiczne, a także stowarzyszenia dużych grup społecznych, jak miasta i państwa czy Unia Europejska”. Z kolei we wprowadzeniu do podstawy programowej w szkole podstawowej znajduje się następujący zapis: „Szkoła dba o wychowanie dzieci i młodzieży w duchu akceptacji i szacunku dla drugiego człowieka, kształtuje postawę szacunku dla środowiska przyrodniczego, w tym upowszechnia wiedzę o zasadach zrównoważonego rozwoju, motywuje do działań na rzecz ochrony środowiska oraz rozwija zainteresowanie ekologią”. Zapisy te dają podstawę do działań proekologicznych w szerokim zakresie, należy jednak pamiętać o tym, że edukacja środowiskowa ma sens wtedy, gdy oprócz umiejętności u uczniów buduje i rozwija się wiedzę. W związku z tym, zanim zaplanujemy akcję ekoedukacyjną, powinniśmy sprawdzić stan wiedzy i umiejętności naszych uczniów. Jeżeli tego nie zrobimy – a jak widać w zapisach celów szczegółowych podstaw programowych, pewne treści nie pojawiają się w szkole – uczniowie mogą posiąść szczątkową, niepełną wiedzę, co rzutować będzie na ich postawę prośrodowiskową. 

Warto także zaznaczyć, że wstęp do podstawy programowej geografii w szkole podstawowej i ponadpodstawowej zawiera informację, że „geografia, w tym szczególnie zajęcia prowadzone w terenie, powinny  przyczyniać się do zrozumienia sensu i warunków realizacji zasady zrównoważonego rozwoju”. Mimo że w celach szczegółowych nauczania biologii w liceum lub technikum znajdują się bezpośrednie odniesienia do zrównoważonego rozwoju, to we wstępie do podstawy zaznacza się ważny kontekst edukacji ekologicznej, a mianowicie to, że „nauczanie biologii w zakresie rozszerzonym pozwala rozumieć znaczenie racjonalnego gospodarowania zasobami przyrody, reagowania na zmiany zachodzące w środowisku oraz ochrony różnorodności biologicznej jako wskaźnika zrównoważonego rozwoju”.

Zgromadzone informacje pozwalają szkołom na wieloaspektowe działania w obrębie edukacji ekologicznej, jednak to nauczyciele i dyrektorzy muszą zadbać o celowość doboru metod, form i treści do danej grupy uczniów, ponieważ pewne zagadnienia edukacyjne pojawiają się dopiero w klasie VIII (biologia, dział ekologia). Skuteczną metodą pracy będzie stworzenie zespołu interdyscyplinarnego nauczycieli, który dzięki projektowi edukacyjnemu i STEAM-owemu podejściu do rozwiązywanego problemu w szkole stworzy miejsce do wspólnego budowania postaw i kultury ekologicznej szkolnej społeczności.

 

Działalność środowiskowa nie zawsze musi dotyczyć lokalnego celu


Na platformie eTwinning, która umożliwia realizację projektu międzynarodowego lub krajowego, można znaleźć partnerów do realizacji projektu prośrodowiskowego. Jak to zrobić? 

  • Krok pierwszy: zarejestrować się na platformie.
  • Krok drugi: przejrzeć forum, na którym nauczyciele poszukują chętnych szkół partnerskich do realizacji różnorodnych projektów. Można także – co bardzo polecam – zamieścić wpis na forum z pomysłem na własny projekt i czekać na odzew nauczycieli z całej Europy. 

Platforma eTwinning to gwarant wysokiej jakości edukacji – promuje współpracę zagraniczną i krajową szkół, wymianę doświadczeń pomiędzy nauczycielami różnych przedmiotów, szukanie kon...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem

Przypisy